IV SA/Gl 960/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2015 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.) odmówił T. G. przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie opłat czynszowych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że strona spełnia wymogi do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, gdyż dochód jej jest poniżej kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania tej formy świadczenia oraz występuje jedna z przesłanek przewidzianych art. 7, to jej bezrobocie. Z tego też powodu strona otrzymała świadczenie na dofinansowanie do zakupu odzieży, obuwia oraz pieca węglowego, natomiast odmowa zaspokojenia zgłoszonej potrzeby spowodowana została ograniczonymi środkami i tym, że w 2014 r. tej formy pomocy nikomu nie przyznano. Z decyzją tą nie zgodził się T. G., który wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W odwołaniu tym podkreślił, że w maju 2014 r. opuścił zakład karny i znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu wyremontowanie zajmowanego mieszkania. Znajduje się na liście osób oczekujących na przydział lokalu socjalnego. Zaznaczył, iż wystąpił do administracji mieszkaniowej o stworzenie możliwości odpracowania występującego zadłużenia czynszowego. Nadto wskazał, że wystąpił o przyznanie świadczenia na dofinansowanie do opłat za mieszkanie i spełnia wymogi do otrzymania tej formy pomocy, gdyż jest osobą ubogą, która opuściła zakład karny. Podnoszony w uzasadnieniu argument, że wskazanej formy pomocy nikomu nie przyznano nie może być w jego ocenie brany pod uwagę, gdyż jego sytuacja jest szczególna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie dokonał własnej oceny sytuacji. Organ ten podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, sprowadzające się do tego, że strona spełnia wymogi formalnego otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. Następnie przywołał treść art. 39 ustawy o pomocy społecznej i zaakcentował, że przyznanie świadczenia przewidzianego tym przepisem odbywa się w warunkach uznania administracyjnego. Dodatkowo podkreślono, że przyznanie świadczenia zależne jest od spełnienia wymogów przez osobę ubiegającą się oraz od posiadanych możliwości. Odnosząc się do tej okoliczności organ odwoławczy podkreślił, że w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji odwołano się do tego elementu i zaakcentowano, że tego typu potrzeba z uwagi na ograniczone środki finansowe w roku 2014 nie była zaspokajana. W końcowej części uzasadnienia zaznaczono, że inne potrzeby strony zostały zaspokojone. Z powyższą decyzją nie zgodził się T. G., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zarzucił powyższej decyzji naruszenie prawa materialnego to jest art. 3 ust. 4 i art. 39 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego sprowadzające się do oparcia decyzji wyłącznie na przesłance dotyczącej złej kondycji organu pierwszej instancji i pominięcie tej okoliczności w procesie dowodzenia oraz uzasadnienia decyzji. Nadto zarzucono organom administracji przekroczenie granic uznania administracyjnego. W motywach skargi przywołano przebieg postępowania, a następnie przybliżono argumentację postawionych zarzutów, w tym odwołano się do uzasadnień wyroków sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Po myśli art. 134 wyżej wymienionej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że sąd administracyjny uwzględnia wniesioną skargę z powodu naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z takiej treści przepisu wynika, że nie każde naruszenie przepisów postępowania administracyjnego będzie stanowiło podstawę uwzględnienia wniesionej skargi, a jedynie takie, które będzie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem tylko takie naruszenie przepisów postępowania, które będzie rzutowało na końcowy wynik sprawy będzie dawało podstawę do jej uwzględnienia. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny nie wzbudza żadnych kontrowersji, ponieważ organy administracji obu instancji w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć akcentowały, że skarżący spełnia wymogi do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, albowiem posiadany przez niego dochód nie przekracza wysokości kryterium dochodowego. Skoro fakt ten nie jest kwestionowany przez strony niniejszego postępowania, a poczynione z urzędu przez Sąd ustalenia nie dały podstaw do przyjęcia odmiennych ustaleń, przyjąć należy je za prawidłowe. W tej sytuacji zarzuty skargi sprowadzające się do naruszenia przepisów postępowania w zakresie postępowania dowodowego uznać należy za bezzasadne. Tym samym zarzut naruszenia postanowień art. 7 czy też art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajduje umocowania w zgromadzonym materiale dowodowym. Rozważenia wymaga natomiast ewentualne naruszenie postanowień art. 103 § 3 wyżej wymienionego Kodeksu, a zatem kwestia prawidłowości uzasadnienia i trafności argumentów w nim zamieszczonych. Odpowiedź na tak postawione pytanie możliwa będzie jedynie po uprzednim przedstawieniu stanu normatywnego w jakim kwestionowana decyzja była podejmowana. Skarżący wnioskiem z dnia 2 czerwca 2014 r. wystąpił o przyznanie zasiłku celowego na dofinansowanie do wydatków czynszowych. Stosownie do postanowień art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek ten może być przyznany na zaspokojenie niezbędnych potrzeb. W katalogu potrzeb wymienionych w ust. 2 tego przepisu wskazanej przez skarżącego potrzeby ustawodawca nie wymienił, jednakże okoliczność ta nie oznacza, że nie może być ona w oparciu o to unormowanie zaspokojona, ponieważ katalog ten posiada charakter wyliczenia przykładowego, co wynika z zastosowania zwrotu "w szczególności". Dodatkowo przyjdzie zauważyć, że świadczenie przewidziane tym przepisem przyznawane jest w warunkach uznania administracyjnego, gdyż ustawodawca zamieścił w nim pojęcie "może", które stwarza organowi administracji możliwości oceny sytuacji osobistej i majątkowej i podjęcia rozstrzygnięcia stosownie do przyjętych ustaleń. Ponadto organy administracji przy podejmowaniu rozstrzygnięcia muszą mieć w polu widzenia postanowienia art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej stosownie do których potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Jak wynika z akt administracyjnych przekazanych przez organy administracji skarżący mocą kwestionowanej decyzji otrzymał decyzję odmowną zaspokojenia zgłoszonej potrzeby w postaci dofinansowania do opłat czynszowych, równocześnie organ pierwszej instancji innymi decyzjami zaspokoił szereg zgłoszonych przez skarżącego potrzeb. Zatem treść zaskarżonej decyzji widzieć należy w szerszym kontekście, a mianowicie innych rozstrzygnięć podejmowanych przez organ administracji publicznej. W tym miejscu przyjdzie dostrzec, że przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej nie jest celem działania tej administracji, gdyż jej działania ukierunkowane winny być na wyprowadzenie osoby z systemu pomocy społecznej i na takim doborze dostępnych instrumentów prawnych, które umożliwią osiągnięcie możliwie najlepszych efektów końcowych. Tym samym przyznanie bądź odmowa przyznania świadczenia winna być oceniana w kontekście szerszym obejmujących całość działań ukierunkowanych na daną osobę czy rodzinę, a nie ograniczać się wyłącznie do oceny pojedynczego rozstrzygnięcia. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w takim ujęciu przyjdzie stwierdzić, że organ administracji pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał, że skarżący spełnia wymogi do otrzymania świadczenia pieniężnego, natomiast odmowa zaspokojenia zgłoszonej potrzeby wynikła z przyjętej polityki realizacji świadczeń w gminie sprowadzającej się do niezaspokajania tego typu potrzeb, co znalazło odzwierciedlenie w stwierdzeniu, że w 2014 r. nie przyznano świadczenia na ten cel. Przy czym stanowisko takie organ uzasadnił brakiem odpowiednich środków finansowych. W odwołaniu i w skardze do tutejszego Sądu skarżący akcentuje, że organ administracji nie przedstawił dokładnych wyliczeń, które potwierdzałyby występowanie trudnej sytuacji finansowej gminy i występowanie ograniczonych środków finansowych. W tym zakresie odwołano się do uzasadnień orzeczeń sądowych, w których akcentowano niezbędność zamieszczenia takich informacji. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie stanowisko zaprezentowane w skardze i w jej uzasadnieniu nie może być uwzględnione, ponieważ organ pierwszej instancji w sposób jednoznaczny wskazał, że zgłoszona przez skarżącego potrzeba nie jest w danym roku w R. zaspokajana z uwagi na szczupłość środków. Zamieszczenie konkretnych liczb świadczących o tym nie zmieniłoby "prawdziwości lub fałszywości" zamieszczonego w uzasadnieniu decyzji stwierdzenia. Dodatkowo przyjdzie zaznaczyć, że stanowisko skarżącego zawarte w skardze sprowadza się do podważenia prawdziwości twierdzenia podanego przez organ administracji, co znalazło częściowo potwierdzenie w trakcie rozprawy przed tutejszym Sądem, gdyż skarżący podał, iż zna osoby, które otrzymały pomoc na wskazany cel. Przyjdzie w tym miejscu zauważyć, iż w trakcie prowadzonego postępowania skarżący tego argumentu nie podnosił, jak również w trakcie rozprawy nie podał nazwisk tych osób. Zatem twierdzenia skarżącego nie znalazły żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym i sprowadzają się tylko do formułowania ogólnych stwierdzeń. Dodatkowo przyjdzie zauważyć, że organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia przyjął analogiczną linię argumentacji, która sprowadza się do ujęcia zgłoszonej przez skarżącego potrzeby w całości działań podejmowanych przez organ pierwszej instancji z uwzględnieniem możliwości finansowych, którymi dysponuje. W świetle przedstawionych rozważań przyjdzie uznać, że organy administracji obu instancji miały w polu widzenia sytuację skarżącego jak również możliwości finansowe gminy, czemu dały wyraz w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, natomiast brak zamieszczenia konkretnych liczb potwierdzających fakt trudnej sytuacji finansowej gminy nie może być traktowany jako taka ułomność zaskarżonej decyzji, która uzasadniałaby uwzględnienie wniesionej skargi. W tej sytuacji nie można uwzględnić zarzutu, iż organy administracji obu instancji dopuściły się naruszenia postanowień art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, a uzasadnienie wydanych decyzji nie spełnia stawianych mu tym przepisem wymogów. W konsekwencji uznać należy, że organy administracji nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uwzględnienie wniesionej skargi. W skardze sformułowano zarzut naruszenia postanowień art. 39 ustawy o pomocy społecznej, jednakże w treści skargi nie sprecyzowano na czym to naruszenie polega. Przeprowadzona z urzędu analiza zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie, pozwala uznać, że organy administracji nie dopuściły się naruszenia postanowień tego przepisu, ponieważ dobrze odczytały katalog potrzeb w nim zawarty jak również i to, że posiada on charakter przykładowy, a ponadto wyraźnie akcentowały uznaniowy charakter świadczenia, o przyznanie którego skarżący występował. Ponadto w uzasadnieniu rozstrzygnięć wskazały przyczyny wydania decyzji odmownej i w tym zakresie nie można mówić o przekroczeniu granic uznania administracyjnego, jak również o tym, że decyzja ta podjęta została w warunkach samowoli administracyjnej. Skoro w zaskarżonej decyzji organy administracji nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie wniesionej skargi to tym samym kierując się treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.