IV SA/Gl 967/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-02-23
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie dotyczącej zasiłku okresowego powinien zostać uwzględniony, jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie dotyczącej zasiłku okresowego powinien zostać uwzględniony, ponieważ strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, a jej trudna sytuacja materialna i zdrowotna uzasadnia przyznanie pomocy prawnej w zakresie częściowym. Okoliczności sprawy wskazują, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący J.T. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą zasiłku okresowego. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na niskie dochody z świadczeń socjalnych, niepełnosprawność i problemy zdrowotne uniemożliwiające podjęcie zatrudnienia. Organ rozpoznał wniosek o ustanowienie radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu;
Wraz ze skargą z dnia 6 października 2016 r. Ja. T. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określił, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Skarżący podniósł, że jest osobą niepełnosprawną, uskarża się na problemy zdrowotne, gospodaruje samotnie, nie posiada żadnych nieruchomości (zamieszkuje w wynajmowanym lokalu o powierzchni 30 m2), zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych i utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej, a mianowicie z zasiłku okresowego (201 zł), dodatku mieszkaniowego (220 zł), dodatku energetycznego (11 zł) oraz zasiłków celowych (80 zł) przeznaczając uzyskany z tego tytułu dochód na pokrycie koniecznych kosztów utrzymania, wśród których wymienił opłaty za energię elektryczną (49 zł + 67 zł - w ramach spłaty zaległości) oraz koszty wyżywienia, zakupu środków czystości i lekarstw (200 zł).
Odpowiadając na wezwania do uzupełnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenia z dnia 22 listopada 2016 r. oraz z dnia 5 stycznia 2017 r.), skarżący nadesłał między innymi kopie decyzji administracyjnej z dnia [...] r. o przyznaniu mu dodatku mieszkaniowego i dodatku energetycznego oraz zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w Z potwierdzające, że był zarejestrowany jako osoba bezrobotna, jednak tylko do 21 czerwca 2016 r. Oświadczył przy tym, że aktualnie stan zdrowia uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia dodając, iż toczy się obecnie postępowanie sądowe w przedmiocie ustalenia stopnia jego niepełnosprawności. Wnioskodawca przedłożył także kopie sześciu wydanych w ostatnim okresie decyzji, na mocy których odmówiono przyznania mu zasiłku okresowego oraz szeregu zasiłków celowych z uwagi na odmowę złożenia podpisu pod kwestionariuszem wywiadu środowiskowego. Z kolei w treści odrębnego pisma datowanego na 6 grudnia 2016 r. wnioskujący wywiódł, że z uwagi na orzeczoną niepełnosprawność i problemy zdrowotne nie może podjąć zatrudnienia, od października 2016 r. nie otrzymuje już świadczeń z MOPR w Z., w związku z czym nie posiada środków na opłacenie podstawowych potrzeb życiowych jak zakup opału, wyżywienie i leki oraz pokrycie opłat za tzw. media. W nadesłanym piśmie datowanym na 8 lutego 2017 r. wskazał natomiast, że korzysta z pomocy żywnościowej udzielanej przez organizację pozarządową.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna o przyznaniu zasiłku okresowego z pomocy społecznej. Wnioskodawca jest więc w tej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a w konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zbieżne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 14 listopada 2016 r. - karta nr 15 akt sprawy).
Odnosząc się natomiast do wniosku J. T. o ustanowienie pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Z oświadczeń skarżącego wynika, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Dokumenty nadesłane przezeń w toku postępowania, jak również dołączone do akt administracyjnych niniejszej sprawy potwierdzają przy tym w sposób dostateczny, że już od wielu lat korzysta ze wsparcia udzielanego przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Z., jest niepełnosprawny, uskarża się na problemy zdrowotne i nie uzyskuje dochodów poza świadczeniami z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej.
Mając na uwadze przywołane wyżej okoliczności uznano, że wnioskujący wykazał w sposób wystarczająco wiarygodny, iż nie jest w stanie wygenerować środków umożliwiających opłacenie adwokata z wyboru, bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło