IV SA/Gl 958/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie: WSA Elżbieta Kaznowska NSA Tadeusz Michalik (spr.) Protokolant: st.referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2006 r. sprawy ze skargi H. O., B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] r., sygnowaną przez Naczelnika Wydziału Gospodarki Lokalowej Urzędu Miasta w T., przyznano B. O. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] r. do [...] r. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś jej materialnoprawną podstawę stanowiły przepisy art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 5, art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). W uzasadnieniu organ orzekający powołał się na okoliczność, że wnioskujący zamieszkuje w lokalu o powierzchni użytkowej wynoszącej [...] m2, a zatem większej od określonej w ustawie o dodatkach mieszkaniowych powierzchni normatywnej w wysokości [...] m². Organ pierwszej instancji odnotował dalej, że zgodnie z deklaracją wnioskodawcy miesięczne wydatki mieszkaniowe wynoszą w tym przypadku [...] zł., a w przeliczeniu na powierzchnię normatywną – [...] zł. Z kolei do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się [...] % ponoszonych wydatków, co w konsekwencji stanowi kwotę [...] zł. Organ orzekający przyjął nadto, że udział wydatków z tytułu braku c.o., c.c.w. i instalacji gazu przewodowego w ogólnych wydatkach mieszkaniowych wynosi [...] %. Z kolei maksymalna wysokość dodatku mieszkaniowego wynosi [...] zł. Przyjęto również, że średni miesięczny dochód na osobę stanowi kwotę [...] zł ([...]/[...] osoby). W konsekwencji przyjęto, że dodatek mieszkaniowy na rodzinę [...] jest różnicą pomiędzy wydatkami na mieszkanie a [...] % łącznego dochodu rodziny, tj. [...] zł ([...] zł - <[...]% * [...] zł>). W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., B. O. i H. O. wnieśli o przyznanie pełnej kwoty dodatku mieszkaniowego w wysokości [...]zł. Zwrócili się więc o zmianę zaskarżonej decyzji lub ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Strona zaakcentowała, że podlega reżimowi ustawy z dnia [...] r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.). Podniesiono dalej, że stronie przysługuje w tym przypadku wyższy dodatek mieszkaniowy w związku ze zdarzeniem, które miało miejsce w [...] r., a za które współodpowiedzialną jest gmina. W myśl wspomnianej ustawy, ciężar zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach powinna ponosić gmina jako podmiot publiczny. "Dodatek mieszkaniowy w okresie przejściowym nadal przysługuje najemcom spółdzielczych lokali mieszkaniowych opłacającym czynsz limitowany spółdzielczy." Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W pierwszej kolejności organ odwoławczy przytoczył stan prawny regulujący kwestię przyznania dodatku mieszkaniowego. Następnie ustalono stan faktyczny i w tych ramach stwierdzono, że dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy w "okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wyniósł [...] zł czyli [...] zł miesięcznie, tj. [...] zł na osobę. Dochód ten nie przekracza maksymalnego dopuszczalnego dochodu ([...] zł x [...] %=[...] zł) i jest niższy od [...] % kwoty najniższej emerytury. Udział własny gospodarstwa domowego w pokryciu należności czynszowych wynosi zatem [...] zł, tj. [...] % z [...] zł. Wydatki na mieszkanie wynoszą według wniosku [...] zł, z czego do podstawy obliczenia dodatku przyjmuje się [...] % ponoszonych wydatków, co stanowi [...] zł. Łączne wydatki powiększone z tytułu braku centralnie ciepłej wody wynoszą [...] zł Obliczony na tej podstawie dodatek mieszkaniowy, tj. [...] zł – [...]x[...]%= [...] zł." Organ odwoławczy, na kanwie poczynionych wyżej rozważań, przyjął, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami, a tym samym podniesione w odwołaniu okoliczności dotyczące trudnej sytuacji finansowej i rodzinne nie mogą stanowić podstawy do zmiany bądź uchylenia prawidłowo podjętej decyzji. Kolegium wyjaśniło nadto, że nie jest możliwe uwzględnienie wyjątkowej sytuacji rodzinnej i przyznanie dodatku w wysokości odpowiadającej kwocie pełnych wydatków na lokal. Dodatek mieszkaniowy nie jest bowiem świadczeniem o charakterze uznaniowym, lecz jego wysokość wynika z dokonanych wyliczeń i uzależniona jest od ponoszonych wydatków na lokal oraz uzyskiwanego przez gospodarstwo domowe dochodu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach B. O. i H. O. wyrazili niezadowolenie z decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucili organom orzekającym w tej sprawie, że naruszono przepisy prawa materialnego poprzez błędne pojmowanie znaczenia normy prawnej lub przez mylne zastosowanie "normy prawnej do danego stanu faktycznego istniejącego związku przyczynowego przed wydaniem uchwalonej decyzji." W dalszej części skargi strona skarżąca ponownie przypomniała w tej sprawie, że organy gminy zobowiązane są do udzielania pomocy społecznej. Skarżący zarzucili, że takiej pomocy nie uzyskali ani poprzez przyznanie dodatku mieszkaniowego, ani w jakiejkolwiek innej formie. Skarżący podkreślili, że w chwili obecnej nie są w stanie, przy wykorzystaniu własnych środków, ponieść wszystkich wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Z kolei obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych osób takich jak oni spoczywa na gminie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. W tych ramach organ odwoławczy przytoczył ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji i stwierdził dalej, że nie podziela zarzutów strony skarżącej. Podkreślił, że podstawę przyznania dodatku mieszkaniowego stanowi wniosek strony wraz z deklaracją o dochodach, a jego wysokość wynika z dokonanych wyliczeń i jest uzależniona od ponoszonych wydatków na lokal oraz od uzyskiwanego dochodu przez gospodarstwo domowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego orzeczenia zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga musiała odnieść skutek. W szczególności należy podnieść, iż kwestionowana przez stronę skarżącą wysokość przedmiotowego dodatku mieszkaniowego została ustalona przy zastosowaniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) - w tym przepisu § 2 ust. 2 - wydanych na podstawie upoważnienia zawartego w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734, z 2002 r. Nr 216, poz. 1826 oraz z 2003 r. Nr 203, poz. 1966). W tej mierze wskazać przyjdzie, iż wyrokiem z dnia 09 maja 2006 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt P 4/05 (Dz.U. Nr 84 , poz. 587) orzekł, że: 1. Art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734, z 2002 r. Nr 216, poz. 1826 oraz z 2003 r. Nr 203, poz. 1966) jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. 2. § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1. Artykuł 109 ust. 4 Konstytucji RP stanowi, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Przeto stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych i wydanego na jej podstawie przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) z ustawą zasadniczą - Konstytucją RP musi w przedmiotowym wypadku - bez względu na inne okoliczności - skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, albowiem zaskarżona decyzja jako oparta na wadliwych założeniach materialnoprawnych nie może się ostać. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy musi mieć na uwadze , iż na skutek wspomnianego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego obowiązuje wyłącznie stan prawny przewidziany w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Organ odwoławczy sporządzi także zupełne uzasadnienie swojej decyzji, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - wbrew swoim obowiązkom - nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów odwołania, w szczególności nie ustosunkował się do okoliczności podniesionych przez stronę skarżącą na kanwie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.). Zważy nadto, iż w aktach sprawy nie ma jakiegokolwiek dokumentu (ani nawet wskazania o jaki dokument chodzi) upoważniającego Naczelnika Wydziału Gospodarki Lokalowej. do wydawania decyzji administracyjnych udzielonego przez Prezydenta Miasta T. i wyjaśni tą kwestię. Z tych przyczyn, na mocy art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji niniejszego wyroku. Charakter uchylonej decyzji uzasadniał pominięcie wyrzeczenia w trybie art.152 tej ustawy.