IV SA/Gl 98/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2013 r. sprawy ze skargi W.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odszkodowania z tytułu przewlekłości postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3) przyznaje adwokatowi M.S. kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego zwróciło W. P. wniosek o zasądzenie od Prezydenta Miasta C. oraz od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odszkodowania z tytułu przewlekłości postępowania. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że pismem z dnia 20 października 2011 r. W. P. wystąpił o zasądzenie od wskazanych powyżej organów solidarnie po 10.000 zł oraz 2.000 zł odszkodowania z tytułu przewlekłości postępowania administracyjnego w sprawie [...]. Następnie organ przywołał treść art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego i podkreślił, że w sprawach dotyczących odszkodowań właściwy jest sąd powszechny z uwzględnieniem właściwości miejscowej i rzeczowej. Okoliczność ta uzasadnia zwrot podania. Pismem z dnia 26 listopada 2011 r. W. P. wniósł zażalenie na wyżej wymienione rozstrzygnięcie. Zdaniem wnoszącego zażalenie praktyką jest, że pismo do sądu składa się za pośrednictwem organu administracji. Następnie odniósł się do rozbieżności co do występujących środków odwoławczych i zaznaczył, że oczekuje ponownego rozpatrzenia jego pozwu. Nadto zauważył, że nie zna unormowań prawnych pozwalających mu ustalić właściwość sądu, do którego miałby skierować pozew. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ samorządowy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie podkreślił, że wniosek ten został w dniu 28 listopada 2011 r. złożony osobiście przez W. P. w siedzibie organu. W dalszej części uzasadnienia organ przywołał unormowania prawne normujące sposób składania środka odwoławczego od rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W tej części uzasadnienia podkreślono, że w przypadku postanowienia termin ten wynosi 7 dni od dnia otrzymania stosownego rozstrzygnięcia tego organu. Następnie zaakcentowano, że postanowienie z dnia [...] zostało stronie doręczone w dniu 19 listopada 2011 r., a zatem termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 26 listopada 2011 r. skoro strona złożyła wniosek w dniu 28 listopada 2011 r., a zatem uczyniła to z uchybieniem terminu. Podkreślono również, że strona w swoim wniosku nie wystąpiła o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku jak również nie podała przyczyn zaistniałego opóźnienia. Pismem z dnia 21 stycznia 2012 r. W. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższe postanowienie i wystąpił o jego uchylenie. W skardze tej podkreślił, że dzień 26 listopada 2011 r. był dniem wolnym od pracy, a członkowie organu odwoławczego tej okoliczności nie dostrzegli i stwierdzili, że wniesienie pisma nastąpiło z uchybieniem terminu. Podkreślił również, że w dniach 26 i 27 listopada był chory, ponieważ uskarża się na problemy zdrowotne. W dalszej części zaznaczył, że postępowanie w sprawie trwa już tak długo, że nie dziwi się temu, że nie zostało przekazane do właściwego sądu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie i podniosło, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu i na tę okoliczność przywołano orzecznictwo sądów administracyjnych wypowiadających się w sprawie dotyczącej składania pism w sobotę i skutków z tego wynikających. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżone postanowienie narusza wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie istota postępowania sprowadza się do oceny tego, czy skarżący dopuścił się uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie jego wniosku oraz do wniesienia skargi do tutejszego Sądu. Na wstępie przyjdzie stwierdzić, że w obu przypadkach skarżący nie dopuścił się uchybienia terminu do dokonania przewidzianych prawem czynności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wnioskowało o odrzucenie skargi uznając, że została ona wniesiona z uchybieniem terminu. Na tę okoliczność przywołano szereg orzeczeń sądów administracyjnych uznających, że sobota jest tym dniem, w którym może upłynąć termin do dokonania określonej czynności prawnej. Stanowisko takie nie jest trafne, ponieważ orzeczenia te odwoływały się do unormowań zamieszczonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, natomiast skargę do sądu administracyjnego składa się z wykorzystaniem regulacji zamieszczonych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zwrócić należy uwagę, że po myśli art. 53 § 1 przywołanej ustawy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia organu administracji. Oznacza to, że termin ten jest terminem z zakresu sądownictwa administracyjnego i nie jest regulowany postanowieniami Kodeksu postępowania administracyjnego lecz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając tę okoliczność na uwadze należy dostrzec, że po myśli art. 83 § 2 powoływanej ustawy jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Brzmienie tego unormowania jest jednoznaczne i mając na uwadze fakt, że termin do wniesienia skargi w rozpatrywanej sprawie upływał w dniu 21 stycznia 2012 r., którym była sobota, to oznacza, że termin ten w tym konkretnym przypadku upłynął w dniu 23 stycznia 2012 r., a w dniu tym skarżący osobiście złożył skargę w siedzibie organu administracji, a tym samym uczynił to z dochowaniem wymogów wynikających z obowiązujących unormowań prawnych. W tej sytuacji wniosek Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o odrzucenie skargi nie mógł być uwzględniony. W świetle powyższego ustalenia merytorycznie należy rozważyć zaskarżone rozstrzygnięcie. Mocą kwestionowanego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Stanowisko takie wynikło z tego, że termin do skorzystania ze wskazanego środka odwoławczego upływał w dniu 26 listopada 2011 r., którym była sobota, natomiast skarżący osobiście złożył taki wniosek w siedzibie organu w dniu 28 listopada 2011 r. Okoliczność ta zdaniem organu wyczerpała znamiona uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego. Stanowisko organu administracji nie jest prawidłowe, ponieważ nie uwzględniło faktu, iż w dniu 15 czerwca 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął uchwałę sygn. akt I OSP 1/11 (ONSAiWSA z 2011 r. Nr 5, poz. 95), w której stwierdził, że sobota jest dniem równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego są wiążące dla sędziów przy podejmowaniu rozstrzygnięć, natomiast w przypadku nie podzielenia stanowiska wyrażonego w uchwale skład orzekający w danej sprawie może przedstawić zagadnienie odpowiedniemu składowi Sądu. W świetle powyższego wyroki poszczególnych składów orzekających w tego typu sprawach podjęte przed dniem przyjęcia powyższej uchwały tracą swój charakter i znaczenie, a składy orzekające obowiązane są kierować się wskazaniami w niej wyrażonymi. Mając tę okoliczność na uwadze przyjdzie uznać, że skoro ostatni dzień do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przypadł na sobotę, to uznać należy, że przypadł on na dzień wolny od pracy, a tym samym upływ terminu nastąpi w pierwszym dniu po dniach wolnych od pracy, co w tym konkretnym przypadku nastąpiło w dniu 28 listopada 2011 r., a zatem w dniu w którym skarżący osobiście złożył stosowne pismo w siedzibie organu. Zatem podzielić należy stanowisko skarżącego, że dokonał on przysługującej mu czynności w terminie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. obowiązane jest w sposób merytoryczny do niego się odnieść. Tym samym organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a zatem wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Następstwem niniejszego wyroku jest powrót sprawy do organu administracji na etap złożenia wniosku o ponowne jej rozpatrzenie. Po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane. Wobec powyższego stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. c wyżej wymienionej ustawy należało orzec jak w sentencji.