IV SA/Gl 966/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie NSA Zofia Borowicz, WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Protokolant referent Agnieszka Janecka, po rozpoznaniu w dniu 05 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pomocy na kontynuowanie nauki uchyla zaskarżone postanowienie Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej do spraw Pomocy Środowiskowej i Usług w oparciu o art. 88 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 5 pkt 2, art. 106 ust. 4 i ust. 6, art. 109 i art. 159 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593), rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 października 2001 r. w sprawie udzielania pomocy na usamodzielnienie, kontynuowanie nauki oraz zagospodarowanie dla pełnoletnich osób z rodzin zastępczych oraz osób opuszczających niektóre typy placówek opiekuńczo-wychowawczych i domów pomocy społecznej, zakłady poprawcze, schroniska dla nieletnich oraz specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze (Dz. U. Nr 120, poz. 1293) odmówiono K. K. przyznania pomocy na kontynuowanie nauki od miesiąca [...]r. Przyczynę takiego rozstrzygnięcia, jak wynikało z uzasadnienia wskazanej decyzji stanowiło przekroczenie 200 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie wnioskodawcy, co zgodnie z treścią art. 89 ust. 5 pkt 2 wskazanej jako podstawa prawna ustawy o pomocy społecznej uniemożliwiało spełnienie żądania strony. Znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru przesyłki pocztowej świadczyło, iż decyzja powyższa wraz z pouczeniem o przysługującym mu środku odwoławczym i terminie do jej wniesienia doręczona została K. K. w dniu [...r., odwołanie K. K. od tej decyzji zostało natomiast osobiście przez niego złożone do biura podawczego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. w dniu [...] r. W odwołaniu tym podniesione zostało, iż w związku z kontynuacją nauki na Uniwersytecie [...] w K. odwołujący zamieszkiwać będzie samodzielnie, dochód jego stanowić będzie renta rodzinna w wysokości [...] zł po zmarłej matce. Ponad merytoryczne argumenty odwołujący zawarł w swoim odwołaniu oświadczenie, iż nie zdążył go złożyć w terminie, gdyż przebywał w K. w związku z koniecznością poszukiwania miejsca w akademiku lub na stancji, dlatego zwraca się z prośbą o wzięcie pod uwagę swego odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w dniu [...] r. postanowieniem Nr [...] na podstawie art. 123, 129 § 2 i art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania K. K. wskazując, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia decyzji administracyjnej, a zatem wobec doręczenia jej stronie w dniu [...] r. ostatni dzień do wniesienia środka odwoławczego przez K. K. upłynął w dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nadto, iż K. K. w swoim odwołaniu nie zawarł prośby o przywrócenie terminu wraz z uprawdopodobnieniem, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. Na powyższe rozstrzygnięcie K. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze tej wskazał, iż zawarł w odwołaniu oświadczenie o przyczynach uchybienia terminu i nie przypuszczał, iż musi sformułować wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w sposób dosłowny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powołując się na treść art. 58 ust. 1 i 2 k.p.a. podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak nakazuje art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem zarówno materialnym jak i procesowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn dostrzeżonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach jego działania nakreślonego treścią wskazanego art. 134 § 1 p.p.s.a. Jak wynika bezspornie z przedstawionych Sądowi akt sprawy, K. K. odebrał wydaną przez organ I instancji decyzję w dniu [...] r., a jego odwołanie złożone zostało w dniu [...] r. Jest zatem również bezsporne, iż nastąpiło to z uchybieniem wymaganego przez ustawodawcę terminu. Termin ten, jako proceduralny podlega przywróceniu, o czym stanowi art. 58 § 1 k.p.a. Warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie się łącznie trzech przesłanek, a mianowicie wniesienia przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela w tym miejscu poglądu zaprezentowanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonym postanowieniu odnośnie braku wystąpienia przez skarżącego w jego odwołaniu o przywrócenie mu uchybionego terminu. Zdaniem bowiem Sądu istnieją poważne wątpliwości, czy organ administracji II instancji w sposób prawidłowy odczytał wolę strony przedstawioną w treści jej odwołania. Analizując treść tego odwołania, a w szczególności fragmenty, w których opisuje skarżący przyczyny uniemożliwiające mu złożenie środka zaskarżenia w ustawowym terminie, nie można wykluczyć, iż oprócz wskazania expressis verbis przyczyn uchybienia terminu zawarty jest w nich zarazem wniosek o jego przywrócenie. Zasadą postępowania administracyjnego jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. Żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma przez nią wniesionego a nie na podstawie jego tytułu, a w razie jakichkolwiek wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Takie obowiązki wynikają dla organów administracji jednoznacznie na mocy art. 7, 8 i 9 k.p.a. Organ zatem w powtórnym postępowaniu jest zobligowany do zbadania jaka była rzeczywista wola skarżącego odnośnie wskazania przez niego w odwołaniu przyczyn uchybienia terminu do jego wniesienia. W przypadku ustalenia, iż skarżący chciał w przedstawiony w odwołaniu sposób wyrazić wolę złożenia wniosku o przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania, organ zbada wskazane przez skarżącego przesłanki mające na celu uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy i rozpozna wniosek zgodnie z treścią art. 59 k.p.a. we właściwym trybie. Jak stanowi bowiem art. 59 k.p.a. organ administracji w przypadku odmowy przywrócenia terminu rozstrzyga postanowieniem, na które służy stronie zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu należy zatem przypisać wadę przedwczesności, bowiem orzeczenie o uchybieniu terminu nie może zapaść przed rozpoznaniem wniosku o jego przywrócenie. W ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien zbadać wskazane przez skarżącego okoliczności mające na celu uprawdopodobnienie przyczyn uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego, mając na uwadze, iż uprawdopodobnienie wynikające z art. 58 § 1 kpa polega na wskazaniu okoliczności wystarczających do powzięcia przekonania o prawdopodobieństwie braku winy po stronie zainteresowanego w uchybieniu terminu – por. Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz – J. Borkowski i inni, Warszawa 1985 r., s. 141. Okoliczności powyższe organ ma obowiązek badać zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, a zatem dążyć do ich wszechstronnego wyjaśnienia, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych ku temu środków dowodowych. W tym celu organ powinien wezwać skarżącego wyznaczając mu termin do przedstawienia stosownych dowodów i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydać postanowienie rozstrzygające w kwestii uchybionego terminu. Wobec stwierdzonych naruszeń prawa procesowego, które mogły w sposób istotny wpłynąć na treść zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w sentencji.