IV SA/Gl 971/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G., działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kodeku postępowania administracyjnego i art. 5 pkt. 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) nie stwierdził u J. Z. choroby zawodowej - [...] spowodowanego [...], wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu orzeczenia podano, że z ustaleń organu wynika, że J. Z. pracował w latach [...]-[...] w Przedsiębiorstwie A w G., jako [...], gdzie był narażony [...] oraz jako [...]- gdzie [...], w latach [...]-[...] pracował w "B" J.J. w S. jako [...], a w latach [...]-[...] w Spółce z o.o. "C" w G. jako [...], gdzie narażenie [...]. Powołując się na orzeczenia właściwych jednostek medycznych - Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Poradni Chorób Zawodowych w S., w których nie rozpoznano choroby zawodowej, organ pierwszej instancji nie stwierdził u J. Z. choroby zawodowej. Niezadowolony z powyższej decyzji, J. Z. wniósł odwołanie. Wskazując na rodzaj wykonywanej pracy - [...] i [...]- stwierdził, że pracował w narażeniu na [...]. Dodał także, że w ostatnim zakładzie pracy podczas badań [...] potwierdzono, iż nie powinien pracować w [...]. Jednakże pracodawca, znając te wyniki i zatrudniając go jako [...], przewidział także, że w przypadku braku pracy jako [...] powinien pracować w [...] (gdzie znajduje się [...]). Podnosząc powyższe dodał, że w jego odczuciu, są to warunki, które wpłynęły na [...]. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji stwierdzającą brak podstaw do uznania choroby zawodowej - [...] spowodowany [...], wymienionej pod pozycją [...] rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest: - orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., - wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że J. Z. pracował w okresie od [...]r. do [...]r. w Przedsiębiorstwie A w G. jako [...] i [...] (narażenie na [...]) oraz w latach od [...]r. do [...]r. w "B" J.J. w S. jako [...] i [...], od [...] r. do [...]r. w Przedsiębiorstwie "D" S.J. w O. jako [...] a w okresie od [...] r. do [...]r. w Spółce z o.o. "C" w G. jako [...] i [...], gdzie [...] nie przekraczających normatywów higienicznych. Z powyższych ustaleń zatem wynika, że w latach [...]-[...] r. zainteresowany pracował w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania przewlekłego [...], natomiast w pozostałym okresie aktywności zawodowej tj. od [...] r. do [...] r. - [...] w jego środowisku pracy nie przekraczał poziomów istotnej szkodliwości dla narządu [...]. Lekarze specjaliści kompetentnych placówek diagnostycznych uznali, iż dane dotyczące narażenia zawodowego potwierdzają [...] stwarzający ryzyko uszkodzenia [...] w katach [...]- do [...] r., jednakże fakt zakończenia pracy w [...] w [...] r. nie upoważnia zgodnie z przyjętymi kryteriami orzeczniczymi na rozpoznanie choroby zawodowej narządu [...]. W ocenie organu, fakt ustania w [...]r. narażenia na [...] stwarzający ryzyko zawodowego [...] nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych. Wskazując, iż postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało w czasie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., gdzie w sposób szczegółowy uregulowane zostały zasady postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz uznając, ze zostały one w niniejszej sprawie zachowane, orzekł, iż brak jest podstaw do uznania u odwołującego choroby zawodowej. Podkreślając, iż właściwymi do medycznego rozpoznania choroby zawodowych są lekarze zatrudnieni w upoważnionych jednostkach organizacyjnych służby zdrowia (wymienieni w § 5 rozporządzenia), dodał, że J. Z. badany był w dwóch kompetentnych placówkach służby zdrowia, które w konkluzjach swoich orzeczeń nie rozpoznały choroby zawodowej. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. Z. nie godząc się z otrzymaną decyzją, wniósł o jej uchylenie i stwierdzenie u niego choroby zawodowej w postaci [...]. Uznając kwestionowaną decyzję za krzywdzącą podniósł, iż jest ona niezgodna ze stanem faktycznym. Bezspornym bowiem w sprawie pozostaje fakt, iż zatrudniony był w Przedsiębiorstwie A w G., "B" J.J. w S., Przedsiębiorstwie "D" S.J. w O. oraz w Spółce z o.o. "C" w G., gdzie pracując jako [...] narażony był na [...], co musiało odbić się na jego [...]. Bezsporny pozostaje także fakt, iż ma trwale [...], co w jego odczuciu wynika z 40 lat pracy w takich warunkach. W jego przekonaniu skoro pracował, będąc ustawicznie narażony na [...], to trwały [...] został właśnie [...], tym bardziej, że orzekające w sprawie jednostki medyczne nie wskazały w swoich orzeczeniach żadnych innych przyczyn, nie wyjaśniły zatem sprawy stwierdzonego [...]. . W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje: Przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że Sąd w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 145 § 1 tej ustawy, w przypadku gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Sąd wykazała, że decyzja ta narusza przepisy prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz.115), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie wykazu chorób zawodowych. Stosownie do § 2 ust 1 powołanego wyżej rozporządzenia przez choroby zawodowe należy rozumieć choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym". Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego pracownika (§ 8 ust. 1 cytowanego rozporządzenia). Zatem jednym z warunków do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez jednostki diagnostyczne, o których mowa w § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. Kompetencja tych jednostek obejmuje jedynie stwierdzenie stanu chorobowego i jego przyczyn. W rozpoznawanej sprawie postępowanie dotyczyło choroby wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, określonej [...] spowodowany [...]. Jak wynika z materiału sprawy skarżący był poddany badaniom w dwóch uprawnionych jednostkach diagnostycznych. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. orzeczeniem z dnia [...] r. stwierdził [...]. Natomiast z orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. wynika, że potwierdzono [...]. W obu jednak orzeczeniach lekarze specjaliści stwierdzili, że wobec nie potwierdzenia narażenia zawodowego na [...] stanowiący ryzyko uszkodzenia [...] od roku [...], nie można stwierdzić choroby zawodowej. Mając na uwadze analizę wywiadu zawodowego w trakcie postępowania epidemiologicznego, ustalił, że tylko w okresie od [...] do [...] r. J. Z. pracował w warunkach narażanie na [...] ([...]), natomiast pracując w kolejnych zakładach pracy był narażony na [...] o [...] czyli nie przekraczający normatywów higienicznych i tym samym [...] nie przekraczał poziomów istotnej szkodliwości dla narządu [...] (tj. [...]). Na tej podstawie lekarze specjaliści, powołując się na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. i upływ okresu 2 lat, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważania do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia, brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich swoje rozstrzygnięcia oparły organy administracyjne, podnosząc w uzasadnieniach swoich decyzji wskazane już powyżej argumenty. Dokonując jednak analizy całości zgromadzonych w sprawie dokumentów należy wyraźnie stwierdzić, iż sprawa powyższa nie jest wcale tak jednoznaczna i oczywista. Przeprowadzone postępowanie epidemiologiczne wykazało, że J. Z. pracował od [...] r. jako [...] i [...]. Z karty oceny narażenia zawodowego wynika wprawdzie, że tylko w pierwszym okresie pracy czyli w latach [...]-[...]r. jako [...] pracował w [...], czyli w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko [...]. Jednakże dalsze w dalszym okresie zatrudnienia - pracując nadal jako [...],[...] czy [...], nadal pracował w warunkach [...] w granicach [...] do [...]. Zgodnie ze swego rodzaju definicją choroby zawodowej, zawartą w § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, chorobą zawodową jest choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Faktem bezspornym natomiast pozostaje, że obie specjalistyczne jednostki medyczne stwierdziły u skarżącego [...]. Żadna z opinii nie podaje innych przyczyn tak dużego [...], lekarze orzecznicy nie wskazują więc żadnych innych, poza zawodowymi, powodów stwierdzonego [...]. Wprawdzie narażenie zawodowe - [...] - nie był [...], to jednak nie można wykluczyć, a przynajmniej nie uczynili tego lekarze orzecznicy, że to właśnie ów [...] stał się przyczyną stwierdzonej choroby. Nie zostały bowiem wskazane żadne inne ewentualne przyczyny [...]. Należy także w tym momencie zauważyć, że orzekające w sprawie organy administracyjne nie rozpatrzyły w żadnym zakresie zgłoszonego przez J. Z. faktu, iż w trakcie okresowych badań [...] podczas pracy w Przedsiębiorstwie "D" uzyskał od lekarza zakaz pracy w warunkach [...]. Wskazać należy, iż orzeczenie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie może zatem ograniczyć się do ogólnych stwierdzeń, ale powinno być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu uzasadnienie zawarte w orzeczeniach lekarskich jednostek diagnostycznych nie spełnia wymogów opinii biegłego w rozumieniu wskazanego powyżej przepisu. Powyższe oznacza, że we wskazanym zakresie postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia W tym stanie rzeczy, w ocenie składu orzekającego, wobec zaistnienia powyżej naprowadzonych braków postępowania, a więc nie podjęcia w sprawie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, tj. wobec naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeku postępowania administracyjnego zaskarżona decyzja nie mogła się ostać. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W trakcie ponownego postępowania organ odwoławczy uzupełni postępowanie we wskazanym powyżej kierunku, wyjaśni podniesione wątpliwości. Następnie organ oceni całość materiału dowodowego w sprawie oraz rozważy, czy spełnione są przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego, w konsekwencji czego wyda decyzję, uzasadniając ją zgodnie z wymogami przepisu art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.