IV SA/Gl 973/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia WSA del. Teresa Cisyk (spr.) Sędzia NSA Tadeusz Michalik Protokolant Referent stażysta Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych oddala skargę. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w M., działający z upoważnienia Starosty M., decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na postawie art. 37 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2001r., Nr 6, poz. 56 ze zm.) i art. 150a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001), odmówił M. M. przyznania z dniem [...] 2006r. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu organ podał, iż M. M., w złożonym wniosku z dnia [...] 2006r., żądał przyznania świadczenia przedemerytalnego z dniem [...] 2003r. Rozpatrując powyższy wniosek, organ stwierdził, że zainteresowany nie spełnia warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego, gdyż do dnia 12 stycznia 2002r. nie spełniał warunków do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, z uwagi na prowadzoną w tej dacie działalność gospodarczą. Od powyższej decyzji M. M. złożył odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i przyznanie świadczenia przedemerytalnego, bowiem w dniu rejestracji tj [...] 2003r. spełniał warunki do jego uzyskania, gdyż ukończył [...] lat i posiadał [...]-letni staż pracy. W dniu [...] 2003r., natomiast zlikwidował działalność gospodarczą (jednoosobową firmę) z przyczyn ekonomicznych i pozostaje nadal bez pracy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. postanowił utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż M. M. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. [...]r., uzyskując status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych utracił z dniem [...] r. Z kolei przepis art. 150a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, iż prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002r. spełniała warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2. Natomiast ust. 2 tego przepisu stanowi, że prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego. Z powyższej regulacji wynika, że ustawodawca uzależnia przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego od spełnienia warunków do ich nabycia wynikających z przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r. Zgodnie zaś z art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. ustawy o zatrudnieniu (...), świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli m.in. mężczyzna: osiągnął wiek co najmniej 63 lata i posiada okres uprawniający do emerytury, lub w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończył co najmniej 60 lat oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnął okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 40 lat, lub do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 39 lat, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994r. Nr 1, poz. 1 ze zm.). Organ wskazał, że w świetle przywołanej regulacji M. M. do 12 stycznia 2002r. nie spełnił żadnego z warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego, a ponadto w dniu 31 grudnia 2001r. nie posiadał statusu osoby bezrobotnej i nie pobierał zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ prowadził działalność gospodarczą. Skoro, M. M. nie spełniał przesłanek wymienionych w art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu (...), w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r., do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, to tym samym brak jest podstaw do przyznania przedmiotowego świadczenia na mocy art. 150a ust. 1 i 2 ustawy o promocji (...). Podstawową bowiem przesłanką do przyznania świadczenia przedemerytalnego jest uzyskanie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, zaś do dnia 12 stycznia 2002r. M. M. nie spełniał warunków do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, gdyż prowadził działalność gospodarczą. Bez znaczenia zatem jest fakt likwidacji tej działalności z dniem [...] 2003r., bowiem zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu (..), status bezrobotnego mogła uzyskać osoba, która m.in. nie podjęła pozarolniczej działalności. Ustawodawca w art. 150a ust. 5 ustawy o promocji (...) wyznaczył datę 28 luty 2006r. jako ostateczną do składania wniosków w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego i termin ten, w ocenie organu został przez stronę dochowany. Skargę na powyższa decyzję wniósł M. M., zaznaczając, że spełnia warunki wiekowe i stażu pracy do uzyskania świadczenia przedemerytalnego. Uznał, że interpretacja przepisów przez organ jest niewłaściwa, co stawia go w gorszej sytuacji niż pracownika. Działalność zlikwidował z przyczyn ekonomicznych w dniu [...] 2003r., stąd odmowa żądanego świadczenia pozbawia go środków do życia. Z uwagi na wiek, mimo usilnych starań pozostaje bez zatrudnienia. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powielając motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie odnotować należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu, przy czym rozważa prawo obowiązujące w dniu jego wydania jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania aktu. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem postępowania sądowego była zaskarżona decyzja podjęta w trybie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), którą Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty M., który odmówił M. M. przyznania z dniem [...] 2006r. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organy obu instancji orzekały w rozpoznawanej sprawie, w trybie przepisu art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2001r., Nr 6, poz. 56 ze zm.) i art. 150a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001). Odnotować w pierwszej kolejności przyjdzie, że przepis art. 150 a ustawy o promocji (...) zawiera regulacje przejściowe w zakresie stosowania dotychczasowych przepisów obowiązujących w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego, które jest przedmiotem sporu. I tak, na zasadzie art. 150a ust 1 tej ustawy, prawo do świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2. Z kolei, z przepisu tego wynika, że prawo do świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do przedmiotowego świadczenia uzyskałaby prawo do świadczenia przedemerytalnego. W nawiązaniu do przywołanych wyżej przepisów, niezbędne staje się przywołanie art. 37k ustawy o zatrudnieniu (..), w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r., który stanowił, iż świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli mężczyzna osiągnął wiek co najmniej 63 lata i posiada okres uprawniający do emerytury, lub w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończył co najmniej 60 lat oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnął okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 40 lat, lub do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 39 lat, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994r. Nr 1, poz. 1 ze zm.). Podkreślić należy, że przepis art. 37k ustawy o zatrudnieniu (..) odnosi się do osoby spełniającej określone w tej ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, przy czym definicję legalną bezrobotnego zawiera art. 2 ust. 1 pkt 2, a zatem chodzi o osobę nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, nie uczącą się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy. Ponadto odnotować przyjdzie także, że świadczenie przedemerytalne przyznawane jest na wniosek zainteresowanego, z tym, że przepis art. 150a ust. 5 ustawy o promocji (..) przewidywał możliwość złożenia takiego wniosku do dnia 28 lutego 2006 r., do właściwego dla strony miejsca zamieszkania powiatowego urzędu pracy. W zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy nie kwestionuje dochowania w/w terminu, ale wskazuje na brak spełnienia przesłanek ustawowych, w świetle wskazywanych przepisów, do przyznania świadczenia przedemerytalnego M. M.. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, mając na uwadze przywołane wyżej regulacje prawne stwierdzić przyjdzie, iż organy przyjęły i oceniały warunki do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego wg stanu prawnego wskazanego przepisem art. 150 ust. 1 ustawy o promocji (..), tj. z uwzględnieniem brzmienia art. 37k ustawy na dzień 31 grudnia 2001 r., oraz rozważały czy M. M. spełniał warunki do tego świadczenia na dzień 12 stycznia 2002 r. w trybie art. 150a ust. 1 i 2 tej ustawy. Bezsporną okolicznością jest fakt, iż we wskazanych datach przepisem art. 150a ust. 1 i 2 ustawy, skarżący nie był osobą bezrobotną i nie posiadał prawa do zasiłku, bowiem do dnia [...] 2003r. prowadził działalność gospodarczą, którą podjął z dniem [...] 1999r. Słusznie zatem organ odwoławczy podniósł, ze sam fakt, iż skarżący w dacie 31 grudnia 2001r. nie był osobą bezrobotną, stanowiło przesłankę do odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego w trybie art. 150a ustawy. Jednakże organy nie poprzestały jedynie na stwierdzeniu braku statusu bezrobotnego i braku pobierania zasiłku dla bezrobotnych do dnia 12 stycznia 2002r., który tym samym pozbawiał M. M. uprawnienia do ubiegania się o ten rodzaj świadczenia, ale dokonały również przedstawienia pozostałych warunków z art. 37k ustawy, do nabycia świadczenia przedemerytalnego. Przepis art. 37k ustawy wskazuje, jakie warunki musi spełnić bezrobotny, aby uzyskać prawo do świadczenia emerytalnego, z tym, że przepis art. 150a ustawy wymaga oceny tego uprawnienia na dzień 12 stycznia 2002r. Podnieść należy, M. M. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. w dniu [...] 2003r., i z tym dniem spełniał warunki do uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnego, natomiast w tej dacie nie spełniał on wymagań do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, a zatem w dacie późniejszej niż wymaga tego art. 150a ustawy, tj. do dnia 12 stycznia 2002r. Dodać należy, że powoływanie się przez skarżącego na okoliczność spełnienia przez niego warunku "wiekowego i stażu" do przyznania żądanego świadczenia dlatego, że zlikwidował w [...] 2003r. "własną" działalność gospodarczą i tę okoliczność należy potraktować jako likwidację stanowiska pracy, jest bezpodstawne. Ustawodawca bowiem w art. 37k ust. 1 pkt 2 - 5 ustawy, nie odnosi się do osób likwidujących działalność gospodarczą lecz do osób pozostających w stosunku pracy lub stosunku służbowym oraz nawiązuje do rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo zakończenia okresu zatrudnienia. Odnotować także warto, że o pracownikach , ale byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej stanowi art. 37k ust. 9 tej ustawy. Zaakcentować raz jeszcze przyjdzie, że przepis art. 37k ust. 1 ustawy określa materialnoprawne warunki, których spełnienie uzależnia przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, w tym okresy zatrudnienia lub okresy uprawniające do emerytury. Ponadto w przepisie art. 150a ust. 2 ustawy przewidziano prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego w sytuacji, gdy do dnia 12 stycznia 2002r. osoba taka nie spełnia warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001r., pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Powtórzyć wypada, że skarżący w dniu 31 grudnia 2001r. nie pobierał zasiłku dla bezrobotnych, a zatem zgodzić się trzeba z organami orzekającymi, że i ta przesłanka z art. 150a ust. 2 ustawy, nie zachodzi w niniejszej sprawie. Reasumując stwierdzić przyjdzie, iż do dnia [...] 2003r., skarżący był przedsiębiorcą, bowiem jako osoba fizyczna, prowadził działalność gospodarczą na podstawie uzyskanego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a zatem nie spełnił przesłanek wymienionych w art. 37k ustawy o zatrudnieniu (..) do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, stąd brak podstaw do przyznania M. M. na podstawie art. 150a ust. 1 i 2 ustawy o promocji (..) tego świadczenia. Z tych wszystkich względów należało stwierdzić, że brak było podstaw do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa obowiązującego w dacie wydania, co prowadzi do konstatacji, iż organy obydwu instancji działały legalnie. Nie doszło również do naruszenia przepisów procedury w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.