IV SA/Gl 972/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie NSA Adam Mikusiński NSA Wiesław Morys (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2006 r. sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego o d d a l a s k a r g ę. Wnioskiem z dnia [...] r. A. Ś. zwróciła się do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w T. o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego, wywodząc, że przepracowała [...] roku, ukończyła [...] lat, została zwolniona z pracy w roku [...] z przyczyn ekonomicznych i jest bez środków do życia. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta T., na podstawie art.11 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie m.in. ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 154, poz.1793) oraz art.37 k ust.1 i art.6 pkt 15 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz.514 ze zm.), w związku z art.29 i art.30 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz.1252) i art.104 k.p.a., odmówił przyznania A. Ś. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że strona zarejestrowała się w urzędzie pracy w dniu [...] r. dokumentując zatrudnienie przez ponad 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających datę rejestracji oraz okres zatrudnienia wynoszący [...] lata i [...] dni, dlatego została uznana za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku. Termin pobierania zasiłku upłynął z dniem [...] r.. Wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego strona złożyła w dniu [...] r.. W ocenie organu nie mógł on zostać uwzględniony, gdyż wnioskodawczyni nie spełniła przesłanek z art.37 k ust.1 cytowanej ustawy, które w motywach decyzji przywołał. W szczególności nie wyczerpała kryterium wieku z punktu 1 - 58 lat (urodziła się w dniu [...] r., stąd liczy obecnie [...] lat), ani z punktu 2 – 50 lat do dnia rozwiązania stosunku pracy (liczyła wówczas lat [...]), ani nie wykazała okresu zatrudnienia z punktu 3 – do dnia rozwiązania stosunku pracy 35 lat (wykazała wówczas [...] lata i [...] dni), ani wreszcie przesłanek z punktu 4 (nie rozwiązano z nią stosunku pracy z powodu niewypłacalności pracodawcy), jak też z punktu 5. Na koniec organ wskazał, iż skarżąca nie mogła nabyć prawa na nowych warunkach (obowiązujących po dniu 1 stycznia 2002 r.) na podstawie rejestracji dokonanej przed tą datą, tj. [...] r.. W odwołaniu A. Ś. wniosła o uchylenie tej decyzji i przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Wywodziła, iż rozstrzygnięcie to jest dla niej krzywdzące i bezzasadne, bowiem udokumentowała ponad [...]-letni okres pracy i wiek [...] lat, nadto ustanie stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie zakładu, wreszcie podniosła, że zarejestrowała się w urzędzie pracy w dniu [...] r., w wyniku, czego otrzymała zasiłek dla bezrobotnych. Podała także, że nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać, bo nie ma pracy, ani prawa do innych świadczeń. Zaskarżoną decyzją, na zasadzie art.30 ust.1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych oraz art.37 k ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art.138(1 pkt 1 k.p.a., utrzymano powyższą decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił bowiem ustalenia i rozważania poczynione przez organ pierwszej instancji. W motywach decyzji podał, iż odwołująca się zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...] r., spełniając warunki do uznania za osobę bezrobotną i nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, który otrzymała od [...] r.. Wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożyła w dniu [...] r.. Udokumentowała okres uprawniający do emerytury wynoszący [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni, przy czym ostatnie zwolnienie z pracy nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu z dniem [...] r. W tej dacie odwołująca się ukończyła [...] lat. W ocenie organu drugiej instancji A. Ś. nie wyczerpała przesłanek zawartych w art.37 k ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który ma zastosowanie z mocy art.30 ust.1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Przytaczając je organ wykazał, iż nie spełniła ani kryterium wieku, ani wymaganego okresu zatrudnienia. Dochodząc do przekonania, że dalsze okoliczności eksponowane przez odwołującą się nie mają znaczenia dla wyniku sprawy, Wojewoda [...] odwołania nie uwzględnił. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, akcentując kwestie podniesione w odwołaniu. W ich świetle oraz wobec braku środków do życia, zapadłe w sprawie decyzje uważała za niesprawiedliwe. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga nie mogła odnieść skutku, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a tylko w tym aspekcie podlega kontroli sądowej. Stosownie do brzmienia art.1§1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy te powołane są do kontroli zgodności z prawem wykonywania administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych (p. art.1 i art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Zatem w toku postępowania badają czy objęte skargą decyzje nie uchybiają przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź stanowiącym podstawę wznowienia postępowania, jak też kontrolują czy nie są one dotknięte kwalifikowaną wadą prawną uzasadniającą ich nieważność (p. art.145 ostatnio przywołanej ustawy). Przy czym, jak głosi art.134 §1 tej ustawy, sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przeto oceny legalności dokonują również z urzędu. Tak więc inne okoliczności, nie należące do znamion legalności decyzji, pozostają poza zasięgiem ich kognicji. Przed przystąpieniem do merytorycznych wywodów godzi się jeszcze wskazać, że ocena zgodności z prawem, do jakiej powołane są sądy administracyjne, nie sięga badania poprawności, zasadności i celowości stanowienia przepisów ustawowych, które są podstawą wydania kontrolowanych aktów. Dokonane w opisanych powyżej ramach badanie legalności zaskarżonej decyzji nie wykazało uchybień przepisom prawa materialnego i procesowego. Rozstrzygnięcie to wydano na skutek zgromadzenia wszelkich dowodów potrzebnych do jego wydania, trafnej ich oceny oraz prawidłowych ustaleń faktycznych. Dały one podstawę dla poczynienia zasadnych rozważań prawnych dokonanych pod kątem przesłanek prawidłowo zastosowanej normy prawa materialnego. Skarżącej odmówiono przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego na mocy art.37 k ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Uczyniono to zasadnie, bowiem po pierwsze przepis ten ma zastosowanie w sprawie, jako że obowiązujące w dacie orzekania przez organy w sprawie regulacje w materii świadczeń przedemerytalnych, a to przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. odsyłają w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie do przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Nie ulega wątpliwości, iż chodzi o przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r.. Trzeba też wskazać, iż pod pojęciem sprawy wszczętej i niezakończonej przepis art.30 ust.1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. rozumie również sprawy wszczęte wnioskami o świadczenia przedemerytalne złożonymi przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty owych świadczeń. Z brzmienia art.25 ust.1 cytowanej ostatnio ustawy wynika, że to przejęcie nastąpiło z dniem 1 sierpnia 2004 r., przeto mimo, iż przedmiotowy wniosek wpłynął w dniu [...] r., a więc po dacie wejścia w życie ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. (miało to miejsce 1 czerwca 2004 r.), należało oprzeć się na przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r.. Po wtóre zaskarżona decyzja nie uchybia prawu, bo z niewadliwie ustalonego stanu faktycznego wynika, iż skarżąca nie spełniła przesłanek, od istnienia których uzależniono prawo do świadczenia przedemerytalnego. Przepis art.37 k ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu został in extenso przytoczony w motywach obu zapadłych w sprawie decyzji, przeto nie ma potrzeby powtarzania go w tym miejscu. Dość powiedzieć, że skarżąca nie osiągnęła wieku wymaganego jego punktem 1 (58 lat), gdyż będąc urodzoną w dniu [...] r. na dzień wydania zaskarżonej decyzji ukończyła [...] lat. Nie wypełniła nadto wymogów uregulowanych w dalszych jego punktach, które wszystkie odwołują się do stosunku pracy bezrobotnego, uzależniając prawo do nabycia przedmiotowego świadczenia nie tylko od jego rozwiązania przez pracodawcę z określonych przyczyn, lecz także od wieku pracownika i okresu uprawniającego do emerytury - osiągniętych do dnia rozwiązania stosunku pracy. Tymczasem poza sporem jest, że skarżąca do dnia [...] r. nie osiągnęła 50 lat (wymaganych w punkcie 2 cytowanego przepisu), ani nie wykazała okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego co najmniej 35 lat (wymaganego w punkcie 3 tego przepisu), wreszcie nie rozwiązano z nią stosunku pracy w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w związku z niewypłacalnością pracodawcy. Jak słusznie zauważyły organy dalsze okoliczności podnoszone przez skarżącą nie mają wpływu na możliwość przyznania przedmiotowego świadczenia. Mimo bowiem zrozumienia jej trudnej sytuacji życiowej, uwzględnienie tego żądania przy braku ustawowych przesłanek wiązałoby się z rażącym naruszeniem prawa. Środków potrzebnych do bieżącego utrzymania może ona domagać się jedynie przed organami pomocy społecznej. Co mając na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.