IV SA/Gl 962/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...], nr [...]. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] działając na mocy art. 37 ust. 1, ust 2 i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r. poz.182 z późn. zm. – dalej "u.p.s.") Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy S. w K. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K. odmówił A.G. zwiększenia wysokości zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji stwierdził, że strona jest osobą samotnie gospodarującą, całkowicie niezdolną do pracy, a jej dochód nie przekracza kryterium dochodowego z art. 8 ust. 1 u.p.s. Dalej organ podniósł, że na podstawie decyzji z dnia [...] r. został stronie przyznany zasiłek stały w wysokości 240.81 zł począwszy od 1 lutego 2013 r., które to świadczenie strona nadal pobiera. Zbadane zostało również ewentualne naruszenia przez A.G. zasad, o których mowa w art. 2 ust. 1 u.p.s. Postępowanie wyjaśniające wykazało, iż strona nie wykorzystuje własnych możliwości i uprawnień w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.p.s, bowiem nie złożyła wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego (pomimo spełniania przesłanek ustawowych do jego otrzymania), a jak wynika z oświadczenia strony uzależniła ona złożenie wniosku o dodatek mieszkaniowy od nie wliczania kwoty dodatku do dochodu, od którego obliczana jest wysokość przyznawanego zasiłku stałego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, organ I instancji uznał, że strona świadomie zaniechała polepszenia swojej sytuacji finansowej. Z tego względu organ I instancji odmówił stronie podwyższenia zasiłku do pełnej wysokości. Od opisanej wyżej decyzji strona wniosła odwołanie podkreślając, że spełnia wszystkie przesłanki uzasadniające i uprawniające do wystąpienia o wskazana pomoc i czego organ I instancji nie kwestionował. Stwierdziła nadto, ze nie może ponosić konsekwencji trudności finansowych Gminy K. W ocenie strony brak jest dobrej woli organu, który przekracza uprawniania dopuszczalne prawem. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz poczynione w jego wyniku ustalenia. Dalej Kolegium wskazało na art. 37 u.p.s. stwierdzając, że zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Dalej stwierdziło, że strona spełnia kryterium dochodowe określone w art.8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., bowiem dochód strony w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. w maju 2014 r. wynosił 393.81 zł. Organ odwoławczy zauważył, ze pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, o czym stanowi art. 2 ust. 1 u.p.s. Nadto zwrócił uwagę, że w przypadku strony możliwością poprawy jest złożenie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, czego nie uczyniła. Organ odwoławczy stwierdził, że dysponuje informacją, że strona miała przyznany dodatek mieszkaniowy do maja 2013 r., a od tamtego czasu jednak nie wystąpiła z kolejnym wnioskiem o jego przyznanie. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A. G. zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji. W uzasadnieniu skarżący wskazał na swoja sytuację osobistą, zdrowotną i dochodową podkreślając, że otrzymuje zasiłek stały w wysokości 240,85 zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 156 zł, zasiłek celowy na opłacenie usług sąsiedzkich w wysokości 225 zł. Zaakcentował również, że organ stwierdził spełnienie przez niego przesłanek do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Nie zgodził się z twierdzeniem organu, że skarżący nie wykorzystuje własnych uprawnień, zasobów i możliwości w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych. Wskazał nadto, że wyrokiem Sądu R. w K. ,Wydział [...], sygn. akt [...] z dnia [...] r. została orzeczona eksmisja skarżącego z lokalu z prawem do lokalu socjalnego. Jednak Gmina K. takiego lokalu mu wskazała. Podkreślił, że nie jest jego sprawą ani winą, że Gmina K. od 2006 r. nie jest w stanie zapewnić mu lokalu socjalnego. Stwierdził dalej, że wykorzystał wszelkie możliwości rozwiązania problemu i przedstawił korespondencję na okoliczność podjęcia starań o lokal socjalny. Skarżący zauważył, że nie zna powodów dla których nie mogą być zastosowane wobec niego wytyczne zawarte na stronach internetowych Urzędu Miasta dotyczące "Zabezpieczenia szczególnych potrzeb osób po siedemdziesiątym roku życia". Wskazał na swoją trudną sytuację finansową podkreślając, że nie posiada żadnych dochodów, nie korzysta z zaopatrzenia emerytalnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymując dotychczasową argumentację, wniosło o jej oddalenie. Stwierdziło, że załączona przez skarżącego korespondencja nie ma znaczenia w sprawie, gdyż dotyczy ona przekwalifikowania lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącego na lokal socjalny i umorzenia zadłużenia w opłatach z tytułu bezumownego korzystania z lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż podnoszone w skardze. Kontrola sądowa zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) polega na badaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd administracyjny dokonuje kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu, ocenia zgodność jego treści oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Oznacza to, że sąd administracyjny nie musi, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd dostrzegł z urzędu naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w świetle art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a., co skutkuje koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Jak wynika z akt sprawy, na podstawie decyzji z dnia [...] r. skarżący jako osoba samotnie gospodarująca, całkowicie niezdolna do pracy z dochodem nie przekraczającym kryterium dochodowego pobierał od dnia 1 lutego 2013 r. do nadal zasiłek stały w wysokości 1 lutego 2013 r. Do maja 2013 r. skarżący pobierał dodatek mieszkaniowy, a po zakończeniu okresu pobierania dodatku mieszkaniowego nie wystąpił z wnioskiem o przyznanie tegoż świadczenia na kolejne 6 miesięcy, natomiast zwrócił się w dniu 9 czerwca 2014 r. z wnioskiem o zwiększenie kwoty zasiłku stałego w pełnej wysokości. W tej sytuacji Prezydent Miasta K. a w ślad za nim organ odwoławczy, podjął i prowadził postępowanie podstawie art. 37 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 182, ze zm., dalej: "u.p.s."). Przepis ten, co należy podkreślić, kształtuje materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia podejmowanego w sprawie zasiłku stałego. Uszło uwadze organów orzekających w sprawie, iż w istocie rzeczy wskazany wyżej wniosek dotyczył nie przyznania prawa do zasiłku stałego, ale zwiększenia wysokości tego zasiłku do maksymalnych granic wyznaczonych w art. 37 ust. 2 pkt. 1 u.p.s. Skarżący, co nie budzi żadnej wątpliwości dysponował prawem do zasiłku stałego w wysokości 240.81 zł, ustalonym ostateczną decyzją wydaną w tej sprawie. W tym stanie rzeczy, wobec istnienia ostatecznej decyzji przyznającej zasiłek stały, żądanie zwiększenia wysokości oznacza w istocie rzeczy żądanie zmiany decyzji ostatecznej. Zmiana taka, w świetle zasady trwałości wyrażonej w art. 16 ust. 1 k.p.a., może mieć miejsce jedynie w przypadkach określonych w k.p.a. bądź przepisach zawartych w ustawach szczególnych (art. 163 k.p.a.). W ustawie pomocy społecznej przepisem takim jest art. 106 ust. 5 u.p.s., który dopuszcza możliwość zmiany (uchylenia) ostatecznej decyzji. Zgodnie z jego treścią, decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5 u.p.s. Zatem kwestia zwiększenia kwoty zasiłku stałego w rozpatrywanej sprawie wymagała zastosowania nadzwyczajnego trybu postępowania określonego w art. 106 ust. 5 u.p.s. oraz rozważenia sytuacji wnioskodawcy w kontekście przesłanek w określonych w hipotezie normy tam zawartej. Innymi słowy rzecz ujmując, było niedopuszczalne załatwienie tej sprawy na gruncie art. 37 u.p.s. W świetle przedstawionych wyżej wywodów, należało uwzględnić skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i orzec, jak w sentencji.