IV SA/Gl 977/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-03-05
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Adam Mikusiński, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba wykonująca odpłatne usługi transportowe na podstawie umowy cywilnoprawnej, która podlegała z tego tytułu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego i uzyskiwała przychód przekraczający połowę minimalnego wynagrodzenia, może być uznana za osobę bezrobotną w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?Ratio decidendi
Osoba wykonująca odpłatne usługi transportowe na podstawie umowy cywilnoprawnej, która podlegała z tego tytułu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego i uzyskiwała przychód przekraczający połowę minimalnego wynagrodzenia, nie może być uznana za osobę bezrobotną. Podstawą do odmowy przyznania statusu bezrobotnego jest nie tylko brak formalnego zatrudnienia, ale również podleganie obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z tytułu innej pracy zarobkowej oraz uzyskiwanie przychodów przekraczających określony próg.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania M. S. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Organ pierwszej instancji uchylił swoje wcześniejsze decyzje przyznające status bezrobotnego i zasiłek, orzekając o odmowie przyznania statusu i prawa do zasiłku, ponieważ ustalił, że M. S. w spornym okresie świadczył pracę jako kierowca autokaru na podstawie umowy cywilnoprawnej. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na podleganie przez M. S. ubezpieczeniu społecznemu i uzyskiwanie przychodów. M. S. wniósł skargę do WSA, twierdząc, że nie był formalnie zatrudniony i otrzymywał jedynie diety.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę.
Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "a" i "b", art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 105 §1, art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił następujące swoje decyzje wydane na rzecz M. S.: z dnia [...] nr [...] o uznaniu z dniem [...] za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...]; z dnia [...] nr [...] o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania; z dnia [...] nr [...] o przyznaniu prawa do dodatku szkoleniowego od dnia [...].; z dnia [...] nr [...] o utracie prawa do dodatku szkoleniowego z dniem [...] z powodu zakończenia szkolenia; z dnia [...] nr [...] o przyznaniu prawa do dodatku szkoleniowego od dnia [...] i z dnia [...] nr [...] o utracie prawa do dodatku szkoleniowego z dniem [...] z powodu zakończenia szkolenia i orzekł o odmowie przyznania M. S. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] i prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]; o umorzeniu postępowania w kwestii utraty prawa do zasiłku od dnia [...] z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania; o umorzeniu postępowania w kwestii przyznania prawa do dodatku szkoleniowego od dnia [...]; o umorzeniu postępowania w kwestii utraty prawa do dodatku szkoleniowego z dniem [...] z powodu zakończenia szkolenia; o umorzeniu postępowania w kwestii przyznania prawa do dodatku szkoleniowego od dnia [...] i o umorzeniu postępowania w kwestii utraty prawa do dodatku szkoleniowego z dniem [...] z powodu zakończenia szkolenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji podał, że M. S. rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. w dniu [...] złożył oświadczenie, że nie jest zatrudniony i nie wykonuje innej pracy zarobkowej. Przeprowadzone postępowanie pozwoliło ustalić, że w dniu wydania decyzji z dnia [...] istniały okoliczności, które miały istotny wpływ na status bezrobotnego, albowiem osoba zatrudniona lub wykonująca inną pracę zarobkową nie może być uznana za osobę bezrobotną i mieć przyznane prawo do zasiłku. Jak ustalił to organ zatrudnienia na podstawie akt przekazanych przez IV Wydział Pracy Sądu Rejonowego w B. M. S. w okresie od [...] do [...] świadczył pracę jako kierowca autokaru w firmie A w C. Skoro M. S. nie przysługiwał status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku rozstrzygnięcie w kwestii utraty prawa do zasiłku oraz przyznania dodatków szkoleniowych i ich utraty stało się bezprzedmiotowe i dlatego postępowanie w tym zakresie zostało umorzone.
Odwołanie od tej decyzji do Wojewody Ś. wniósł M. S..
W odwołaniu tym podniósł, że Sąd Pracy w B. nie uznał, aby był pracownikiem firmy A. Skoro nie był zatrudniony to tym samym był osobą bezrobotną i z tego powodu wniósł o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej.
Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przedstawił stan faktyczny w sprawie, aby w końcowej części uzasadnienia przystąpić do jego analizy. Zdaniem organu odwoławczego pozbawia się statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W myśl przywołanego przepisu bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu organ ten wskazał, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w okresie od [...] do [...] strona podlegała ubezpieczeniu społecznemu z tytułu wykonywania prac zarobkowych – odpłatnych usług transportowych. Nadto Sąd Rejonowy w S. prawomocnym wyrokiem z dnia [...] uznał Z. D. za winnego tego, że w okresie od [...] do [...] prowadząc działalność gospodarczą w postaci Młodzieżowego Biura Turystycznego [...] naruszył przepisy prawa o ubezpieczeniach społecznych poprzez niezgłoszenie wymaganych danych do ZUS dotyczących zatrudnienia M. S.. Z kolei Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia [...] oddalił powództwo M. S. przeciwko Z. D. o wynagrodzenie i diety. W uzasadnieniu tego wyroku wskazał, że strona była zatrudniona na podstawie ustnej umowy, której przedmiotem było świadczenie usług transportowych. Dodatkowo we wskazanym okresie strona świadczyła usługi dla innych podmiotów wykonujących prace o podobnym charakterze. W następstwie czego Sąd doszedł do przekonania, że strona wykonywała usługi transportowe, ale nie w ramach stosunku pracy, a wynagrodzenie było ustalane każdorazowo w innej wysokości w zależności od trasy i przysługiwało po wykonaniu usługi. W konsekwencji organ odwoławczy doszedł do konkluzji, że strona w okresie od [...] do [...] wykonywała odpłatnie usługi transportowe, co jest przeszkodą do przyznania jej statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Świadczenie przez stronę pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej jest przeszkodą do uznania jej za osobę bezrobotną.
Ze wskazaną decyzją nie zgodził się M. S., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze zaznaczył, że w [...] zgłosił się do firmy A jako ewentualny kandydat do pracy, jednakże nie została z nim zawarta żadna umowa, dodatkowo potwierdził, że we wskazanym okresie obsługiwał kilkanaście wyjazdów krajowych i zagranicznych organizowanych przez firmę A, za które otrzymywał jedynie diety w wysokości [...] zł za dobę i nigdy nie otrzymywał żadnego innego wynagrodzenia i z tego powodu skierował pozew do Sądu Pracy w B., który nie uznał jego roszczeń. Zatem wnosi o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej i uchylonych decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wnosi o jej oddalenie i przywołuje analogiczną argumentację do tej jaką zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z brzmienia przywołanego powyżej przepisu wynika, że skarga zasługuje na uwzględnienie jedynie wówczas, gdy sąd administracyjny stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, względnie przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie dla prawidłowej oceny rozstrzygnięcia podjętego przez organy administracji niezbędne jest przywołanie obowiązujących przepisów prawa. W przypadku niniejszej sprawy organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie dotyczącej przyznania skarżącemu statusu bezrobotnego i przyznania zasiłku dla bezrobotnych, jak również pozostałych podjętych w stosunku do niego decyzji. W przypadku wznowienia postępowania organ administracji stosuje przepisy obowiązujące w dniu prowadzenia danego postępowania i wydania decyzji w następstwie wznowienia postępowania. Oznacza to, że w sprawie tej zastosowanie posiadają unormowania ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
( Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.). Stosownie do postanowień art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
( Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Po myśli pkt 43 analizowanego przepisu pojęcie zatrudnienia oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą. Natomiast według pkt 11 tegoż przepisu inną pracą zarobkową jest wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że unormowania obowiązujące w dniu wydania pierwszej decyzji w sprawie, czyli w dniu [...] zawierały analogiczną treść. Zatem zmiana ustawy w omawianym zakresie nie wpłynęła na sytuację prawną skarżącego.
Skarżący zarzuca organom administracji naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Zarzut skarżącego w pewnym zakresie jest zasadny, jednakże wbrew jego twierdzeniom nie miał wpływu na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie kluczową kwestią jest sposób interpretacji wskazanych przepisów, otóż odczytując te przepisy literalnie należałoby zgodzić się ze skarżącym, że w jego przypadku wyczerpane zostały przesłanki do uznania go z dniem [...] za osobę bezrobotną, ponieważ nie był formalnie zatrudniony, jak również nie wykonywał innej pracy zarobkowej według definicji ustawowej. Natomiast spoglądając na wskazane unormowania w ujęciu systemowym należałoby zgodzić się z organami zatrudnienia, że skarżący był osobą zatrudnioną, ponieważ podmiot zatrudniający go zobowiązany był do odprowadzania składek na fundusz emerytalno – rentowy, jednakże skarżący nie miał zawartej formalnej umowy o pracę, lecz wykonywał tę pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej. Zdaniem Sądu definicje ustawowe nie mogą być rozszerzająco interpretowane, a tym samym w taki sposób, który będzie ograniczał prawa, względnie nakładał dodatkowe obowiązki. Jednakże w rozpatrywanej sprawie należy zwrócić uwagę na inne jej aspekty, które nie były akcentowane przez organy zatrudnienia, a posiadają istotne znaczenie w sprawie. W pierwszej kolejności według art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotnym może zostać osoba, która nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych skarżący podlegał takiemu ubezpieczeniu, a potwierdzeniem tego faktu jak wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia [...], mocą którego orzeczono karę względem Z. D. za to, że w okresie od [...] do [...] naruszył przepisy prawa o ubezpieczeniach społecznych poprzez niezgłoszenie wymaganych danych do ZUS dotyczących zatrudnienia M. S. Zatem w całym omawianym okresie skarżący nie spełniał wymogów do uznania go za osobę bezrobotną. Nadto jak wynika z oświadczenia skarżącego zamieszczonego w pozwie do Sądu Rejonowego w S. w okresie od [...] do [...] wykonywał pracę w firmie [...] i z tego tytułu otrzymywał miesięczne w formie zaliczek po [...] zł wynagrodzenie w wysokości [...] zł. Stosownie natomiast do postanowień art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "h" wyżej wymienionej ustawy bezrobotnym może być uznana osoba, która nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, natomiast po myśli pkt 24 powyższego przepisu przez przychód rozumie się przychody z tytułu innego niż zatrudnienie, inna praca zarobkowa, zasiłek lub inne świadczenie wypłacane z Funduszu Pracy, podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. W świetle przywołanych unormowań prawnych oraz sytuacji faktycznej skarżącego nie może zostać on uznany za osobę, która wypełnia znamiona do uznania jej za osobę bezrobotną, ponieważ w jej przypadku zachodzi uzyskiwanie przychodów w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia.
Podniesione powyżej uwagi mają znaczenie dla rozpatrywanej sprawy, ponieważ tutejszy Sąd dostrzegł naruszenie przepisów prawa materialnego, jednakże nie miało ono żadnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarżący nie spełnia wymogów do uznania go za osobę bezrobotną i z tego powodu skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło