IV SA/Gl 958/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, , , po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej w kwestii rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 września 2018 r. p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 stycznia 2018 r. oddalił skargę W.W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...]r. nr [...]. W dniu 6 lutego 2018 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) W.W. nadesłał do Sądu wniosek o sporządzenie i doręczenie sentencji wspomnianego orzeczenia. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2018 r. tutejszy Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku zapadłego w przedmiotowej sprawie. Kolejnym postanowieniem z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustanowił dla skarżącego pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. wyznaczyła radcę prawnego P.S. Pismem procesowym z dnia 13 czerwca 2018 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenia uzasadnienia wyroku. Postanowieniem wydanym w dniu 9 lipca 2018 r. Sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu podniósł, iż pełnomocnik nie uprawdopodobnił okoliczności, które wskazywałyby na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu. Podniesione we wniosku okoliczności, czy też rzekoma "mnogość spraw" skarżącego zawisłych w tutejszym Sądzie nie wskazują na brak winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2018 r. Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Następnie, w dniu 28 sierpnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od zapadłego w sprawie wyroku oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 19 września 2018 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie kosztów nieopłoconej pomocy prawnej. Od postanowienia tego pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 2 października 2018 r. wniósł sprzeciw. W ocenie pełnomocnika strony skarżącej postanowienie to narusza regulacje zawarte w art. 177 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." oraz art. 250 § 1 poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż nie stanowi świadczenia pomocy prawnej sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sytuacji niedopuszczalności złożenia tej skargi i w konsekwencji nieuzasadnioną odmowę przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw jest niezasadny, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Stosownie do art. 260 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z regulacją zawartą w art. 250 § 1 P.p.s.a. pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Sąd podziela w pełni stanowisko referendarza, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do przyznania adwokatowi P.S. kosztów pomocy prawnej świadczonej stronie skarżącej. Faktyczna pomoc prawna polega m.in. na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu wniosków procesowych, wyrażaniu stanowiska w sprawie, czy też występowaniu przed sądem. Musi to być pomoc niezbędna i efektywna. Udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika powinno bowiem zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której udzielana jest pomoc (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 maja 2005r., sygn. akt I KZP 15/05). Reprezentujący stronę radca prawny złożył wprawdzie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku, jednak przyjdzie stwierdzić, że czynność ta była prawnie bezskuteczna. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 177 § 4 P.p.s.a. jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Z powyższego przepisu wynika, że opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ma zostać wniesiona w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej. Konieczne jest zatem podjęcie czynności, by ten termin rozpoczął w ogóle bieg – czyli skuteczne złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Istotą skargi kasacyjnej jest zakwestionowanie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, zaś opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ma potwierdzać, w świetle oceny profesjonalnego pełnomocnika, słuszność wyroku sądu I instancji. W ocenie Sądu zarówno w pierwszym jak i drugim przypadku jest to niemożliwe do zrealizowania bez znajomości motywów zawartych w pisemnym uzasadnieniu orzeczenia. Dopiero bowiem po zapoznaniu się pisemnym uzasadnieniem profesjonalny pełnomocnik może podjąć decyzję o zaskarżeniu orzeczenia w drodze skargi kasacyjnej, bądź odmowie wniesienia tego środka. W związku z powyższym Sąd doszedł do przekonania, że nieskuteczne złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a następnie złożenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku, który nie zawiera pisemnego uzasadnienia, nie może zostać uznane za faktycznie udzieloną stronie pomoc prawną. Na powyższą ocenę nie wpływają również twierdzenia zawarte w sprzeciwie, które stanowią jedynie polemikę z zapadłym postanowieniem. Wobec powyższego, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 250 § 1, należało orzec jak w sentencji.