IV SA/Gl 966/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2008 r. sprawy ze skargi T. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. działając na podstawie art. 30, art. 20 ust. 1-3, art. 23 oraz art. 23 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) Kierownik Referatu Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miasta W. Ś., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta uznał wypłacone skarżącej w okresie od [...] r. do [...]r. dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu [...] na rzecz R., Ż., R. i P. N. za nienależnie pobrane świadczenia i orzekł o obowiązku ich zwrotu w całości w kwocie [...] zł. W pouczeniu prawnym o przysługującym stronie środku odwoławczym podano, iż odwołanie od zaskarżonej decyzji przysługuje do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji za pośrednictwem organu, który ja wydał. Decyzję organu I instancji skarżąca odebrała osobiście w dniu [...] r. , co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Odwołanie od powyższej decyzji zostało wniesione przez stronę w dniu [...] r. Zaskarżonym postanowieniem, na podstawie art. 134 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Ustaliło bowiem, że 14 dniowy termin do zaskarżenia wspomnianej decyzji upłynął bezskutecznie w dniu [...] r., a odwołanie złożono w dniu [...] r. Skarżąca składając odwołanie nie zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z prośbą o przywrócenie terminu do jego złożenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca nie kwestionowała zasadności powyższego postanowienia, nie podała również przyczyn wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Zarzuty w niej postawione dotyczą w całości decyzji organu pierwszej instancji. Podała tylko, że nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że tylko w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części. Gdy zaś ustali istnienie przesłanek z art. 156 k.p.a., wówczas stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W dalszej kolejności należy wyjaśnić, iż przedmiotem skargi, a zatem i oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie jest tylko i wyłącznie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie może być nim objęta ocena zasadności decyzji organu I instancji. Decyzja z dnia [...] r. wydana przez Kierownika Referatu Świadczeń stała się ostateczną z upływem terminu do wniesienia odwołania i z tego powodu nie podlega kontroli ani instancyjnej, ani sądowoadministracyjnej. Tymczasem skarga nie zawiera żadnych zarzutów przeciwko zaskarżonemu postanowieniu, zarzuty w niej przedstawione dotyczą jedynie decyzji organu pierwszej instancji. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia zgodnie ze wskazanymi normami przy braku trafnych zarzutów skargi oraz braku podstaw branych pod rozwagę z urzędu Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie jest postanowieniem formalnym, bo stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania odwołania. Ocena legalności tegoż rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania, stąd kwestie dotyczące istoty sprawy, na tym etapie nie mogą być brane pod uwagę. Zastrzeżenie terminów dla dokonania czynności procesowych jest jednym z podstawowych regulacji procesowych kierowanych do stron i ma na celu egzekwowanie aktów staranności przez strony oraz wyeliminowanie niepewności w zakresie trwałości decyzji; przeto naruszenie przepisów zakreślających owe terminy wywołuje dotkliwe skutki. Wniesienie odwołania po terminie oznacza, iż jest ono zwrócone przeciwko ostatecznej decyzji, jako że bezskuteczny upływ terminu do wniesienia odwołania wywołuje jej ostateczność, a jest to niedopuszczalne. Strony winny być pouczane o terminach i sposobach wnoszenia środków. Tak też się stało w niniejszej sprawie, w której w decyzji wydanej przez organ I instancji zawarto właściwe pouczenie o przysługującym środku i sposobie oraz terminie jego wniesienia. Zgodnie z brzmieniem art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Uchybienie temu terminowi skutkuje wydaniem postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. i wyłącza możliwość merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Wprawdzie w art. 58 k.p.a. przewidziana jest możliwość przywrócenia terminu, m.in. również do wniesienia odwołania, ale jest ona uwarunkowana prośbą zainteresowanego, który obowiązany jest uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1), przy czym sama możliwość wniesienia takiej prośby jest warunkowana terminem, którego przywrócenie jest niedopuszczalne (§ 2 i 3). W niniejszej sprawie bezspornym jest fakt, iż decyzja organu I instancji została doręczona skarżącej w dniu [...] zaś odwołanie zostało wniesione [...] r., zatem uchybiało ono ustawowemu terminowi do jego wniesienia, który upłynął bezskutecznie z dniem [...] r. Skarżąca ani w odwołaniu ani w skardze do Sądu nie podała przyczyn, dla których wniosła odwołanie z uchybieniem terminu, nie zwróciła się również do organu ze stosownym wnioskiem o przywrócenie terminu. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co nakazuje oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.