IV SA/Gl 958/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-05-07
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego, skarżący korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy prawa, a jeśli tak, czy wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego jest zwolniony od kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA, co czyni jego wniosek o zwolnienie od kosztów bezprzedmiotowym. Jednakże, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną i życiową skarżącej, która utraciła źródło dochodu po śmierci matki i wygaśnięciu świadczenia pielęgnacyjnego, jej wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy, zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 PPSA, powinien zostać uwzględniony.Stan faktyczny
Skarżąca E.S. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą świadczenia pielęgnacyjnego. Złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżąca powołała się na trudną sytuację materialną, wynikającą z opieki nad zmarłą matką i braku własnych dochodów.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej;
W dniu 18 marca 2014 r. E.S. nadała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Ponieważ powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, wezwaniem z dnia 27 marca 2014 r. zwrócono się do strony o nadesłanie wniosku na urzędowym formularzu "PPF", według obowiązującego wzoru.
Skarżąca złożyła rzeczony formularz w dniu 23 kwietnia 2014 r. oznaczając w nim, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata.
W uzasadnieniu dała wyraz swojemu niezadowoleniu z decyzji stanowiącej przedmiot zaskarżenia w sprawie oraz powołała się na okoliczności związane ze swoją trudną sytuacją materialną i życiową. Podkreśliła bowiem, że przez wiele lat opiekowała się swoją niepełnosprawną matką, która zmarła w dniu [...] r. Wskazała przy tym, iż nie uzyskuje jakiegokolwiek dochodu, natomiast wcześniej utrzymywały się wraz z matką z pobieranej przez nią renty rodzinnej oraz z zaciągniętych pożyczek.
Do wniosku strona dołączyła akt zgonu matki.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Na wstępie należy odnotować, że przedmiotem skargi E.S. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Charakter tego świadczenia jak i cel, dla którego zostało ustanowione nie pozostawia przy tym wątpliwości, że stanowi ono formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżąca korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w konsekwencji, jej wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu.
Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie adwokata należy wskazać, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jak przy tym ustalono na podstawie akt innych zawisłych przed tutejszym Sądem spraw (zarejestrowanych pod sygn. akt IV SA/Gl 1485/11 oraz IV SA/Gl 959/13) - gdzie również ubiegała się o przyznanie prawa pomocy - pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z matką będącą osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, sama nie osiągała żadnych dochodów i utrzymywały się ze świadczenia pielęgnacyjnego oraz pobieranych przez jej matkę: renty rodzinnej i alimentów, ponosząc przy tym znaczne koszty utrzymania, w tym wydatki na zakup leków dla matki.
Równocześnie - co potwierdza nadesłany przez wnioskującą akt zgonu - jej matka zmarła w dniu [...] r., czyli zaledwie miesiąc temu, z kolei - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji - jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wygasło. W konsekwencji, skarżąca stała się osobą pozbawioną jakichkolwiek źródeł utrzymania, a tym samym nie budzi wątpliwości, że nie jest w stanie opłacić kosztów jakie wiążą się z udziałem adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło