IV SA/Gl 963/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Paulina Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 3 ust. 3, art. 8 ust. 1, art. 39 i art. 106 ust. 4 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) a także art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił H.K. przyznania zasiłku celowego w postaci zakupu 6 talerzy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że strona spełnia wymogi do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, ponieważ jej dochód nie przekracza kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania tego typu świadczenia. W dalszej części uzasadnienia organ ten zaznaczył, że zaspokojenie zgłoszonej potrzeby nie jest możliwe, albowiem zgłoszona potrzeba nie stanowi niezbędnej potrzeby wymagającej zaspokojenia. Nadto zauważono, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i posiada jeden talerz, a nadto w dniu [...] zakupiła dwa kolejne. Z decyzją tą nie zgodził się H.K., który wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W odwołaniu tym strona wyraziła niezadowolenie z otrzymanej decyzji i wskazała, że z uwagi na brak dochodu nie jest w stanie we własnym zakresie zaspokoić zgłoszonej potrzeby. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W motywach tej decyzji organ ten wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie odniósł się do zgłoszonej przez stronę potrzeby. W pierwszej kolejności organ odwoławczy przybliżył sytuację osobistą i majątkową strony i stwierdził, że strona spełnia wymogi do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, albowiem nie dysponuje żadnym własnym dochodem i utrzymuje się jedynie ze świadczeń otrzymywanych z pomocy społecznej. Po przedstawieniu analizy związanej z sytuacją dochodową i osobistą strony organ odwoławczy przywołał postanowienia przepisów prawa regulujących przyznawanie świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej w tym zasiłków celowych. W ramach tej części rozważań organ ten podkreślił, że przyznanie zasiłku celowego posiada charakter uznaniowy i uzależnione jest od ilości środków, jakimi dysponuje na zaspokajanie tego typu potrzeb. Następnie wskazany organ przeprowadził analizę sytuacji strony w kontekście dokonywanych przez nią zakupów, czyli gospodarowania własnymi środkami finansowymi i doszedł do przekonania, że strona gospodaruje nimi w sposób nierozważny albowiem dokonuje zakupu artykułów, które przekraczają jej możliwości finansowe, a następnie podnosi, że nie jest w stanie zaspokajać niezbędnych potrzeb bytowych na minimalnym poziomie. W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do tego, że strona w dniu [...] zakupiła dwa talerze i obecnie zgłoszona potrzeba nie może być uznana za niezbędną. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniósł H.K. W skardze tej nie zgodził się z podjętym rozstrzygnięciem oraz podkreślił, że organy administracji nie biorą pod uwagę twierdzeń przez niego odnoszonych i posługują się nieprawdziwymi argumentami. Podkreślił, że organy administracji swoimi rozstrzygnięciami łamią prawa człowieka i nakazują mu żyć w warunkach nie odpowiadających godności człowieka, traktowany jest w sposób bezduszny i nie są zaspokajane zgłaszane przez niego potrzeby. Nadto nie jest brana pod uwagę jego wyjątkowa sytuacja, która uzasadnia udzielanie mu pomocy w szerszym zakresie niż innym osobom. Odnosząc się do odmowy przyznania wnioskowanej formy świadczenia zaakcentował, że niezbędny jest dla niego talerz oraz miska dla kota. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i przedstawiło analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącego adwokat L.G. pismem z dnia [...] podtrzymała żądanie skarżącego i wystąpiła o przyznanie wnioskowanego świadczenia, jak również zarzuciła organom administracji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, ponieważ organy administracji podejmując rozstrzygnięcia nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy, jak również kierowanie się słusznym interesem strony. Zaakcentowano, że zakup 6 talerzy jest niezbędny dla godnego egzystowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Po myśli art. 134 wyżej wymienionej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że H.K. wnioskiem z dnia [...] wystąpił do organu pierwszej instancji o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w postaci zakupu 6 talerzy. Żądanie to zostało zamieszczone w katalogu licznych potrzeb zgłoszonych do zaspokojenia. Wywiad środowiskowy w sprawie przeprowadzony został w dniu [...], a zatem w tym samym dniu, w którym strona wystąpiła z licznymi wnioskami. Organ pierwszej instancji decyzję w sprawie wydał w dniu [...], a tym samym dopełnił formalnych wymogów wyznaczonych postanowieniami ustawy o pomocy społecznej. Przedmiotowym wnioskiem H.K. ubiega się o przyznanie zasiłku celowego w formie zakupu 6 talerzy. W świetle powyższego niezbędnym jest zweryfikowanie stanu normatywnego obowiązujące w tym zakresie. Stosownie do postanowień art. 36 pkt 1 lit. "c" ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym, zatem osoba ubiegająca się o taką formę pomocy zobligowana jest spełnić wymogi wynikające z treści art. 8 ust. 1 tej ustawy, a zatem dochód osoby samotnie gospodarującej nie może przekraczać kwoty 477 zł jak również musi wystąpić jeden z powodów przewidzianych w tej ustawie. Wskazana wysokość kryterium dochodowego wynika z postanowień rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055). Z kolei po myśli art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, a w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Wskazany katalog potrzeb, które mogą być zaspokojone posiada charakter otwarty i zadaniem organu jest w każdym przypadku w sposób indywidualny ocenić, czy potrzeba taka mieści się w celach i możliwościach pomocy społecznej. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 powoływanej ustawy celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Nadto po myśli art. 3 ust. 4 tej ustawy potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Po przedstawieniu stanu normatywnego w sprawie niezbędnym jest przejście na grunt rozpatrywanej sprawy i ustalić, czy organy administracji w sposób odpowiadający normom prawnym podjęły kwestionowane rozstrzygnięcie czy też dopuściły się w tym zakresie uchybień, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi. Na wstępie przyjdzie zauważyć, że pełnomocnik skarżącego w piśmie skierowanym do tutejszego Sądu, w którym podtrzymał wniesioną skargę akcentował, że organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik prowadzonego postępowania, albowiem nie wyjaśniły w sposób pogłębiony stanu faktycznego w sprawie. Nadto podniesiono zarzut, iż organ pierwszej instancji podejmując zaskarżoną decyzję dopuścił się naruszenia postanowień ustawy, albowiem nie zapewnia on życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Odnosząc się do podniesionych zarzutów przyjdzie stwierdzić, że nie znajdują one potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W pierwszej kolejności przyjdzie odnieść się do podniesionego zarzutu wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Zarzut ten w kontekście działań podejmowanych przez organ pierwszej instancji, jak również czynności wykonanych przez organ odwoławczy jest całkowicie pozbawiony podstaw. Organ pierwszej instancji w następstwie zgłoszonego żądania przeprowadził prawem przewidziane postępowanie i w tym celu wykorzystał wszelkie informacje którymi dysponował i zgromadził w trakcie prowadzenia licznych postępowań inicjowanych wnioskami skarżącego. W ramach tych działań organ pierwszej instancji ustalił, że skarżący w dniu [...] zakupił dwa talerze i aktualnie posiada zaspokojoną potrzebę, nadto organy administracji dokonały oceny zakupów przeprowadzonych przez stronę i uznały, że nie gospodaruje on swoimi środkami w sposób przemyślany i zmierzający do zaspokojenia niezbędnych potrzeb stosownie do posiadanych możliwości. Ponadto organ pierwszej instancji dokonał między innymi oceny sytuacji dochodowej strony i analizy posiadanych środków finansowych w kontekście obowiązującej na terenie tej gminy polityki świadczeń. Podkreślić należy, że organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia odniósł się do zgłoszonej potrzeby i doszedł do przekonania, że zgłoszona przez stronę potrzeba nie wymaga niezbędnego zaspokojenia. Pełnomocnik skarżącego poza odwołaniem się do przepisów art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego nie wskazał jakie okoliczności w zakresie stanu faktycznego nie zostały wyjaśnione. W świetle powyższych ustaleń przyjdzie uznać, że organy administracji publicznej obu instancji w sposób pełny ustaliły sytuację osobistą skarżącego w kontekście zgłoszonej potrzeby i nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa, które uzasadniałoby uwzględnienie wniesionej skargi. Drugi zarzut podniesiony przez pełnomocnika skarżącego związany jest z tym, że mocą swoich decyzji organy administracji nie zapewniły skarżącemu życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącego nie sposób się zgodzić. Zaprezentowany przez niego pogląd zasługiwałby na uwzględnienie wówczas, gdyby skarżący nie dysponował żadnym talerzem względnie takim, który nie nadawałby się do wykorzystania. Natomiast jak wynika z akt administracyjnych skarżący dysponował pełnowartościowym talerzem, jak również dokonał zakupu dalszych dwóch, zatem uznać należy, że posiadał zaspokojoną potrzebę w tym zakresie. W tym stanie faktycznym uznać należy, że twierdzenia pełnomocnika skarżącego nie znajdują umocowania faktycznego i prawnego. Na marginesie prowadzonych rozważań przyjdzie dostrzec, że skład orzekający w przedmiotowej sprawie dostrzega, że pracownicy socjalni organu pierwszej instancji prowadzący skarżącego nie opracowali planu działań zmierzającego do wyprowadzenia skarżącego z systemu pomocy społecznej. Brak takiego planu ogranicza możliwości skutecznej pomocy skarżącemu i ograniczenia ilości żądań kierowanych pod adresem organów pomocy społecznej i skutkuje generacją kolejnych postępowań, które nastawione są na rozpatrzenie zgłoszonej potrzeby a nie na rozwiązanie sytuacji strony. Dostrzeżone uchybienie w pracy organu pierwszej instancji nie rozkłada się na ocenę prawidłowości kontrolowanej decyzji, albowiem związane jest z wykonywaną pracą przez pracowników socjalnych i ich umiejętnościami. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. SW