IV SA/Gl 975/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. C. (C.) na decyzję [...] Kuratora Oświaty w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy słuchaczy w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, S. C. nadesłał do Sądu pismo procesowe datowane na 26 października 2017 r., w którym wniósł o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tej opłaty sądowej. Następnie, odpowiadając na stosowne wezwanie skarżący złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż żąda zwolnienia od kosztów sądowych. W treści tego formularza wnioskodawca podkreślił, że jest osobą uczącą się i jedynym źródłem dochodu jest dla niego renta, w kwocie około 700 zł. Równocześnie oświadczył, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem oraz, że nie posiada żądnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Wezwaniem z dnia 5 grudnia 2017 r. zwrócono się do skarżącego o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, na które się powołał. W tym zakresie wezwano go o: - udokumentowanie wysokości pobieranej renty. Wskazano, iż należy w tym celu przedłożyć kopię decyzji ustalającej aktualną kwotę tego świadczenia lub przekaz pocztowy bądź wyciąg bankowy potwierdzający jego pobranie za ostatni miesiąc; - nadesłanie dokumentów (faktury VAT, paragony, dowody wpłaty itp.) potwierdzających wysokość kosztów bieżącego utrzymania jego gospodarstwa domowego z tytułu czynszu oraz opłat za tzw. media (energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz nieczystości, usługi telekomunikacyjne itd.); - udokumentowanie faktu, iż jego ojciec nie uzyskuje dochodu. Wskazano, iż należy w tym celu przedłożyć zaświadczenie właściwego powiatowego urzędu pracy potwierdzające, iż jest on osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku lub kopię orzeczenia o uznaniu go za osobę niezdolną do pracy. O ile natomiast uzyskuje on dochody, należy udokumentować ich wysokość np. zaświadczeniem o wysokości wynagrodzenia, kopią księgi przychodów i rozchodów za 3 ostatnie miesiące (w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej), kopią decyzji ustalającej wysokość świadczenia emerytalno-rentowego (o ile takie pobiera) itp. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 22 grudnia 2017 r., wnioskodawca nie udzielił na powyższe wezwanie żadnej odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść tego unormowania nie pozostawia wątpliwości, że o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżący nie uzupełnił i nie uprawdopodobnił swoich oświadczeń, które podniósł we wniosku, nie nadsyłając jakichkolwiek dokumentów potwierdzających swój dochód z tytułu renty ani też takich, które obrazowałyby wysokość obciążających jego gospodarstwo domowe kosztów utrzymania. Nie udzielił także żadnych wyjaśnień o dochodach ojca, z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ani też nie przedstawił żadnych dokumentów, które wskazywałyby rozmiar tych dochodów ewentualnie potwierdzałyby ich brak. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że S. C. został do tego wezwany zarządzeniem z dnia 5 grudnia 2017 r. Wezwanie to zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 15 grudnia 2017 r., a w konsekwencji wyznaczony w jego treści termin upłynął z dniem 22 grudnia 2017 r. W terminie tym strona nie udzieliła żadnej odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełniła wymóg, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Odstępując od wykonania wezwania z dnia 5 grudnia 2017 r. skarżący nie zachował przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 przywołanej ustawy.