IV SA/Gl 970/17
WyrokWSA w Gliwicach2018-03-07
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo oddalił odwołanie świadczeniodawcy od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, uwzględniając zarzuty naruszenia zasad równego traktowania, uczciwej konkurencji, ciągłości, swobody działalności gospodarczej i swobody umów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo oddalił odwołanie świadczeniodawcy. Postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a zarzuty dotyczące naruszenia zasad równego traktowania, uczciwej konkurencji, ciągłości, swobody działalności gospodarczej i swobody umów nie znalazły potwierdzenia. Brak jest podstaw do stwierdzenia uszczerbku w interesie prawnym skarżącej, a uzasadnienie decyzji organu było wystarczające.Stan faktyczny
Dyrektor Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił konkurs ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Po rozstrzygnięciu konkursu, T. P. (Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Stomatologiczna) wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie zasad równego traktowania, uczciwej konkurencji, ciągłości, swobody działalności gospodarczej i swobody umów. Dyrektor NFZ oddalił odwołanie. T. P. wniosła skargę do WSA, podtrzymując zarzuty i dodając zarzuty naruszenia przepisów KPA dotyczących praworządności, zaufania obywateli do organów państwa, wszechstronnego zbadania sprawy oraz wadliwości uzasadnienia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), , Protokolant referent-stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2018 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. [...] r. ogłosił prowadzone w trybie konkursu ofert postępowanie poprzedzające zawarcie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od [...] r. w rodzaju leczenia stomatologiczne w zakresie świadczeń ogólnostomatologicznych dla gminy B. kod postępowania [...] . W ogłoszeniu podano wartość zamówienia jak również wyznaczono termin składania ofert do 4 maja 2017 r. W postępowaniu tym złożono 39 ofert, a 7 lipca 2017 r. Komisja Konkursowa ogłosiła rozstrzygnięcie postępowania, dokonując wyboru 21 oferentów.
Z rozstrzygnięciem konkursu ofert nie zgodziła się T. P. Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Stomatologiczna, która pismem z [...] r. wniosła odwołanie. W odwołaniu tym wskazano na naruszenie art. 134 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez przeprowadzenie postępowania z pominięciem zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz z pominięciem zasad uczciwej konkurencji, brak uwzględnienia zasady ciągłości, naruszenie zasady swobody działalności gospodarczej poprzez nie uwzględnienie proponowanego czasu pracy, naruszenie zasady swobody umów i pominięcie zawartej umowy na świadczenia RTG z podwykonawcą oraz naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa i naruszenie zasady współżycia społecznego. Składając odwołanie domagano się uznania, że postępowanie w sprawie wobec strony zostało przeprowadzone z naruszeniem podstawowych zasad prawa oraz zasad postępowania określonych przez Ustawę oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze oraz przeprowadzenia rokowań celem zakontraktowania świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie leczenia stomatologicznego. W motywach odwołania przybliżono stan faktyczny, a następnie wymogi formalne obowiązujące w ramach prowadzonego postępowania konkursowego. W dalszej części odwołania przybliżono uprawnienia strony w zakresie złożenia odwołania i w tym zakresie przywołano treść stosownych regulacji oraz odwołano się do orzecznictwa sądów administracyjnych. Zdaniem odwołującej się uszczerbek w jej interesie wynika z tego, że organ prowadzący postępowanie naruszył zasady tego postępowania i to spowodowało niemożność podpisania stosownej umowy. W dalszej części tego pisma przeprowadzono analizę kryteriów dokonywania oceny złożonej oferty i uznano, że naruszone zostały kryteria jakości, dostępności, ciągłości oraz ceny. Uznano, że nie podpisując ze stroną przedmiotowej umowy dopuszczono się naruszenia zasady równości. Naruszenie zasady swobody działalności gospodarczej sprowadzające się do przyznania mniejszej ilości punktów za pracę wykonywaną na 1/2 etatu (10 godzin) z uwagi na ukończone 65 lat. Z kolei naruszenie zasady swobody umów w ramach prowadzonej działalności wywodziła z tego, że oferenci niezatrudniający żadnych pracowników są wykluczani z możliwości podpisania umowy. W końcowej części odwołania odwołująca się rozwinęła zarzuty wobec naruszenia zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej i zasad współżycia społecznego. Podkreśliła, że usługi stomatologiczne w ramach NFZ świadczy od 2000 roku i w oparciu o przedstawione w ofercie propozycje umowy takie były z nią podpisywane.
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. decyzją z [...] r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1793 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania T. P. od rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od 1 września 2017 r, do 30 czerwca 2022 r. w rodzaju leczenia stomatologiczne w zakresie świadczeń ogólnostomatologicznych kod postępowania [...] przy udziale wymienionych w decyzji stron oddalił odwołanie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ przybliżył wpierw zasady organizowanego konkursu ofert, a następnie odniósł się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu. W dalszej kolejności przybliżone zostały zasady funkcjonowania Komisji Konkursowej oraz stosowane przez nią kryteria przy wyborze ofert. Podkreślono, że wszystkie oferty oceniane były według tych samych kryteriów. Wskazano, że oferty uczestniczące w części niejawnej postępowania konkursowego za kryteria niecelowe uzyskały ilość punktów według zestawienia. Wynika z niego, że strona odwołująca otrzymała najmniejszą ilość punktów. Podkreślono również, że spełnianie wszystkich warunków określonych przepisami nie skutkuje wybraniem oferty celem podpisania umowy. Następnie wskazano, że Komisja Konkursowa 24 podmioty zaprosiła do negocjacji i były to podmioty, które uzyskały największą ilość punktów. Podkreślono, że w konkursie tym wyłoniono 21 ofert i z tymi oferentami podpisano umowy na udzielanie świadczeń. W dalszej części uzasadnienia odniesiono się do poszczególnych zarzutów formułowanych w odwołaniu. W odniesieniu do zarzutu naruszenia zasady równości podkreślono, że w odwołaniu nie wskazano żadnej sytuacji potwierdzającej ten zarzut. Bezzasadny jest zarzut nieuwzględnienia kryterium ciągłości, ponieważ odwołująca z tego tytułu otrzymała maksymalna ilość punktów. Zdaniem organu to od odwołującej się zależy czy i' ile czasu będzie poświęcała na pracę zawodową i z tego powodu stawiane przez nią zarzuty dotyczące naruszenia zasady swobody działalności gospodarczej uznać należy za bezzasadne. Wykonywanie pracy przez 10 godzin (na 1/2 etatu) nie było negatywnie oceniane, natomiast organ podniósł, że stosownie do obowiązujących regulacji przewidziano dodatkowe punkty za realizację świadczeń przez 5 dni po 6 godzin, przy czym w dwa dni do 18:00, jak również za realizację świadczeń w każdą sobotę przez 6 godzin. Wskazano również, że wiek skarżącej w tym zakresie nie miał żadnego znaczenia. Nie podzielono zarzutów dotyczących naruszenia zasady swobody umów, gdyż z konkursu nie byli eliminowani oferenci, którzy nie mieli pracowników, natomiast unormowania przewidywały możliwość uzyskania dodatkowych punktów za brak podwykonawców. Organ administracji nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia zasady zaufania obywateli do organów państwa oraz zasady pewności prawa. Organ ten uznał, że strona świadcząc usługi stomatologiczne w ramach kontraktu od 2000 r. na tych samych zasadach, nie może mieć gwarancji, że będzie tak w następstwie przeprowadzenia kolejnego konkursu, gdyż zmianie uległy przepisy prawa w tym zakresie, jak również organ obowiązany jest dbać o to, aby środki publiczne były możliwie najlepiej wykorzystane. W konkluzji organ ten stwierdził, że Komisja Konkursowa nie naruszyła zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. W pouczeniu prawnym o przysługujących środkach prawnych organ wskazał, iż odwołująca się może złożyć wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy względnie wnieść skargę do sądu administracyjnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniosła T. P. reprezentowana przez radcę prawnego B.P., zarzucając jej naruszenie art. 134 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez przeprowadzenie postępowania z pominięciem zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz z pominięciem zasad uczciwej konkurencji, a także poprzez brak wskazania uzasadnienia punktacji dla poszczególnych kryteriów oceny. Nadto w tym zakresie zarzucono naruszenie załącznika nr 7 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 5 sierpnia 2016 w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. Dodatkowo zarzucono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 7 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady praworządności, art. 8 wyżej wymienionego Kodeksu poprzez przeprowadzenie konkursu w sposób naruszający zaufanie obywatela do organów państwa, art., 7, art. 77 i art. 80 tegoż Kodeksu poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym oraz brak wskazania metodologii przyznawania punktów, art. 107 § 1 i 3 przywoływanego Kodeksu poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego. W motywach skargi rozwinięto postawione zarzuty wobec kwestionowanej decyzji. Precyzując stawiane zarzuty podkreślono, że organ administracji ograniczył się wyłącznie do przedstawienia zasad punktacji i porównania liczby punktów uzyskanych przez poszczególnych oferentów, natomiast nie dokonał indywidualizacji oceny. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego załącznika do przywołanego rozporządzenia wskazano, że organ nie wyjaśnił motywów przyznania stronie 2 punktów, czyli niskiej punktacji. W dalszej części uzasadnienia odniesiono się do zarzutów o charakterze procesowym i tak w kontekście zarzutu praworządności nie zamieszczono żadnych dodatkowych wskazań, w odniesieniu do zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa zwrócono uwagę na zasadę ciągłości świadczenia usług i świadczenia ich wcześniej na analogicznych zasadach. Rozwinięto też zarzuty dotyczące dostępności świadczonych usług jak również zarzuty związane z zasadami współżycia społecznego, a w szczególności akcentowano realizację świadczeń dla dzieci oraz usług protetycznych. Uznano także, że skarżąca z uwagi na wiek jest dyskryminowana i z tego tytułu otrzymuje mniej punktów. Podniesiono naruszenie zasady prawdy obiektywnej, a jako przykład wskazano brak argumentacji dla przyjętego sposobu punktowania poszczególnych ofert. W końcowej części skargi rozwinięto zarzuty dotyczące wadliwości uzasadnienia skarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej uzasadnienie jest lakoniczne i nie wskazuje, którym dowodom przyznano moc dowodową, a którym takiej mocy odmówiono.
W odpowiedzi na skargę reprezentujący Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. radca prawny P.S. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze organ nie podzielił ich i akcentował, że kwestionowana decyzja odpowiada przepisom prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) wykazała bowiem, że zaskarżony akt odpowiada wymogom prawa.
Kontrolując działalność organu administracji publicznej, Sąd pierwszej instancji dokonuje oceny ewentualnych naruszeń z punktu widzenia wzorca kontroli właściwego dla postępowania sądowego. Na gruncie przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ten wzorzec zakłada, że tylko niektóre uchybienia w zakresie prowadzonego postępowania mogą być podstawą uwzględnienia skargi. Ustawa w tym zakresie nie pozostawia wątpliwości, bo daje podstawę do uwzględnienia skargi na decyzję tylko wtedy, gdy zostanie stwierdzone, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia innych przepisów postępowania niż tych, które dają podstawę do wznowienia, jeżeli naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem uwzględnienie skargi przez Sąd pierwszej Instancji ze względu na naruszenie przepisów postępowania przed organem możliwe jest o tyle, o ile ten sąd wykaże, że naruszenie mogło istotnie wpłynąć na rozstrzygnięcie.
Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie przywołać stan normatywny mający zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do postanowień art. 134 przedmiotowej ustawy fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji, a wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępniane są świadczeniodawcom na takich samych zasadach. Po myśli art. 135 wskazanej ustawy oferty złożone w postępowaniu o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są jawne. Realizacja zasady jawności w przypadku umów sprowadza się do zamieszczenia na stronie internetowej informacji o każdej zawartej umowie, z uwzględnieniem maksymalnej kwoty zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy wynikającej z zawartej umowy, rodzaju, liczby i ceny zakupionych świadczeń albo rodzaju zakupionych świadczeń, liczby jednostek rozliczeniowych (miara przyjęta do określenia wartości świadczenia opieki zdrowotnej w określonym zakresie lub rodzaju, w szczególności: punkt, porada, osobodzień) wyrażających wartość świadczenia oraz cenę jednostki rozliczeniowej, a także maksymalnej kwoty zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy wynikającej ze wszystkich zawartych umów. Realizacja tej zasady w stosunku do ofert polega na umożliwieniu wglądu do tych ofert, z wyłączeniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, które zastrzeżone zostały przez świadczeniodawcę. Informacje dotyczące umów zamieszcza się w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zgodnie natomiast z art. 152 omawianej ustawy świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga do sądu administracyjnego. Dostrzec należy, że ustawodawca ograniczył zakres wykorzystania środków odwoławczych, ponieważ nie przysługują na: wybór trybu postępowania; niedokonanie wyboru świadczeniodawcy oraz unieważnienie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Według art. 154 cytowanej ustawy świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania. Odwołanie wniesione po terminie nie podlega rozpatrzeniu. Odwołanie to rozpatrywane jest w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Wniesienie odwołania wstrzymuje zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej do czasu jego rozpatrzenia. Po rozpatrzeniu odwołania dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie. Decyzja jest zamieszczana w terminie 2 dni od dnia jej wydania, na tablicy ogłoszeń oraz na stronie internetowej właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu. Od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu świadczeniodawcy przysługuje wniosek
o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa powyżej składa się do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji. Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania i wydaje decyzję administracyjną w sprawie. Decyzja dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, wydana na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy podlega natychmiastowemu wykonaniu. Stronami tak prowadzonego postępowania są świadczeniodawca, który złożył odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz świadczeniodawcy, którzy zostali wybrani do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w danym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W przypadku uwzględnienia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przeprowadza się postępowanie w trybie rokowań ze świadczeniodawcą, który złożył wskazane odwołanie, chyba że z opisu przedmiotu zamówienia wynika, że umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawiera się z jednym świadczeniodawcą na danym obszarze. W takim przypadku dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu ponownie przeprowadza postępowanie w sprawie zawarcia umowy. Od decyzji wskazanej powyżej świadczeniodawcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Po przedstawieniu stanu normatywnego odnieść należy się do stanu faktycznego występującego w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić trzeba, że nie jest on kwestionowany, natomiast skarżąca stawia szereg zarzutów, które odnoszą się do prowadzonego postępowania i działań podejmowanych przez organ administracji. Mając na uwadze tę okoliczność rozważyć należy, czy podnoszone przez skarżącą zarzuty są trafne i uzasadniają uwzględnienie wniesionej skargi.
Pierwszym zarzutem sformułowanym w skardze jest naruszenie art. 134 ust. 1
1 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez przeprowadzenie postępowania z pominięciem zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz z pominięciem zasad uczciwej konkurencji, a także poprzez brak wskazania uzasadnienia punktacji dla poszczególnych kryteriów oceny. Nadto w tym zakresie zarzucono naruszenie załącznika nr 7 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. Z kolei w motywach skargi rozwinięto stawiane zarzuty i podkreślono, że organ administracji ograniczył się wyłącznie do przedstawienia zasad punktacji i porównania liczby punktów uzyskanych przez poszczególnych oferentów, natomiast nie dokonał indywidualizacji oceny. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego załącznika do przywołanego rozporządzenia wskazano, że organ nie wyjaśnił motywów przyznania stronie 2 punktów w zakresie jakości świadczonych usług, czyli niskiej punktacji. Organ administracji nie podzielił tak postawionego zarzutu i w odpowiedzi na skargę ustosunkował się do niego, jak również przedstawił własną argumentację przemawiającą za tym, że w ramach prowadzonego konkursu dochował wymogów związanych z zachowaniem zasady równego traktowania świadczeniobiorców.
Przed rozpoznaniem przedmiotowego zarzutu przyjdzie wpierw odwołać się w do postanowień art. 152 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Zgodnie z tym przepisem świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga do sądu administracyjnego. Sygnalizowane środki odwoławcze nie przysługują na: wybór trybu postępowania; niedokonanie wyboru świadczeniodawcy czy unieważnienie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W tej sytuacji rozważenia wymaga jak należy widzieć w kontekście przywołanego przepisu pojęcie uszczerbku w interesie prawnym. Uznać należy, że wskazany uszczerbek w interesie prawnym uczestnika postępowania występuje wtedy, gdy podmiot prowadzący postępowanie dopuścił się naruszenia określonych zasad postępowania przez co spowodował, że uczestnik postępowania (świadczeniodawca) został pozbawiony możliwości zawarcia umowy. Interes prawny świadczeniodawcy należy oceniać przez pryzmat konkretnego postępowania i możliwości zawarcia umowy przez określonego świadczeniodawcę (wystąpienia uszczerbku jego interesu prawnego). Tak wyznaczany interes prawny świadczeniodawcy musi być rozpatrywany w kontekście zasady równości. Podkreślić należy, że równe traktowanie w zakresie ocen ofert jest kwestią pewnych relacji pomiędzy tymi ocenami. Nie jest więc możliwe skontrolowanie respektowania zasady równego traktowania przy ustalaniu rankingu świadczeniodawców wyłącznie na podstawie weryfikacji oceny oferty odwołującego się dokonanej pod względem zgodności z wymaganiami stawianymi świadczeniodawcom. Narusza bowiem tę zasadę również prawidłowa ocena oferty odwołującego się w sytuacji, gdy ocena któregokolwiek z jego konkurentów wyżej uplasowanego w rankingu została bezpodstawnie zawyżona, (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 1185/14 Lex 1646769). Przeprowadzone powyżej rozważania skłaniają do przyjęcia stanowiska, że z uszczerbkiem w interesie prawnym spotykamy się wówczas, gdy strona postępowania w następstwie działań organu nie będzie mogła uzyskać prawa, o które występuje, a w tym konkretnym przypadku podpisać umowy na realizację określonych świadczeń.
Analiza akt administracyjnych dołączonych do rozpoznawanej skargi pozwala stwierdzić, że organ administracji w ramach prowadzonego postępowania stosował analogiczne wymogi w stosunku do wszystkich uczestników prowadzonego postępowania konkursowego. Skarżąca w ramach tego postępowania nie była traktowana w sposób uprzywilejowany ani też nie była w nim dyskryminowana. Fakt ten pozwala uznać, że postawiony zarzut nie został udokumentowany. Na marginesie można zauważyć, że w skardze do tutejszego Sądu pełnomocnik skarżącej odwołał się do licznych orzeczeń sądów administracyjnych i przytoczył wymogi stawiane organowi administracji publicznej prowadzącemu postępowanie konkursowe, jednakże w motywach tych nie zostały sformułowane żadne konkretne zarzuty z wyjątkiem jednego, a mianowicie zakwestionowania przyznania wyłącznie 2 pkt za kryterium jakości świadczonych usług. W tym miejscu przyjdzie odnieść się do wyjaśnień ze strony organu administracji, który w tym zakresie podał, że komisja konkursowa porównała oferty przy pomocy systemu informatycznego wspomagającego postępowanie konkursowe. Ocena ofert oparta została na odpowiedziach udzielonych przez oferentów w ankietach złożonych w postępowaniu. W świetle tego ustalenia przyjdzie uznać, że wynik uzyskany przez skarżąca nie jest efektem działań organu administracji lecz wynika z informacji zawartych w ankietach leżących u podstaw przeprowadzonej oceny. Oznacza to, że to podmioty uczestniczące w tym postępowaniu wypełniając stosowne ankiety determinowały wysokość uzyskiwanych punktów. W tej sytuacji nie można postawić organowi prowadzącemu postępowanie konkursowe, jak również komisji przeprowadzającej konkurs skutecznego zarzutu naruszenia zasady równego traktowania wszystkich oferentów. Nie jest również trafny zarzut stawiany wskazanemu organowi, iż nie wyjaśnił zasad punktacji, gdyż prezentacji mechanizmu postępowania komisji konkursowej i zasad przyznawania punktów wyczerpuje sygnalizowaną indywidualizację oceny. W konkluzji tej części rozważań przyjdzie stwierdzić, że organ administracji prowadzący przedmiotowe postępowanie dokonał oceny wszystkich uczestników postępowania i w stosunku do każdego z nich stosował analogiczne reguły. Mając na uwadze liczbę podmiotów uczestniczących w przedmiotowym postępowaniu konkursowym w decyzji administracyjnej wydawanej w następstwie wykorzystania przez jeden z podmiotów przysługujących środków prawnych, organ administracji nie może dokonywać oceny sytuacji każdego z uczestników, lecz musi dokonywać takiej oceny w ujęciu kompleksowym z uwzględnieniem sytuacji podmiotu wykorzystującego środki ochrony prawnej. Kierując się powyższym wskazaniem organ administracji publicznej w sposób poprawny dokonał oceny zarzutów stawianych przez skarżącą i jej pełnomocnika. W konsekwencji brak jest wykazania uszczerbku w interesie prawnym uczestnika postępowania konkursowego, natomiast istotą postępowania konkursowego jest to, że w postępowaniu takim z jednymi podmiotami, które uzyskały największą liczbę punków zawierane są umowy a z innymi podmiotami, które nie uzyskały odpowiedniej liczby punktów takie umowy nie są podpisywane. Z tego powodu uzyskanie niskiej ilości punktów i zajęcie odległego miejsca w rankingu nie może być traktowane jako uszczerbek w interesie prawnym.
W rozpoznawanej skardze zarzucono organom prowadzącym postępowanie konkursowe naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 7 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady praworządności, art. 8 wyżej wymienionego Kodeksu poprzez przeprowadzenie konkursu w sposób naruszający zaufanie obywatela do organów państwa art., 7, art. 77 i art. 80 tegoż Kodeksu poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym oraz brak wskazania metodologii przyznawania punktów, art. 107 § 1 i 3 przywoływanego Kodeksu poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego. W motywach tej części zarzutów stawianych kwestionowanej decyzji dostrzec można, iż w kontekście zarzutu naruszenia praworządności nie zamieszczono żadnych dodatkowych wskazań. Kwestionując działania organu w odniesieniu do zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa zwrócono uwagę na zasadę ciągłości świadczenia usług i podkreślono, że wcześniej przedmiotowe świadczenia realizowane były na analogicznych zasadach. Rozwinięto zarzuty dotyczące dostępności świadczonych usług jak również rozbudowano zarzuty związane z naruszeniem zasad współżycia społecznego, a w szczególności akcentowano, że skarżąca realizuje świadczenia dla dzieci, a także usługi protetyczne. Postawiono tezę, że skarżąca z uwagi na wiek jest dyskryminowana i z tego tytułu otrzymuje mniej punktów. Podniesiono naruszenie zasady prawdy obiektywnej, a jako przykład wskazano brak argumentacji dla przyjętego sposobu punktowania poszczególnych ofert. W końcowej części skargi rozwinięto zarzuty dotyczące wadliwości uzasadnienia skarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej uzasadnienie jest lakoniczne i nie wskazuje, którym dowodom przyznano moc dowodową, a którym takiej mocy odmówiono.
Przybliżone zarzuty o charakterze procesowym nie są trafne, ponieważ część z nich nie zawiera odwołania się do jakichkolwiek argumentów. Zarzut naruszenia zasady praworządności poza wskazaniem przepisów, które zostały przez organ administracji naruszone nie zawiera żadnych innych argumentów. Przeprowadzona kontrola przedmiotowego rozstrzygnięcia z urzędu przez Sąd pod wskazanym kątem nie dała podstaw do uwzględnienia formułowanych zarzutów. Także nie znajduje umocowania formułowany zarzut dotyczący naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa. Argumenty sformułowane w skardze nie dają takich podstaw, gdyż w zakresie kryterium ciągłości skarżąca uzyskała maksymalną ilość punktów, tym samym nie istnieje możliwość przyznania większej ich ilości. Zarzut związany z ograniczeniem ilości punktów z tytułu dostępności świadczonych usług skarżąca powiązała z tym, że usługi przez nią świadczone będą realizowane w wymiarze 10 godzin oraz z ilością posiadanych lat, gdyż ukończyła 65 rok życia. Tak sformułowany zarzut nie może być uznany za trafny, gdyż jak wskazał to organ administracji na str. 12 uzasadnienia swojej decyzji zasady ustalania ilości punktów w ramach dostępności świadczenia usług wynikają wprost z postanowień załącznika nr 7 do rozporządzenia mającego zastosowanie w niniejszej sprawie. Z postanowień zamieszczonych w tym załączniku wynika jakie okoliczności sprzyjają uzyskaniu większej ilości punktów. Zatem w tym zakresie występuje odrębny mechanizm, który sprowadza się do przyznawania dodatkowych punktów za spełnianie określonych wymogów. W tej sytuacji brak jest podstaw dla uznania trafności podnoszonego zarzutu, tym bardziej, że wskazany organ w tym uzasadnieniu wskazał za jakie świadczenia przysługiwały dodatkowe punkty. W konsekwencji nie można mówić o dyskryminacji z tytułu wieku, gdyż ten element nie był brany pod uwagę.
Za niezasadne uznać należy także pozostałe zarzuty formułowane przez skarżącą a dotyczące naruszenia zasady prawdy obiektywnej, ponieważ w skardze brak jest wskazania na przykłady naruszenia tej zasady, a podnoszone przez pełnomocnika skarżącej nie znajdują umocowania w zgromadzonym materiale dowodowym, co zostało już powyżej przedstawione. W analogiczny sposób ocenić należy zarzuty dotyczące prawidłowości uzasadnienia rozstrzygnięć poddanych kontroli tutejszego Sądu. Wbrew bowiem twierdzeniom pełnomocnika skarżącej decyzje te posiadają rozbudowane uzasadnienie, w którym w sposób kompetentny organ administracji prezentuje swoje stanowisko i przedstawia stosowną argumentację dla przyjmowanych poglądów. Stawiając zarzut wadliwości uzasadnienia należy wskazać na te jego elementy, które pozwalają potwierdzić taką tezę. Ocena uzasadnienia kwestionowanej decyzji nie daje podstaw do podzielenia stanowiska prezentowanego przez skarżącą.
Skoro w rozpoznawanej sprawie organ administracji nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również nie znalazły potwierdzenia zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, a przeprowadzona z urzędu kontrola kwestionowanej decyzji nie wykazała takich naruszeń, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi, zatem brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 wyżej wymienionej ustawy należało skargę oddalić.
mr
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło