IV SA/Gl 960/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant specjalista Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2014 r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] r. Dziekan Wydziału Mechanicznego Technologicznego Politechniki [...] odmówił przyznania skarżącemu P. S. stypendium socjalnego. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie spełnił warunków określonych w Regulaminie ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Politechniki [...], z powodu niekompletności wniosku, tj. braku wyroku zasądzającego alimenty na jego rzecz oraz na rzecz jego siostry. Organ dodał, że skarżący przedłożył tylko wyrok orzekający separację związku małżeńskiego jego rodziców. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że brak wyroku zasądzającego alimenty był spowodowany tym, że żadne alimenty nie zostały zasądzone, co wynika z wyroku dotyczącego separacji związku małżeńskiego jego rodziców. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki [...], po rozpoznaniu odwołania P. S., utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżący został wezwany o uzupełnienie dokumentacji poprzez przedłożenie zaświadczenia o wysokosci dochodów jego matki lub odpisu wyroku zasądzającego alimenty. W dniu 15 lipca 2013 r. skarżący złożył wyjaśnienie, że jego rodzice mają orzeczoną separację i wyrok został przedłożony z wnioskiem o stypendium socjalne. Ponadto skarżący podniósł, że oznacza to, iż jego rodzice mają osobne gospodarstwa domowe i nieuzasadnione jest żądanie przedłożenia zaświadczenia o zarobkach matki. Skarżący wyjaśnił również, że wyrok o separacji dokumentuje, iż nie zostały przyznane alimenty, co wynika z tego, że z matką zamieszkuje jego młodsza siostra M., a z nim i jego ojcem - siostra A. Wobec tego, w ocenie skarżącego, nieuzasadnione jest żądanie przedłożenia zaświadczenia o alimentach. W powyższym zakresie organ odwołaczy wskazał, że zgodnie z § 7 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadzceń pomocy materialnej dla studentów Politechniki [...], przy ustalaniu wysokosci dochodu uprawniajhącego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne, uwzględnia się dochody uzyskane przez studenta, jego rodziców i będących na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnich, dzieci pobierających naukę do 26. roku życiai, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia. Organ podkreślił, że obowiązek świadczenia na rzecz dzieci, występuje po stronie obojga rodziców, a więc skarżący powinien wystąpić o alimenty od matki. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach P.S. podniósł, że w wyroku sądu o separacji jego rodziców, nie zostały orzeczone alimenty, gdyż skarżący wraz z siostrą A. pozostał na wyłącznym utrzymaniu ojca, a jego małoletnia siostra M. – na utrzymaniu matki. Podkreślił, że w związku z tym, nieuzasadnione jest wymaganie przedłożenia zaświadczenia o dochodach jego matki. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę. Pełnomocnik organu wnosił jak w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Mając na uwadze powyższe kryteria, stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż przy rozpoznaniu sprawy doszło do naruszenia prawa materialnego, będącego podstawą rozstrzygnięcia. W zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy przytoczył § 7 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Politechniki [...], według którego, przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne, uwzględnia się dochody uzyskane przez studenta, jego rodziców i będących na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnich, dzieci pobierających naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia. Upoważnienie ustawowe do wydania powyższego Regulaminu stanowił art. 186 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.) Podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z art. 179 ust. 5 tej ustawy, miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta, uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, z uwzględnieniem ust. 4 i zastrzeżeniem, że do dochodu nie wlicza się świadczeń i dochodów wymienionych w pkt 1 – 5 tego przepisu. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456 ze zm.), osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, jest osobą samotnie wychowującą dziecko, chyba że wychowuje co najmniej jedno dziecko wspólnie z jego rodzicem. W konsekwencji - według zasad wynikających z przepisów tej ustawy, nie ma podstaw do wliczania do dochodu osoby samotnie wychowującej dziecko, dochodów drugiego z rodziców dziecka. W przedmiotowej sprawie organ ustalił, że rodzice skarżącego pozostają w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, którym nie zostały zasądzone alimenty, gdyż – jak wynika z oświadczeń złożonych w sprawie oraz treści tego wyroku - skarżący wraz z siostrą A. pozostał na wyłącznym utrzymaniu ojca, a jego małoletnia siostra M. – na utrzymaniu matki. Wobec tego brak było podstaw do żądania przedłożenia przez skarżącego zaświadczenia o dochodach jego matki, skoro skarżący pozostaje na utrzymaniu ojca – co do którego, zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, powinny być stosowane zasady takie, jakie są określone wobec rodziców samotnie wychowujących dziecko. Natomiast z uwagi na to, że według prawomocnego wyroku orzekającego separację rodziców skarżącego, nie zostały na jego rzecz zasądzone alimenty – podobnie jak i na rzecz jego siostry A.– bezpodstawne jest domaganie się przez organ przedłożenia wyroku określającego alimenty. Nie wymaga również dłuższego wywodu, że wykracza poza zakres kompetencji organu, jego stwierdzenie w decyzji, że skarżący powinien wystąpić o alimenty od matki. Jak już bowiem była o tym mowa – rodzice skarżącego mają ustalony pomiędzy sobą podział ich obowiązków alimentacyjnych wobec dzieci – według pkt 5 wyroku orzekającego ich separację – na matkę skarżącego został nałożony obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania jego małoletniej siostry M. S. W konsekwencji powyższego stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja jest wadliwa. Nie ulega przy tym wątpliwości, że naruszenie w wymieniony wyżej sposób, przepisów prawa materialnego, miało wpływ na wynik sprawy. Wobec tego - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji uwzględni wyżej przedstawione wskazania, dotyczące interpretacji przepisów mających zastosowanie przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego o przyznanie stypendium socjalnego.