IV SA/Gl 958/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-11-20

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał niemożność poniesienia kosztów postępowania w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo wezwania do udokumentowania swojej sytuacji materialnej i braku przedłożenia wymaganych dokumentów?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ skarżący nie wykazał niemożności poniesienia kosztów postępowania, mimo wezwania do udokumentowania swojej sytuacji materialnej. Brak przedłożenia wymaganych dokumentów uniemożliwił sądowi obiektywną ocenę przesłanek do przyznania prawa pomocy. Ponadto, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był bezprzedmiotowy z mocy prawa, gdyż sprawa dotyczyła świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący D.G. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W skardze domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Po wezwaniu, skarżący złożył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powołując się na trudną sytuację materialną. Sąd wezwał go do udokumentowania swojej sytuacji dochodowej, jednak skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów. Zamiast tego, wniósł o cofnięcie skargi.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; W treści skargi z dnia 11 września 2014 r., D.G. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie z dnia 6 października 2014 r. skarżący nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym powołał się na trudną sytuację materialną oraz na brak wiedzy prawniczej koniecznej do obrony swoich interesów. Oświadczył przy tym, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i pełnoletnia siostrą oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Zgodnie z oświadczeniami wnioskodawcy na dochód jego rodziny składają się: dodatek mieszkaniowy (251 zł), zasiłek rodzinny (115 zł), "ryczałt za prąd" (15,77 zł) oraz alimenty pobierane przezeń i siostrę, w kwotach po 500 zł. Zarządzeniem z dnia 28 października 2014 r. wnioskodawcę wezwano do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku. W tym zakresie zwrócono się do niego o nadesłanie kopii decyzji administracyjnej o przyznaniu pobieranego zasiłku rodzinnego, a także o udokumentowanie faktu, iż on sam oraz jego siostra nadal pobierają świadczenia alimentacyjne. Wskazano, iż należy w tym celu przedłożyć np. przekazy pocztowe bądź wyciągi bankowe potwierdzające otrzymanie tych świadczeń za ostatni miesiąc. W wyznaczonym terminie, który upłynął z dniem 12 listopada 2014 r. skarżący nie przedstawił powyższych dokumentów. Zamiast tego w dniu 3 listopada 2014 r. nadesłał pismo, w treści którego oświadczył, iż cofa skargę między innymi w niniejszej sprawie, o sygn. akt IV SA/Gl 958/14. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W formularzu PPF skarżący nie oznaczył zakresu swego wniosku, jednak treść żądania wyrażonego wcześniej w skardze nie pozostawia wątpliwości, że jego intencją było ubieganie się zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych jak i o ustanowienie adwokata. W tym stanie rzeczy, w pierwszej kolejności trzeba zaznaczyć, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję wydaną w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, które stanowią formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Skarżący korzysta zatem w tej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a w konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie od tych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku D.G. o ustanowienie adwokata należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżący nie uprawdopodobnił swoich oświadczeń podniesionych we wniosku, nie nadsyłając dokumentów potwierdzających jego sytuację dochodowa, o przedłożenie których został wezwany zarządzeniem z dnia 28 października 2014 r. Równocześnie trzeba podkreślić, że w piśmie nadesłanym do Sądu w dniu 3 listopada 2014 r. oświadczył, iż cofa skargę w niniejszej sprawie. Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło