IV SA/Gl 973/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Walentek po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" - Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy, w kwestii wniosku o przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; W dniu [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "A" złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczyła, iż zakres jej żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, iż jej rachunek bankowy został zablokowany w następstwie "działań Urzędu Kontroli Skarbowej w K. oraz komornika sądowego w P.". Nadto we wniosku podano, że skarżąca Spółka osiągnęła w ostatnim roku obrotowym zysk w kwocie 373.575,72 zł, wysokość jej kapitału zakładowego to 6.000.000,00 zł, wartość środków trwałych według bilansu na ostatni rok wynosiła 2.024.729,36 zł, zaś stan środków pieniężnych na jej rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku określony został jako "0,-" zł. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] (dwukrotnie ponawiane mocą zarządzeń z dnia 17 marca 2009 r. oraz z dnia 27 marca 2009 r., którymi przedłużano wyznaczony w jego treści termin), stronę wezwano o nadesłanie dokumentów potwierdzających okoliczności, na które się powołała. W odpowiedzi na powyższe "A" Sp. z o.o. przedłożyła kopię sprawozdania finansowego za rok 2008 (bilans, rachunek zysków i strat oraz informacja dodatkowa), kopie deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT-7) za wrzesień, październik, listopad, i grudzień 2008 r. oraz styczeń i luty 2009 r., kopie zeznań CIT-8 za lata 2007 i 2008 a także tabele amortyzacyjne posiadanych środków trwałych. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2009 r. referendarz sądowy odmówił przyznania stronie skarżącej prawa pomocy. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia podniósł, że przedłożone w toku postępowania dokumenty źródłowe nie potwierdzają, aby znajdowała się ona w trudnej sytuacji finansowej albowiem z jej bilansu sporządzonego na dzień [...] wynika, iż w roku 2008 osiągnęła zysk netto w wysokości 9.402,10 zł oraz posiadała środki i aktywa pieniężne w wysokości 145.127,74 zł (w tym środki w kasie i na rachunku bankowym w wysokości 39.127,74 zł oraz "inne aktywa pieniężne" w kwocie 106.000 zł). Równocześnie wskazał, że wnioskująca nie potwierdziła swych oświadczeń, jakoby według stanu na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku nie posiadała na rachunku bankowym jakichkolwiek środków pieniężnych. Pomimo wyraźnego wezwania nie przedłożyła bowiem wyciągu bankowego obrazującego operacje dokonane na tym rachunku w okresie ostatnich 3 miesięcy ani jakichkolwiek innych dokumentów dotyczących tego konta (w tym na przykład potwierdzających fakt zajęcia omawianego rachunku). W dniu [...] skarżąca Spółka, działająca przez pełnomocnika (będącego jej pracownikiem) – W. S., złożyła sprzeciw od wspomnianego wyżej postanowienia podkreślając, iż przedłożone przez nią dokumenty źródłowe potwierdzają jej trudną sytuację finansową oraz wywodząc, że organa skarbowe prowadzą wobec niej działania windykacyjne. Równocześnie podniosła, iż brak przedłożenia stosownych wyciągów bankowych nie stanowi jej zdaniem przesłanki "uniemożliwiającej zwolnienie Skarżącej z wniesienia wpisu". Pismem z dnia [...] wystosowanym na zarządzenie Sądu z dnia 22 maja 2009 r., raz jeszcze zwrócono się do skarżącego podmiotu o uprawdopodobnienie danych ujętych we wniosku. W tym zakresie stronę wezwano o nadesłanie wyciągów i wykazów z wszystkich posiadanych przez nią rachunków bankowych, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Równocześnie wskazano, że w przypadku, gdyby w związku z zajęciem konta (na co powołano się w treści wniosku), uzyskanie takich wyciągów nie było możliwe, należy nadesłać zaświadczenie banku informujące o wysokości zajęć, o sposobie ich spłaty oraz o wszelkich innych obciążeniach rachunku w okresie ostatnich trzech miesięcy, w szczególności o środkach wypłaconych na rzecz posiadacza rachunku. Na wykonanie wezwania wyznaczono termin 14 dni. W odpowiedzi na powyższe strona skarżąca po raz kolejny wniosła o przedłużenie terminu do nadesłania stosownej dokumentacji "z uwagi na czas niezbędny bankowi na jej przygotowanie". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego z dnia 17 kwietnia 2009 r., a tym samym w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające rozpoznanie kwestii przyznania Spółce "A" prawa pomocy. Odnosząc się zatem do wniosku skarżącej godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (z mocy z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). W tym też kontekście przyjąć należy, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostało udowodnione przez stronę (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, s.319). Zważywszy powyższe uznano, że strona skarżąca nie spełniła wymogu warunkującego uwzględnienie jej żądania. Nie sposób bowiem przyjąć, aby wykazała ona w sposób dostatecznie przekonujący, aby jej sytuacja finansowa uniemożliwiała poniesienie pełnych kosztów związanych z niniejszym postępowaniem. Wbrew twierdzeniom podnoszonym przez Spółkę, nie świadczą o tym dane ujęte w przedłożonych dokumentach źródłowych. Z jej bilansu za rok 2008 wynika wszak, że osiągnęła w tym okresie zysk netto w rozmiarze 9.402,10 zł oraz posiadała środki w kasie i na rachunku bankowym w wysokości 39.127,74 zł a także "inne aktywa pieniężne" w kwocie 106.000 zł. Strona nie przedłożyła przy tym wyciągu obrazującego operacje dokonane na jej rachunku bankowym w okresie ostatnich trzech miesięcy, mimo iż wyraźnie się o to do niej zwrócono (wezwanie z dnia 17 marca 2009 r.). Warto w tym miejscu podkreślić, że referendarz sądowy na żądanie skarżącej dwukrotnie wydłużał termin do wykonania rzeczonego wezwania. Wnosząc o przedłużenie terminu wnioskująca powoływała się na "konieczność aktualizacji wyciągów z rachunków bankowych", a tymczasem pomimo dwukrotnego uwzględnienia jej próśb, nie dostarczyła stosownego wyciągu ani jakichkolwiek innych dokumentów źródłowych dotyczących rzeczonego rachunku, w tym mogących uprawdopodobnić fakt jego zajęcia. Co więcej, skarżąca spółka nie uczyniła tego również przy wniesieniu sprzeciwu, a nawet w odpowiedzi na kolejne wezwanie - tym razem wystosowane w omawianym zakresie przez Sąd (wezwanie z dnia 28 maja 2009 r.). W odpowiedzi na wskazane wyżej wezwanie strona raz jeszcze wniosła o przedłużenie terminu powołując się na "czas niezbędny bankowi na przygotowanie dokumentu". Zdaniem Sądu żądanie takie jest jednak pozbawione racjonalnych podstaw i jako takie żadną miarą nie zasługuje na uwzględnienie. Trzeba tu bowiem z całą stanowczością podkreślić, że od dnia doręczenia pierwszego wezwania o przedłożenie wymaganego wyciągu bankowego (pismo referendarza sądowego z dnia [...] doręczone Spółce "A" w dniu [...]) upłynęło już ponad trzy i pół miesiąca a tym samym strona miała wystarczająco dużo czasu na dokonanie czynności, o którą się do niej zwrócono. Pomimo to, nie uczyniła zadość żadnemu z czterech wezwań, które zostały do niej w tej kwestii wystosowane (kolejne pisma z dnia:[...] , [...],[...] oraz [...] W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, że zachowanie skarżącej Spółki nie wyczerpuje przesłanki określonej w art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie tego unormowania w związku z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.