IV SA/Gl 960/17
WyrokWSA w Gliwicach2018-02-13
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Bożena Miliczek-Ciszewska, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz decyzja nakazująca zwrot nienależnie pobranego świadczenia mogą być uznane za ważne, jeśli pierwotna decyzja przyznająca równoważnik nie została skutecznie doręczona stronie?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna, która nie została skutecznie doręczona stronie, nie wchodzi do obrotu prawnego i nie wywołuje skutków prawnych. W konsekwencji, kolejne decyzje wydane na podstawie takiej niedoręczonej decyzji (np. o cofnięciu świadczenia lub nakazujące zwrot nienależnie pobranego świadczenia) są wadliwe i podlegają uchyleniu. Skuteczne doręczenie oryginału decyzji jest warunkiem jej wejścia do obrotu prawnego.Stan faktyczny
Policjantowi przyznano równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Następnie otrzymał pomoc finansową na budowę domu, co stanowiło przesłankę do cofnięcia równoważnika. Organy Policji wydały decyzję o cofnięciu uprawnienia do równoważnika oraz decyzję nakazującą zwrot nienależnie pobranego świadczenia. Policjant zaskarżył te decyzje, podnosząc m.in. zarzut niedoręczenia mu pierwotnej decyzji przyznającej równoważnik. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w M. o cofnięciu uprawnienia do równoważnika pieniężnego, umarzając postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia [...] r. nr [...].
Policjantowi w służbie stałej T.S. na podstawie oświadczenia mieszkaniowego z dnia 01.01.2013 r. decyzją Komendanta Powiatowego Policji w M. Nr [...] z dnia [...] r. przyznano równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego według stawek wynikających z obowiązujących przepisów jako osobie posiadającej rodzinę. W uzasadnieniu decyzji organ Policji podał, że świadczenie zostało przyznane funkcjonariuszowi, ponieważ nie posiada tytułu prawnego do własnego lokalu mieszkalnego i zamieszkuje wraz z żoną i dzieckiem w lokalu mieszkalnym swojego ojca.
W ostatnim akapicie uzasadnienia wyżej zaprezentowanej decyzji znalazło się pouczenie "o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do świadczenia lub na jego wysokość należy niezwłocznie powiadomić organ wydający decyzję".
Pomimo niewystąpienia żadnych zmian w sytuacji mieszkaniowej i osobistej funkcjonariusza, następne oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości T.S. wypełnił 20.01.2014 r. (brak pieczęci z datą wpływu do jednostki).
Następnie w dniu 20.10.2014 r. do Komendy Powiatowej Policji w M. wpłynął wniosek policjanta w sprawie przyznania pomocy finansowej, opatrzony przez niego datą 17.10.2014 r., wraz z wymaganymi załącznikami. W decyzji Nr [...] z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w M. przyznał jednorazowo T.S. pomoc finansową na budowę domu w wysokości 13.683,00 zł brutto, która jest wypłacana najpóźniej w ciągu 6 miesięcy od daty wydania decyzji. Wypłaty przyznanej Panu T.S. pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego dokonał Śląski Komendant Wojewódzki Policji w dniu 22.01.2015 r.
W tym samym dniu 22.01.2015 r. funkcjonariusz wypełnił oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości (brak pieczęci z datą wpływu do jednostki).
Równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej wypłacany był T.S. w okresach miesięcznych z dołu od kwietnia 2013 r. (z nadpłatą za okres od dnia złożenia oświadczenia mieszkaniowego, tj. 01.01.2013 r., do dnia doręczenia decyzji przyznającej) nieprzerwanie do lutego 2017 r., kiedy to wypłacony został równoważnik za 31 dni stycznia 2017 r.
W związku z zaleconą powszechną weryfikacją wypłacanych w śląskim garnizonie Policji równoważników pieniężnych za brak lokalu mieszkalnego, w Komendzie Powiatowej Policji w M. ujawniono, że T.S. pobiera przedmiotowe świadczenie mimo zaistnienia przesłanki do jego cofnięcia, a mianowicie otrzymania pomocy finansowej ze środków Policji na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego.
Zawiadomieniem z dnia 01.03.2017 r. Komendant Powiatowy Policji w M. poinformował T.S. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz poinformował o prawie do czynnego w nim udziału. W dniu 02.03.2017 r. policjant pokwitował odbiór zawiadomienia, a także zwrócił się z prośbą o wydanie mu kserokopii całości dokumentacji dotyczącej prowadzonego postępowania administracyjnego, w tym samym dniu pokwitował jej odbiór.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. właściwy w sprawie organ Policji orzekł o cofnięciu Panu T.S. uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, przyznanego decyzją tego organu Nr [...] z dnia [...] r. w wysokości przysługującej policjantowi posiadającemu członków rodziny w myśl art. 89 ustawy o Policji. Powołując się na art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, § 1 ust. 2 pkt 2 i § 6 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002 r. w sprawie ... równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (zgodnie z tym ostatnim decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego wydaje się, jeżeli policjant otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów), Komendant Powiatowy Policji w M. stwierdził, że otrzymując w dniu 22.01.2015 r. pomoc finansową Pan T.S. utracił uprawnienia do otrzymywania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, a zatem należało mu cofnąć przedmiotowe uprawnienie. Od decyzji tej, odebranej w dniu 28.03.2017 r., funkcjonariusz nie wniósł odwołania, stała się ona ostateczna.
Następnie w dniu 19.04.2017 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia 22.01.2015 r. do dnia 31.01.2017 r. Zawiadomienie w tej sprawie wraz z pouczeniem o możliwości wzięcia w nim czynnego udziału zostało doręczone T.S. w dniu 20.04.2017 r. Zgodnie z treścią uzasadnienia tej decyzji funkcjonariusz nie skorzystał z możliwości wyrażenia opinii w sprawie.
Komendant Powiatowy Policji w M. decyzją nr [...] z dnia [...] r. zobowiązał Pana T.S. do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego według stawki przysługującej policjantowi posiadającemu członków rodziny za okres od dnia 22.01.2015 r. do dnia 31.01.2017 r. w kwocie 9.348,10 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ opisał działania policjanta mające na celu otrzymanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego oraz organu Policji przyznającego przedmiotowe świadczenia. Jak również przytoczył przepisy regulujące: przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu służby lub w miejscowości pobliskiej - art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, przesłankę negatywną jego przyznania z § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002 r. w sprawie ... równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, obowiązek informowania o zmianach mających wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość - § 5 rozporządzenia jak wyżej, przesłankę cofnięcia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - § 6 pkt 1 tego rozporządzenia oraz przesłankę zwrotu świadczenia z § 7 pkt 1 tego samego rozporządzenia, a także przepisy o właściwości organu władnego orzekać o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak mieszkania - § 9 ust. 1 pkt 7 tamże. Na koniec Komendant Powiatowy Policji w M. dokonał wyliczenia nienależnie pobranych kwot równoważnika.
Dalej organ I instancji wskazał, że pobierając równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego T.S. otrzymał pomoc finansową na uzyskanie domu jednorodzinnego, która to okoliczność jest negatywną przesłanką przyznania uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak mieszkania, a kiedy wystąpi w trakcie jego pobierania stanowi przesłankę cofnięcia policjantowi prawa do przedmiotowego równoważnika. Zatem w sytuacji otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, zgodnie z § 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002 r. w sprawie ... równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, funkcjonariusz ma obowiązek zgłosić to, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe. Ponieważ T.S. nie zgłosił ani bezpośrednio w Zespole Finansów i Zaopatrzenia KPP w M. (komórce organizacyjnej zajmującej się naliczaniem równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego), ani w piśmie skierowanym do właściwego organu Policji, że na jego konto wpłynęła pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego, uznano, że nie wypełnił on obowiązku poinformowania w oświadczeniu mieszkaniowym o wystąpieniu zmian mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika. A w takim przypadku wydaje się decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
T.S. nie zgodził się z takim rozstrzygnięciem i złożył odwołanie od postanowień decyzji Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia [...] r., wnosząc o jej uchylenie.
W odwołaniu policjant zarzucił organowi I instancji nieuwzględnienie w uzasadnieniu skarżonej decyzji jego wyjaśnień złożonych w toku postępowania administracyjnego, co z punktu widzenia prawnego jest dla niego całkowicie niezrozumiałe. Wniósł także o przeanalizowanie całości zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego ze szczególnym uwzględnieniem następujących faktów: złożenia przez niego raportu informującego o zmianie miejsca zamieszkania, nieskładania przez jego osobę wniosków o uzyskanie świadczenia mieszkaniowego na lata 2015-2017 oraz formalnego braku pisemnego pouczenia go o trybie postępowania, gdyż w materiałach znajduje się jedynie druk pouczenia bez jego podpisu.
Przesyłając odwołanie T.S. wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu, Komendant Powiatowy Policji w M. wyjaśnił m. in., że skarżący nie brał czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego i nie wniósł do sprawy żadnych materiałów z wyjaśnieniami, natomiast w aktach mieszkaniowych funkcjonariusza znajduje się jego oświadczenie mieszkaniowe za rok 2015.
Wobec ewidentnie sprzecznych twierdzeń skarżącego i organu I instancji, uprawniony pracownik obsługujący organ odwoławczy zwrócił się telefoniczne do referenta sprawy w KPP w M. o wyjaśnienie pewnych kwestii dotyczących przekazanych dokumentów i ewentualnych braków. W odpowiedzi do KWP w Katowicach wpłynęły: karta mieszkaniowa funkcjonariusza Policji, notatka służbowa referenta sprawy w KPP w M. z dnia 04.07.2017 r. odnośnie braku potwierdzenia odbioru decyzji przyznającej równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, zawiadomienie z dnia 19.04.2017 r. o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu świadczenia znak [...], kopia raportu Pana T.S. z dnia 22.01.2016 r. o zmianie miejsca zamieszkania oraz e-mail z m. in. informacją że oświadczenia mieszkaniowe w tej jednostce Policji nie są rejestrowane. Natomiast podczas rozmowy telefonicznej ustalono, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego T.S. nie składał żadnych wyjaśnień, z tego, co jest wiadome referentowi sprawy, wyjaśnienia policjant składał w trakcie prowadzonych czynności wyjaśniających przed ewentualnym wszczęciem postępowania dyscyplinarnego, jednak żadne dowody uzyskane podczas czynności prowadzonych przez rzecznika dyscyplinarnego nie zostały włączone do postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy nadto zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w M. jako przełożonego dyscyplinarnego T.S., aby wyraził zgodę na udostępnienie protokołów wyjaśnień złożonych przez skarżącego w trakcie prowadzonych na podstawie art. 134i ust. 4 ustawy o Policji czynności wyjaśniających, jeżeli zawierają one treści związane ze sprawą nienależnego pobrania przedmiotowego świadczenia, celem włączenia ich do postępowania administracyjnego zgodnie z art. 77 § 2 w zw. z art. 136 kpa. W dniu 17.07.2017 r. do KWP w Katowicach wpłynęły kserokopie dwóch notatek służbowych z dni: 01.04.2017 r. i 17.04.2017 r. sporządzonych z rozpytania sierż. szt. T.S. podczas przeprowadzonych w KPP w M. czynności wyjaśniających 1. [...]. Zaś postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. organ odwoławczy postanowił włączyć je do akt postępowania.
W wyżej wymienionych notatkach spisano oświadczenia funkcjonariusza odnośnie okoliczności pobierania przez niego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego po tym, jak otrzymał on pomoc finansową na budowę domu. I tak z okoliczności nieujawnionych przez stronę w postępowaniu administracyjnym wymienić trzeba: zarzut policjanta, że w decyzji przyznającej mu pomoc finansową na budowę domu nie było pouczenia o konieczności poinformowania Zespołu Finansów KMP w M. o otrzymaniu tej pomocy; wyjaśnienie, że po otrzymaniu pomocy finansowej, która wpłynęła na jego konto w dniu 23.01.2015 r., nie wnioskował przez kolejne 2 lata o przyznanie równoważnika za brak mieszkania, a jego oświadczenie mieszkaniowe za 2015 r. jest datowane na dzień 22.01.2015 r.; zarzut, iż organ Policji nie wydał niezwłocznie decyzji o cofnięciu mu uprawnienia do równoważnika po przelaniu mu pomocy finansowej; wyjaśnienie, iż rachunek bankowy, na który otrzymuje uposażenie i wszelkie inne dodatki, jest rachunkiem wspólnym z żoną, a on sam nie ma w zwyczaju kontrolowania wpływów i wydatków księgowanych z tego rachunku, w związku z czym nieświadomie otrzymywał równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, oraz wyjaśnienie, że nie pamięta, czy został zapoznany z decyzją Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia [...] r. lub czy została mu ona doręczona.
Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 127 § 2, art. 268 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257/, art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw /Dz. U. z 2017 r. poz. 935/, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1782 z późn. zm./, § 9 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego /tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1130 z późn. zm./, postanowiono:
• uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej okresu i kwoty nienależnie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, umarzając postępowanie organu I instancji w sprawie jego zwrotu za dni 22 i 23 stycznia 2015 r. w wysokości 25 zł,
• w pozostałej części, tj. żądania od T.S. zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wypłaconego za okres od dnia 24 stycznia 2015 r. do dnia 31 stycznia 2017 r. w kwocie 9.323,10 zł, utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy stan sprawy. Dalej wskazał, że decyzją Komendanta Powiatowego Policji w M. Nr [...] z dnia [...] r. przyznano T.S. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego według stawek wynikających z obowiązujących przepisów jako osobie posiadającej rodzinę. W ostatnim akapicie jej uzasadnienia znalazło się pouczenie ,.o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do świadczenia lub na jego wysokość należy niezwłocznie powiadomić organ wydający decyzję".
Organ zaznaczył, iż faktem jest, że w teczce mieszkaniowej policjanta nie ma potwierdzenia odbioru tej decyzji ani w formie adnotacji z podpisem i datą na drugim egzemplarzu decyzji, ani druku zwrotnego potwierdzenia odbioru czy też kopii karty z dziennika doręczeń/podawczego. Być może tę okoliczność miał na myśli Pan T.S., zwracając w swoim odwołaniu uwagę na formalny brak pisemnego pouczenia go o trybie postępowania, gdyż w materiałach znajduje się jedynie druk pouczenia bez jego podpisu. Jednak drugiego egzemplarza decyzji z podpisem uprawnionego do jej wydania piastuna organu, który obligatoryjnie pozostawia się w aktach sprawy, nie można nazwać "drukiem pouczenia". Ponadto zgodnie z wyjaśnieniem pracownicy Zespołu Finansów i Zaopatrzenia KPP w M. w wyniku niedopatrzenia nie uzyskano wówczas potwierdzenia odbioru decyzji, biorąc jednak pod uwagę, że projekty rozstrzygnięć przygotowuje się zawsze w dwóch egzemplarzach, a w aktach sprawy pozostał jeden, drugi musiał zostać odebrany przez policjanta.
Organ podkreślił, że należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji załatwianie spraw w nim wymienionych, w tym przyznawanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, następuje w formie decyzji administracyjnej. A na mocy art. 109 § 1 i art. 110 § 1 k.p.a. zasadniczo decyzję doręcza się stronom na piśmie, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Bez doręczenia decyzji, pomimo że była ona zgodna z żądaniem strony, właściwy w sprawie organ Policji nie mógłby naliczyć wypłaty świadczenia i dokonać jego wypłaty. Niedoręczona stronie decyzja nie wchodzi bowiem do obrotu prawnego, nie rodzi żadnych skutków prawnych, a zatem wszystkie kwoty z tytułu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wypłacone T.S. od kwietnia 2013 r., ale za okres od dnia 01.01.2013 r. - nadpłata za okres od dnia złożenia oświadczenia do dnia doręczenia decyzji (zgodnie z art. 130 § 4 k.p.a. decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, gdy jest zgodna z żądaniem strony) byłyby świadczeniami nienależnymi, wypłaconymi bez żadnej podstawy prawnej. Zaprzeczając odbiorowi decyzji Komendanta Powiatowego Policji w M. nr [...] z dnia [...] r., funkcjonariusz sam kwestionuje w ten sposób zasadność wypłacania mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 01.01.2013 r.
Niezależnie od powyższego – jak zauważył organ – T.S., wypełniając i składając oświadczenia mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości za lata 2013-2015, trzykrotnie odnosił się do zamieszczonego w nim sformułowania "Korzystałem (dot. także małżonka) z pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe Ostatnie oświadczenie mieszkaniowe za rok 2015 policjant wypełnił w dniu 22.01.2015 r. (z uwagi na nierejestrowanie w KPP w M. oświadczeń mieszkaniowych data złożenia jest nie do ustalenia), według organu Policji w tym samym dniu (według policjanta w dniu następnym) na jego konto wpłynęła pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego. Wynika z tego, że policjant powinien mieć świadomość jak doniosłą okolicznością dla możliwości przyznania i pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest otrzymanie tej pomocy finansowej.
Organ nadmienił, że zgodnie z § 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002 r. w sprawie ... równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, policjant jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość (wzór oświadczenia stanowi załącznik do rozporządzenia § 3 tamże). Stąd też po otrzymaniu pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego, T.S. zobowiązany był złożyć stosowne oświadczenie mieszkaniowe, zmieniając dotychczasowy zapis w punkcie "Korzystałem (dot. także małżonka) z pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe
W kwestii braku pouczenia w decyzji Komendanta Powiatowego Policji w M. nr [...] z dnia [...] r. przyznającej policjantowi pomoc finansowana budowę domu w wysokości 13.683,00 zł brutto o konieczności poinformowania Zespołu Finansowego KPP w M. o otrzymaniu tej pomocy, organ zauważył, że nie każda osoba ubiegająca się o to świadczenie i uzyskująca je korzysta wcześniej z równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Dlatego zamieszczanie takiego pouczenia w decyzjach w sprawie pomocy finansowej byłoby niezasadne. Wymóg złożenia oświadczenia mieszkaniowego z informacją o skorzystaniu z pomocy finansowej, jak wyżej wykazano, wynika z przepisów dotyczących równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, a nie z przepisów odnośnie pomocy finansowej.
Organ podkreślił, iż nie było konieczności składania oświadczeń mieszkaniowych w kolejnych latach po przyznaniu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, o ile nie zaistniały prawnie doniosłe zdarzenia w sytuacji mieszkaniowej lub osobistej funkcjonariusza, tj. mające wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość. (Corocznego składania oświadczenia mieszkaniowego resortowe przepisy wymagają do ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz do liczby norm zaludnienia przysługujących zamieszkałym z nim członkom rodziny.) Zatem zaprzestanie składania oświadczeń mieszkaniowych dot. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego według odwołania T.S. od 2015 r., według organu Policji od 2016 r. nie stanowiło dla tego organu wiążącej deklaracji strony o ustaniu jej uprawnienia do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Taką wiążącą deklarację można złożyć jedynie w formie oświadczenia mieszkaniowego.
Organ zaznaczył, iż tak samo raport T.S. skierowany do Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia 22.01.2016 r. o zmianie z dniem 15.01.2016 r. miejsca stałego zamieszkania nie został złożony w formie oświadczenia mieszkaniowego. Wobec czego, choć jego kopia trafiła do Zespołu Finansów i Zaopatrzenia KPP w M., to jednak nie do akt sprawy równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, tylko do akt spraw związanych z wypłatą uposażenia, itp. - takich, które dotyczą wszystkich policjantów. Aby zmiana istotnej okoliczności wywołała skutek prawny w postaci cofnięcia uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, funkcjonariusz winien zawiadomić o niej w formie oświadczenia mieszkaniowego.
Na marginesie sprawy organ zauważył, że należności pieniężne przekazywane przez organ finansowy Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach na konta policjantów i pracowników cywilnych Policji są precyzyjnie opisywane. W przypadku wpływu kwoty dotyczącej równoważnika za brak mieszkania w tytule przelewu widnieje wyraźna informacja, że dana kwota to równoważnik za brak lokalu mieszkalnego. Dlatego też organ II instancji nie dajł wiary wyjaśnieniom skarżącego, że przez okres 2 lat był on nieświadomy wpływania na rachunek bankowy jego i współmałżonki 350-400 zł miesięcznie extra, mając świadomość, że świadczenie to jest mu już nienależne, gdyż - jak sam stwierdził - od momentu otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego zaprzestał składania oświadczeń mieszkaniowych, czyli przestał corocznie ubiegać się o przedmiotowy równoważnik.
Nadto organ nadmienił, że T.S. do chwili obecnej nie wystąpił o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego/domu jednorodzinnego. Jest to jednorazowe świadczenie przyznawane corocznie na wniosek funkcjonariusza. Jego wysokość jest znacznie niższa niż równoważnika pieniężnego za brak mieszkania i zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002 r. w sprawie ... równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego nie przyznaje się go, jeżeli policjant lub jego małżonek otrzymuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Z czego można wysnuć wniosek, że policjant nie ubiegał się o równoważnik pieniężny za remont zajmowanego mieszkania, gdyż miał świadomość, że na jego konto wpływa nadal równoważnik za brak lokalu mieszkalnego.
Organ zauważył, że ponieważ T.S. nie poinformował w formie oświadczenia mieszkaniowego o otrzymaniu pomocy finansowej na budowę domu, w sprawie zastosowanie znalazł § 7 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002 r. w sprawie ... równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Przepis ten stanowi, że decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku nienależnego pobrania na skutek niepoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu mieszkaniowym, mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość.
Komendant podkreślił, że organ I instancji, ustalając datę utraty uprawnień T.S. do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, wskazał datę otrzymania przez policjanta na jego rachunek bankowy pomocy finansowej w kwocie netto 11.220,00 zł, jako dzień w którym wymieniony nie posiadał już prawa do pobrania przedmiotowego świadczenia. Natomiast zarówno art. 57 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego stanowią, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Skoro więc pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego została przez policjanta otrzymana w dniu 22.01.2015 r., to dnia tego organ I instancji nie powinien zaliczać do dni nienależnie pobranego świadczenia.
Organ zaznaczył, że podczas rozpytania T.S. w dniu 17.04.2017 r. (notatka służbowa rzecznika dyscyplinarnego + kopia potwierdzenia przelewu) oświadczył on, że pomoc finansowa wpłynęła na jego konto w dniu 23.01.2015 r., który to dzień należy uznać za datę otrzymania pomocy finansowej i którego nie wlicza się do okresu nienależnego pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Wobec powyższego Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach przyjął, iż dniem utraty prawa Pana T.S. do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest dzień 24.01.2015 r. i od tego dnia wypłacony wymienionemu przedmiotowy równoważnik był nienależnym świadczeniem finansowym. Wobec czego za kwotę nienależnie pobranego świadczenia, którą należy zwrócić, trzeba przyjąć 9.323,10 zł.
W opinii organu, biorąc pod uwagę, że T.S. z dniem 24.01.2015 r. utracił prawo do dotychczas pobieranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, a niniejsze świadczenie zostało wypłacone stronie do dnia 31.01.2017 r., co było wynikiem niepoinformowania przez policjanta o otrzymaniu pomocy finansowej na uzyskanie domu w formie oświadczenia mieszkaniowego, zasadnym było wydanie przez Komendanta Powiatowego Policji w M. w dniu [...] r. Decyzji Nr [...] zobowiązującej wymienionego do zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i w tej części organ II instancji utrzymuje ją w mocy. Mając jednak na względzie całość zagadnienia, w tym sposób obliczania terminów, Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach umorzył postępowanie w sprawie zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za dni 22.01.2015 r. i 23.01.2015 r. w wysokości 25 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący T.S. wskazał, że zaskarża wyżej opisana decyzję w całości i wnosił o umorzenie postępowania i obciążających go należności z tytułu wypłaconego równoważnika.
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 01.03.2013 r. nabył prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jako osoba posiadająca rodzinę, gdyż nie posiadał tytułu prawnego do własnego lokalu mieszkalnego i wraz z żoną i synem mieszkał w lokalu mieszkalnym należącym do swojego ojca. W związku z prognozowanym zakończeniem budowy domu w dniu 20.10.2014 r. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w M. z wnioskiem o przyznaniu pomocy finansowej na budowę domu. Dalej podał, że przed wydaniem decyzji o przedmiotowej pomocy finansowej, w dniu 22.01.2015 r. wypełnił, a następnie złożył oświadczenie mieszkaniowe dotyczące uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. [Decyzja nr [...] o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej została wydana w dniu [...] r., a w dniu 23.01.2015 r. przedmiotowa pomoc wpłynęła na konto policjanta.] T.S. wyraził przy tym swoją dezaprobatę, że na oświadczeniach nie ma dat wpływu do jego macierzystej jednostki Policji. Podkreślił również, że po dniu 22.01.2015 r. nie składał następnych oświadczeń mieszkaniowych w przedmiocie nabycia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Następnie skarżący podał, że w dniu 24.03.2017 r. został poinformowany o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia w/w równoważnika, a w dniu [...] r. Komendant Powiatowy Policji w M. orzekł o cofnięciu mu tego uprawnienia, argumentując to, iż otrzymując w dniu 22.01.2015 r. pomoc finansową (funkcjonariusz zaznaczył w tym miejscu, że otrzymał ją w dniu 23.01.2015 r.), utracił uprawnienia do w/w świadczenia. W dalszej kolejności zostało wobec niego wszczęte w dniu [...] r. postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Zdaniem Pana T.S., w uzasadnieniu decyzji poprzez zapis "organ opisał działania policjanta mające na celu otrzymanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego" oraz przy przytoczeniu przesłanki negatywnej zostały naruszone jego prawa materialne jako funkcjonariusza, a także obywatela Rzeczpospolitej Polskiej. Niezrozumiałym jest dla niego fakt, iż w decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach zawarte zostało sformułowanie "organ opisał działania policjanta mające na celu otrzymanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego" wraz z naliczeniem "nienależnie" pobranych kwot równoważnika.
Dalej skarżący podniósł, że organ I instancji wskazał, że pobieranie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przy jednoczesnym otrzymaniu pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego jest przesłanką negatywną i stanowi przesłankę cofnięcia policjantowi prawa do przedmiotowego równoważnika. I stwierdził, że nieprawdą jest, iż nie dopełnił obowiązku zgłoszenia zmiany miejsca zamieszkania, gdyż raportem z dnia 22.01.2016 r. poinformował Komendanta Powiatowego Policji w M. o tym fakcie, informację tę przekazał w formie raportu, niezrozumiałym jest dla niego zarzut, iż winno to zostać w formie oświadczenia mieszkaniowego, ten stan rzeczy w sposób ewidentny stawia go w pozycji osoby pokrzywdzonej.
Kolejną niezrozumiałą dla skarżącego rzeczą jest zapis decyzji Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia [...] r., który głosi "o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do świadczenia lub na jego wysokość należy niezwłocznie powiadomić organ wydający decyzję", gdyż w dniu 22.01.2016 r. złożył raport informujący o zmianie miejsca zamieszkania. Następnie sformułował zarzut o zachwianiu podstawowych procedur administracyjnych, skutkujących negatywnie na jego osobę jako stronę w niniejszym postępowaniu, z uwagi że kopia jego raportu "trafiła do Zespołu Finansów i Zaopatrzenia KPP w M., to jednak nie do akt sprawy równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, tylko do akt spraw związanych z wypłatą uposażenia". Jednocześnie podkreślił, że teza zawarta w decyzji, która dotyczy obowiązku składania oświadczeń mieszkaniowych obejmuje ponad 130 funkcjonariuszy tutejszej jednostki, co egzekwowane jest corocznie w sposób sformalizowany i niemożliwym jest, aby tego typu procedura w odniesieniu do poszczególnych policjantów została pominięta. Ponownie nadmienił, że od dnia 22.01.2015 r. nie złożył żadnego oświadczenia mającego wpływ na równoważnik.
W dalszej kolejności T.S. ocenił, że paradoksalne jest stwierdzenie organu orzekającego o tym, że w odniesieniu o braku potwierdzenia odbioru decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego zawarto sformułowanie, że brak jego podpisu na stosownym pouczeniu jest równoznaczny z faktem wytworzenia takowego pouczenia w 2 egzemplarzach, z których ,jeden musiał zostać odebrany przez policjanta". [Decyzja nr [...] z dnia [...] r. o przyznaniu pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego zawierała pouczenia: o opodatkowaniu świadczenia, o przypadkach i zasadach jego zwrotu oraz o możliwości zaskarżenia jej odwołaniem, natomiast w żaden sposób nie odnosiła się do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, a organ II instancji w ogóle nie wypowiadał się na temat jej doręczenia.] Fakt ten z formalnego punktu widzenia pozostaje w oczywistej sprzeczności ze stanem rzeczywistym i stanowi podstawę jego roszczeń. Skarżący wskazał, że nieprawdą jest, iż brak doręczenia w/w decyzji, w której zawarte jest pouczenie, nie rodzi żadnych skutków prawnych, gdyż nadpłata będąca przedmiotem postępowania [w tym miejscu trzeba zauważyć, że organy Policji nie zamierzają niczego nadpłacać policjantowi w tym postępowaniu] jest dla niego i jego rodziny oczywistą dolegliwością, a wręcz oddziaływuje na jego wizerunek jako funkcjonariusza Policji.
Na koniec T.S., kwestionując sformułowanie z decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach "policjant powinien mieć świadomość jak doniosłą okolicznością dla możliwości przyznania pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest otrzymanie pomocy finansowej" i tłumacząc się natłokiem codziennych obowiązków funkcjonariusza Policji, przerzucił całą odpowiedzialność za wypłatę nienależnego mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego na pracowników cywilnych, których kompetencje poddaje w wątpliwość, powołując się na przebieg przedmiotowego postępowania administracyjnego. Podkreślił, że zaistniała sytuacja ma związek z oczywistymi systemowymi niedopatrzeniami oraz niezaprzeczalnym faktem, iż wpływ tychże kwot nie ma związku z jakimkolwiek jego intencjonalnym działaniem, a wręcz powoduje, iż jest postrzegany jako osoba nieuczciwa, co wpływa negatywnie na jego wizerunek jako funkcjonariusza Policji.
Zatem w tym stanie rzeczy w opinii skarżącego zasadny jest wniosek o umorzenie postępowania oraz obciążających go kosztów z tytułu wypłacenia mu przedmiotowego równoważnika, które wystąpiły na skutek niedopatrzenia oraz błędów proceduralnych i zaniedbań ze strony KPP w M., pomimo jego prawidłowych działań.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwanej P.p.s.a. - (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych.
Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonego orzeczenia zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga jest zasadna. Skarga zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu, w świetle najdalej idącego zarzutu skargi, sprowadzała się przede wszystkim do oceny tego, czy decyzja Komendanta Powiatowego Policji Nr [...] z [...] r. przyznająca skarżącemu równoważnik za brak lokalu mieszkalnego w ogóle weszła do obrotu prawnego.
Ustalenie wyżej nakreślonej kwestii miało kluczowe znaczenie dla rozpoznawanej sprawy. Rzutowało bowiem bezpośrednio na możliwość merytorycznej weryfikacji zaskarżonego tu rozstrzygnięcia (oraz aktu go poprzedzającego) przez Sąd.
Pamiętać bowiem należały, że jedynie rozstrzygnięcie organu administracji (decyzja), które weszło do obrotu prawnego, może zostać uznane za wiążący akt administracyjny, który wywołuje skutki prawne.
Zatem tylko w przypadku wejścia w życie (doręczenia skarżącemu) decyzji Komendanta Powiatowego Policji Nr [...] z [...] r. możliwe było wydanie dalszych decyzji będących konsekwencją tej decyzji, a mianowicie decyzji Nr [...] z dnia [...] r. orzekającej o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz zaskarżonej tu decyzji i rozstrzygnięcia go poprzedzającego.
W toku postępowania administracyjnego skarżący podał, ze nie pamięta, czy wspomniana decyzja Nr [...] z [...] r. (oświadczenie skarżącego z dnia 17.04.2017 r. – k.63 akt administracyjnych).
Z kolei w skardze sprecyzował, że twierdzenie organu administracji, że brak jego podpisu na stosownym pouczeniu (tak skarżący nazywa w/wym. decyzję) jest równoznaczny z faktem wytworzenia takowego pouczenia w 2 egzemplarzach, z których ,jeden musiał zostać odebrany przez policjanta", z formalnego punktu widzenia pozostaje w oczywistej sprzeczności ze stanem rzeczywistym i stanowi podstawę jego roszczeń. Skarżący wskazał, że nieprawdą jest, iż brak doręczenia w/w decyzji, w której zawarte jest pouczenie, nie rodzi żadnych skutków prawnych (...).
Słowo "formalny" w potocznej mowie oznacza "prawdziwy, rzeczywisty". Powyższe prowadzi do uprawnionego wniosku, że skarżący nie potwierdza, iż otrzymał decyzję Nr [...] z [...] r.
Co się tyczy problematyki wejścia rozstrzygnięcia organu do obrotu prawnego, to została ona uregulowana w przepisie art. 109 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Fakt zawarcia wyżej przywołanej regulacji w ustawie regulującej procedurę administracyjną świadczy o tym, jak wielką wagę ustawodawca przykładał do materii doręczenia stronie rozstrzygnięcia administracyjnego. Owo wielkie znaczenie, jakie dla bytu prawnego decyzji ma fakt jej doręczenia, jest oczywiście najzupełniej zrozumiały zważywszy na to, jak poważne skutki dla stron postępowania, jak również dla organu, rodzi wejście w życie decyzji.
Od tego momentu zaczyna ona przecież swój byt prawny, a więc wiąże strony postępowania i wywołuje skutki zarówno prawne, jak i faktyczne.
Biorąc pod uwagę ogromną wagę przykładaną przez ustawodawcę do kwestii doręczenia decyzji, jako uprawniona jawi się konkluzja, iż skutki prawne doręczenia nastąpią dopiero wówczas, gdy przedmiotem tego doręczenia będzie oryginał decyzji, a nie jakakolwiek jej kopia czy odpis. Wniosek taki można wprost wyprowadzić z wykładni literalnej art. 109 § 1 k.p.a. Zakładając bowiem, że intencją ustawodawcy byłoby uzależnienie bytu prawnego decyzji od faktu doręczenia jej oryginału bądź odpisu, to racjonalny ustawodawca dałby temu wyraz w omawianej regulacji. Fakt zaś, że w art. 109 § 1 K.p.a. nie zostało zawarte sformułowanie "decyzję bądź jej odpis...", świadczy w ocenie tutejszego Sądu niezbicie o tym, że jedynie doręczenie stronie oryginału decyzji, będzie mogło zostać uznane za prawidłową formę realizacji wymogu opisanego w art. 109 § 1 K.p.a.
Za poprawnością powyższych konkluzji przemawia również wykładnia celowościowa i funkcjonalna omawianego przepisu, dokonywana przez pryzmat treści całego Rozdziału 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zwrócić bowiem należało uwagę na to, że jedynie oryginał decyzji, w przeciwieństwie do np. jej odpisu, musi zawierać wszelkie elementy o jakich mowa w art. 107 k.p.a. Skoro zaś ustawodawca uzależnił ważność decyzji od tego, czy spełnia wymogi formalne opisane w art. 107 k.p.a., to oczywistym jest, że adresat rozstrzygnięcia powinien mieć możliwość zapoznania się z oryginałem decyzji, aby móc samodzielnie zweryfikować poprawność danego aktu pod względem spełniania wymogów opisanych w ww. normie prawnej.
Jedynym więc gwarantem powyższego uprawnienia strony do możliwości oceny poprawności rozstrzygnięcia organu, jest doręczenie stronie decyzji w oryginale.
Wyżej zaprezentowane stanowisko tutejszego Sądu, pozostaje w zgodzie z dominującymi w judykaturze, jak i doktrynie poglądami, sprowadzającymi się do stwierdzenia, iż przez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie jej oryginału. Przyjmuje się na gruncie postępowania administracyjnego, że każda kopia decyzji doręczana stronom musi być podpisana przez osobę upoważnioną do wydania decyzji, przez co każdy egzemplarz jest decyzją na prawach oryginału. Ważne jest to, że doręczenie decyzji stanowi o jej wprowadzeniu do obrotu prawnego. Wprawdzie przyjmuje się, że decyzja rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej wydania (sporządzenia i podpisania), to jednak skutki prawne wywołuje dopiero z chwilą doręczenia (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w sprawie o sygn. akt I OSK 782/10).
Przechodząc do materii niniejszej sprawy podkreślić należało, że twierdzenia zawarte w notatce służbowej z dnia 04.07.2017 r. (k.5 akt administracyjnych), że skoro drugiego egzemplarza decyzji nie ma w aktach sprawy, to należy uznać, iż został on doręczony skarżącemu, należy uznać najdelikatniej rzecz ujmując jako nieporozumienie. Wobec bowiem oświadczeń skarżącego, który nie potwierdza doręczenia mu decyzji Komendanta Powiatowego Policji Nr [...] z [...] r. i nie udowodnieniu przez organy Policji, że fakt taki miał rzeczywiście miejsce, oczywistym jest, iż skoro wspomniana decyzja nie weszła do obrotu prawnego, to brak było jakichkolwiek podstaw prawnych i faktycznych do wydania dalszych decyzji będących konsekwencją tej decyzji, a mianowicie decyzji Nr [...] z dnia [...] r. orzekającej o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz zaskarżonej tu decyzji i rozstrzygnięcia go poprzedzającego.
Skoro zatem decyzja Komendanta Powiatowego Policji Nr [...] z [...] r. nie weszła do obrotu prawnego, to nie wywołała więc skutków prawnych, a więc nie może być traktowana jako wiążący strony akt administracyjny. Bez znaczenia prawnego pozostaje tu fakt, że organ bezpodstawnie wypłacał skarżącemu równoważnik pieniężny (gdyż w zaistniałej sytuacji działo się to poza ramami postępowania administracyjnego).
Koniecznym zatem było wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji [...] z dnia [...] r. orzekającej o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz zaskarżonej tu decyzji i rozstrzygnięcia go poprzedzającego i umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił wymienione w sentencji decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a i c w zw. art. 135 P.p.s.a. jako wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło