IV SA/Gl 969/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 27 kwietnia 2016 r. T.M. wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu. Następnie, to jest w dni 29 kwietnia 2016 r. skarżący przedłożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż domaga się nie tylko ustanowienia adwokata lecz nadto także zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca oświadczył, że jest bezrobotny, gospodaruje samotnie, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani majątku i utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej, a mianowicie: zasiłku okresowego, w kwocie 317 zł, "pomocy rządowej", w wysokości 150 zł oraz "zasiłku celowego na najem lokalu mieszkalnego", w kwocie 800 zł. Wezwaniem z dnia 12 maja 2016 r. zwrócono się do skarżącego o uprawdopodobnienie danych ujętych we wniosku, poprzez: - przedłożenie aktualnego (wydanego nie wcześniej niż w okresie trzech ostatnich miesięcy) zaświadczenia właściwego powiatowego urzędu pracy, potwierdzającego, iż jest osobę bezrobotną, bez prawa do zasiłku; - nadesłanie kopii decyzji administracyjnych, na mocy których pobiera aktualnie zasiłek okresowy oraz inne świadczenia z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej, ewentualnie nadesłanie zaświadczenia właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej potwierdzającego, że korzysta aktualnie ze świadczeń z pomocy społecznej. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 7 czerwca 2016 r. wnioskodawca nie udzielił na to wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie zasiłku celowego z pomocy społecznej. W rezultacie, wnioskodawca jest w tej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., zatem jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów był od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 6 maja 2016 r. - karta nr 20 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku T.M. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika godzi się podkreślić, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, iż okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania, jako że strona nie uprawdopodobniła swoich oświadczeń, które podniosła we wniosku, nie nadsyłając żadnych dokumentów potwierdzających fakt, iż jest aktualnie osobą bezrobotną oraz, że pobiera aktualnie świadczenia z pomocy społecznej. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że T.M. został do tego wyraźnie wezwany zarządzeniem z dnia 12 maja 2016 r. Wezwanie to było konieczne. Choć bowiem dokumenty dołączone akt administracyjnych niniejszej sprawy potwierdzają, że wnioskujący znajdował się w trudnym położeniu, to jednak dotyczą one okresu sprzed 10 miesięcy. Skoro przy tym zarówno z rzeczonych dokumentów jak i z oświadczeń skarżącego nie wynika, aby był on niezdolny do pracy, to istnieje poważne prawdopodobieństwo, że jego sytuacja materialna mogła ulec w międzyczasie poprawie. W tym miejscu należy wskazać, że powołane wyżej wezwanie z dnia 12 maja 2016 r. zostało doręczone wnioskodawcy w trybie wskazanym w art. 73 p.p.s.a. Zawierająca wspomniane wezwanie przesyłka, którą wysłano na wskazany przezeń we wniosku adres ([...], ul. [...]), została zwrócona do Sądu z wzmianką o niepodjęciu w terminie, zaś z widniejących na niej adnotacji wynika, że była ona awizowana w dniu 17 maja 2016 r., a następnie powtórnie, w dniu 25 maja 2016 r. W tym stanie rzeczy, wobec treści art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a., jej skuteczne doręczenie nastąpiło z dniem 31 maja 2016 r. - to jest 14 dni licząc od daty pierwszego awizowania. W konsekwencji, wyznaczony w treści wezwania siedmiodniowy termin upłynął z dniem 7 czerwca 2016 r. W terminie tym T.M. nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełnił wymóg, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odstępując od wykonania wezwania z dnia 12 maja 2016 r. strona nie zachowała przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 przywołanej ustawy.