IV SA/Gl 975/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-02-13
Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Michalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał w sposób przekonujący, że kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, pomimo nieuzupełnienia i nieuprawdopodobnienia swoich oświadczeń we wniosku?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że kwalifikuje się do zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie udokumentował swojej sytuacji majątkowej, co było niezbędne do uwzględnienia wniosku.Stan faktyczny
Skarżący S. C. wniósł skargę na decyzję Śląskiego Kuratora Oświaty o skreśleniu z listy słuchaczy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy oddalił ten wniosek z powodu nieuzupełnienia i nieuprawdopodobnienia sytuacji majątkowej skarżącego. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia, twierdząc, że dołączone dokumenty były wystarczające.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 11 stycznia 2018 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Michalik po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. C. na decyzję Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy słuchaczy w kwestii sprzeciwu skarżącego z dnia 21 stycznia 2018 r. na postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 11 stycznia 2018 r., na mocy którego oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 11 stycznia 2018 r.
Pismem z dnia 1 września 2018 r. S. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy słuchaczy.
W odpowiedzi na wezwanie Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 października 2017 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. starszy referendarz sądowy oddalił wyżej wymieniony wniosek albowiem uznał, że skarżący nie uzupełnił i nie uprawdopodobnił swoich oświadczeń, wskazanych we wniosku, w szczególności nie nadesłał dokumentów potwierdzających jego dochód z tytułu renty ani też nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających dochody jego ojca, z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym.
Pismem z dnia 21 stycznia 2018 r. S. C. wniósł sprzeciw na postanowienie z dnia 11 stycznia 2018 r., w którym oświadczył, że jego zdaniem wystarczające do przyznania prawa pomocy były dokumenty, które dołączył do wniosku z postaci zaświadczenia o pobieraniu nauki oraz informacja o fakcie pobierania renty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Ponadto wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Natomiast sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Według art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Powołując się na aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych należy zauważyć, że obowiązek zapewnienia skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej ani prawa do zwolnienia od kosztów sądowych. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący (por. postanowienie NSA z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 935/14, LEX nr 1628836).
W przedmiotowej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd w pełni podziela ustalenia poczynione przez starszego referendarza sądowego zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W szczególności należy zauważyć, że skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie z dnia 5 grudnia 2017 r. i w konsekwencji nie udokumentował swojej sytuacji majątkowej. Tym samym starszy referendarz sądowy zasadnie oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy albowiem skarżący nie wykazał, że wystąpiły przesłanki uzasadniające uwzględnienie jego wniosku.
Wobec powyższego, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło