IV SA/Gl 959/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej; W dniu 5 listopada 2013 r. E.S. nadała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w treści którego oznaczyła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata lub doradcy podatkowego. W uzasadnieniu powołała się na okoliczności związane ze swą trudną sytuacją materialną i życiową oraz na problemy zdrowotne pozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym niepełnosprawnej matki, a także dała wyraz swojemu niezadowoleniu z pracy organów administracji rządowej, samorządowej oraz innych instytucji i osób. Równocześnie zadeklarowała, iż posiada mieszkanie o powierzchni 61,49 m2. Nie dysponuje natomiast żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami wartościowymi. Strona dodała, że na dochód jej rodziny składają się otrzymywane przez jej matkę: renta rodzinna w kwocie 1.789 zł oraz świadczenia alimentacyjne, w wysokości 170 zł miesięcznie. Nadto wnioskodawczyni zaakcentowała, że wraz z matką ponoszą relatywnie znaczne koszty utrzymania, z tytułu czynszu (450 zł), wydatków na leki (500 zł), spłaty zadłużenia (200 zł) a także innych opłat stałych, w wyniku czego "na życie" pozostaje im zaledwie 150 zł miesięcznie. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że przedmiotem skargi E.S. jest decyzja administracyjna o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Charakter tego świadczenia jak i cel, dla którego zostało ustanowione nie pozostawia przy tym wątpliwości, że stanowi ono formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżąca korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w konsekwencji, jej wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (E.S. została o tym już poinformowana przez Sąd odrębnym pismem z dnia 20 listopada 2013 r.). Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym - czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników, to jest adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie, jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, skarżąca wraz z matką utrzymują się ze świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie 520 zł, renty rodzinnej, w kwocie 1.723,61 zł oraz alimentów, w wysokości 170 zł (vide: decyzja ZUS z dnia [...] r., decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. oraz Informacja Prezydenta Miasta B. - odpowiednio karty nr 10-11, 29-30 i 1 tych akt). Uwzględniwszy przy tym wysokość deklarowanych przez nią kosztów utrzymania, jak również mając w polu widzenia okoliczność, że jej matka to osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym, niezdolna do samodzielnej egzystencji (patrz: orzeczenia stanowiące karty nr 12 i 13 akt administracyjnych) uznano, że nie jest ona w stanie poczynić oszczędności wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru. Warto w tym miejscu odnotować, że faktury VAT przedłożone przez stronę w zakresie innej zawisłej przed tutejszym Sądem sprawy z jej skargi (sygn. akt IV SA/Gl 1485/11) uprawdopodabniają fakt obciążenia ponadprzeciętnymi wydatkami na zakup niezbędnych leków dla jej matki. Potwierdzają bowiem, iż średni miesięczny koszt z tego tytułu przekraczał 500 zł. Mając na uwadze wszystkie zaprezentowane wyżej fakty uznano, że uiszczenie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze skarżącej i mogłoby poskutkować niemożnością zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych jej oraz matki. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.