IV SA/Gl 980/16
WyrokWSA w Gliwicach2019-02-26
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Marzanna Sałuda, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stypendium socjalne pobrane przez jednego z małżonków przed zawarciem związku małżeńskiego powinno być wliczane do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, nie wyjaśniając wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, w szczególności nie dokonały prawidłowej wykładni przepisów dotyczących ustalania dochodu rodziny w kontekście utraty i uzyskania dochodu oraz definicji rodziny. Nie jest jasne, dlaczego stypendium socjalne pobrane przez żonę przed zawarciem małżeństwa zostało wliczone do dochodu rodziny, co doprowadziło do odmowy przyznania świadczenia wychowawczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organ I instancji ustalił dochód rodziny na podstawie dochodów z 2014 r., wliczając stypendium socjalne pobrane przez żonę przed zawarciem małżeństwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że fakt pobierania stypendium przed ślubem nie ma znaczenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując sposób ustalenia dochodu rodziny.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] nr [...]
Decyzją z dnia [...]r. Burmistrz Miasta P. odmówił przyznania K.O. prawa do świadczenia wychowawczego na syna A.O.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że miesięczny dochód strony na jednego członka jej rodziny w 2014 r. wyniósł 831.60 zł, a zatem zostało przekroczone kryterium dochodowe wynoszące 800.00 zł. W tej sytuacji świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko nie przysługuje.
Strona wniosła od tej decyzji odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i przyznanie świadczenia na pierwsze dziecko. W uzasadnieniu zauważyła, że przekroczenie dochodu związane jest z doliczeniem do niego stypendium socjalnego pobieranego w 2014 r. przez jego żonę M.O. (przed zawarciem związku małżeńskiego M.S.). Wskazała, że w czasie kiedy wypłacane było stypendium socjalne nie stanowili z obecną żoną rodziny, gdyż stypendium pobierane było przez nią przed zawarciem związku małżeńskiego. Strona załączyła do odwołania zaświadczenie z Uniwersytety A w K. o okresie i wysokości pobieranego stypendium socjalnego, w którym wskazano, że od 23 czerwca 2014 r. do nadal stypendium to nie jest pobierane. Według wyliczeń strony nastąpiło obniżenie dochodu tak, że w chwili obecnej wynosi on 726.06 zł na członka rodziny miesięcznie. Strona stwierdziła, że w niniejszej sprawie nastąpiła utrata dochodu w sposób faktyczny i bezpowrotny.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podkreśliło, że warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia określa ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U z 2016 r. poz. 195 –dalej "ustawa"). Zaakcentowało, że ustawodawca uzależnił prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko od spełnienia kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 3 ustawy. Wskazało, że na zasadzie art. 2 pkt 1 ustawy przez dochód –oznacza dochód rodziny w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy-dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód na członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. Odnosząc się do kwestii prawidłowości wyliczenia dochodu rodziny strony za 2014 r. wskazało, że w świetle art. 3 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie należy rozumieć m.in. stypendia doktoranckie i habilitacyjne przyznane na podstawie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2014 r. poz.1852), stypendia doktoranckie określone w art. 200 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.), stypendia sportowe przyznane na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2018 r. poz. 1263 i 1669) oraz inne stypendia o charakterze socjalnym przyznane uczniom lub studentom. Kolegium przytoczyło również brzmienie art. 7 ust. 1 , 2 i 3 ustawy (utrata i uzyskanie dochodu) oraz art. 48 ustawy (podstawa ustalenia dochodu dla ustalenia praw do świadczenia wychowawczego). Wskazało, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia ustalenia dochodu rodziny, a przede wszystkim uznania, że uzyskane w 2014 r. stypendium powinno być doliczone do dochodu rodziny. Wyjaśniło, że organ I instancji wskazał, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, iż na dochód rodziny strony w roku 2014 składają się dochody z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 427.74 zł, stypendium Uniwersytetu A w K. przyznane M.O. w wysokości 3.800.00 zł co łącznie daje kwotę 4.227.74 zł. Ponadto stwierdziło, że strona w listopadzie 2015 r. podjęła zatrudnienie, wobec czego do dochodu należy doliczyć kwotę dochodu osiągniętego za miesiąc następujący po tym miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, czyli za miesiąc grudzień 2015 r. w wysokości 2142.51 zł. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, iż dochód rodziny wyniósł 2 494.82 zł. co daje kwotę 831.61 zł na osobę w rodzinie i przekracza kryterium dochodowe o kwotę 31.61 zł. Ponadto podkreśliło, że decyzje wydane przedmiotowym zakresie nie są decyzjami uznaniowymi.
Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu kwestii Kolegium wskazało, że art. 2 pkt 19 ustawy określa zamknięty katalog utraty dochodu, a wymieniając źródła dochodu, które można uznać za utracone ustawodawca nie wymienił dochodów uzyskanych z tytułu stypendiów określonych w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym (poza stypendium doktoranckim). Brak jest podstaw do uznania stypendium wypłaconego M.O. (S.) za utratę dochodu. Uznało za bez znaczenia fakt, że w 2014 r. obecni małżonkowie nie stanowili jeszcze rodziny.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zarzucił zarówno naruszenie prawa materialnego, a to art. 7 ust. 1-3 ustawy poprzez jego błędną wykładnię, jak również naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 8 K.p.a. poprzez nie przeprowadzenie postępowania w sposób mający na celu wzbudzenie zaufania jego uczestników, art. 7 K.p.a. poprzez nie podjęcie wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego, art. 80 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebrania materiału dowodowego. Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. W uzasadnieniu wskazał, że ustawa o świadczeniach rodzinnych uznaje stypendium socjalne za dochód ale ustawodawca nie pomyślał o tym, że dochód można utracić. Uznał, że ustawa w tym zakresie jest sprzeczna z Konstytucją. Zdaniem skarżącego w rozpatrywanej sprawie nie sposób przyjmować utraty dochodu w oderwaniu od treści art. 7 ust. 1-3 ustawy, a rozumienie wskazanego przepisu powinno uwzględniać wykładnię systemową i celowościową. Podkreślił, że w myśl art. 7 ust. 2 ustawy, jeżeli dochód został osiągnięty w roku poprzedzającym okres zasiłkowy to przyjmuje się go do ustalenia dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Skarżący stwierdził, że nie można doliczyć do dochodu rodziny stypendium socjalnego otrzymywanego przez jego żonę w 2014 r. skoro dochód ten został utracony przez nią w sposób faktyczny i bezpowrotny. Na poparcie swego stanowiska przywołał fragment uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 278/2008. W opinii skarżącego odmowa świadczenia wychowawczego jest krzywdząca, niekonstytucyjna i sprzeczna z zasadą pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.
Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie. Uznał bowiem, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania zainicjowanego pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (postanowienie z dnia 21 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 889/16) o zgodność art. 5 ust. 1 w związku z ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195) z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. nr 78 poz. 483 ze zm.) w zakresie, w jakim uniemożliwiają nabycie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w każdym przypadku przekroczenia kryterium dochodowego w rodzinie osoby ubiegającej się o to świadczenie.
W dniu 7 listopada 2018 r. w sprawie sygn. P 6/17 Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie uznając, że brak wprowadzenia w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci mechanizmu złotówka za złotówkę nie jest wynikiem przeoczenia ustawodawcy ale konsekwentnym zaniechaniem unormowania tej kwestii ze względu na zupełnie inne założenia i cele przedmiotowej regulacji. Zaniechanie ustawodawcze nie może być przedmiotem oceny zgodności z Konstytucją, gdyż nie obejmuje go kognicja Trybunału Konstytucyjnego.
Kolejnym postanowieniem z dnia 14 stycznia 2019 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie ze względu na ustanie przyczyny jego zawieszenia.
Niezależnie od powyższego w piśmie z dnia 17 stycznia 2019 r. skarżący wnosił o podjęcie zawieszonego postępowania z uwagi na nowe okoliczności, które zdaniem skarżącego mają wpływ na wynik niniejszego postępowania. W tym zakresie wskazał na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 grudnia 2017 r. o sygn. akt III SA/Kr 1241/17 wydany w tożsamej sprawie oraz orzeczenie NSA z dnia 5 października 2017 r. I OSK 817/17, w którym zanegowano literalne odczytywanie pojęcia utraty dochodu.
W piśmie z dnia 1 lutego 2019 r. skarżący wniósł o uwzględnienie jego wniosków wskazując, że wydanie wyroku wyłącznie na podstawie postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 listopada 2018 r. (sygn. P 6/17 ) prowadzi do jego wydania bez rozpatrzenia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie przeprowadzona bowiem kontrola wydanych w tej sprawie decyzji według wyżej wskazanych kryteriów doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie odpowiadają prawu.
Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. w przedmiocie odmowy skarżącemu przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
Materialnoprawną podstawą odmowy przyznania wnioskowanego przez skarżącego świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie K.O. był art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195 – dalej, jak dotychczas "ustawa"), zgodnie z którym świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, (matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu albo prawnemu dziecka), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie.
W rozpoznawanej sprawie powodem odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko było to, że dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekroczył kryterium dochodowe, wskazane w art. 5 ust. 3 ustawy. Organy obu instancji ustaliły bowiem, biorąc pod uwagę dochody obojga małżonków, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekracza 800,00 zł stwierdzając przy tym, że nie ma znaczenia w sprawie ta okoliczność, że stypendium socjalne pobierane były przez obecną żonę skarżącego w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 23 czerwca 2014 r. przed zawarciem związku małżeńskiego.
W rozpatrywanej sprawie Sąd dostrzegł złożoność sytuacji bowiem zauważyć należy, że Trybunał Konstytucyjny umarzając postępowanie w sprawie o sygn. P 6/17 uznał, że brak wprowadzenia w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci mechanizmu złotówka za złotówkę nie jest wynikiem przeoczenia ustawodawcy ale konsekwentnym zaniechaniem unormowania tej kwestii ze względu na zupełnie inne założenia i cele przedmiotowej regulacji. Zatem, w ocenie Sądu ustanowienie kryterium dochodowego na członka rodziny przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko jest celowym działaniem ustawodawcy.
W ocenie Sądu orzekające organy prowadząc postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia wychowawczego naruszyły jednakże przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy. Nie ustaliły bowiem wszystkich istotnych dla treści rozstrzygnięcia co do istoty sprawy okoliczności, nie spełniając tym samym wymogów jakie stawiają organom w tym względzie przepisy art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j., Dz.U. z 2018 r., poz., 2096- dalej "K.p.a."). Przy czym naruszenie wskazanych przepisów postępowania miało swoją przyczynę w niedokonaniu wykładni przepisów ustawy o pomocy we wzajemnym powiązaniu, w tym zwłaszcza przepisu określającego podmioty uprawnione do świadczenia wychowawczego i cel tego świadczenia, przepisu zawierającego definicję legalną rodziny, przepisów regulujących kwestie związane z ustalaniem dochodu w rodzinie oraz przepisów regulujących postępowanie w sprawach o świadczenia wychowawcze i przepisu art. 48 ust. 2, zawartego w Rozdziale 7 "Przepisy przejściowe, dostosowujące i przepis końcowy" ustawy.
Jak stanowi art. 13 ust. 1 ustawy ustalenie świadczenia wychowawczego oraz jego wypłata następuje odpowiednio na wniosek, w tym matki dziecka. Istotnie, zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy świadczenie to przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza 800,00 zł.
Stosownie do treści art. 2 pkt 16 ustawy, zawierającym definicję legalną, ilekroć jest mowa w ustawie o rodzinie, oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców.
Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 13 ustawy osoba samotnie wychowującej dziecko to: panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.
W myśl natomiast art. 2 ustawy ilekroć jest mowa w ustawie o dochodzie – oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, zaś jak stanowi pkt 2 tego przepisu dochód członka rodziny, to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki jest ustalane prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1 – 3 ustawy, w których prawodawca unormował kwestie związane z korektą dochodu w związku z przypadkami utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustala się prawo do świadczenia wychowawczego lub po tym roku, jak i uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustala się prawo do świadczenia wychowawczego, uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustala się prawo do świadczenia wychowawczego.
Wreszcie, w myśl art. 48 ust. 1 ustawy pierwszy okres, na który jest ustalane prawo do świadczenia wychowawczego rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy, tj. z dniem 1 kwietnia 2016 r., i kończy się z dnia 30 września 2017 r. zgodnie natomiast z ust. 2 art. 48 ustawy, w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego, na okres wskazany w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014 i, jak stanowi zdanie końcowe tego przepisu, prawo do tego świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Celem ustalenia kryterium dochodowego jest określenie aktualnego stanu finansowego rodziny.
W realiach rozpatrywanej sprawy żaden z orzekających organów, nie tłumaczy do końca z jakich powodów doszło do przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego. Uzasadnienie organu I instancji jest bardzo lakoniczne i sprowadza się jedynie do matematycznego wyliczenia dochodu na członka rodziny w roku 2014 i to na podstawie informacji z Urzędu Skarbowego, informacji z ZUS i złożonych oświadczeń. Z zebranych przez organ I instancji dokumentów nie wynika, czy było wiadomym organowi kiedy skarżący zawarł związek małżeński, a w konsekwencji czy prawidłowo zostały zastosowane konkretne regulacje prawne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzielając ustalenia i stanowisko organu I instancji nie dokonało analizy stanu faktycznego sprawy uznając, że nie ma znaczenia kiedy został zawarty związek małżeński i to mimo dokumentu dołączonego do odwołania, z którego jasno wynika, że obecna małżonka skarżącego pobierała stypendium socjalne przed zawarciem związku małżeńskiego.
Zauważyć należy dodatkowo, że odmienna jest istota świadczenia wychowawczego i stypendium socjalnego. Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych co wynika z art. 4 ust. 1 ustawy. Natomiast stypendium socjalne ma na celu pomoc osobom studiującym, będącym w trudnej sytuacji materialnej w prawidłowym wykonywaniu studiów. Można się zastanawiać, czy można pozbawiać dziecka świadczenia wychowawczego ze względu na fakt, iż jeden z rodziców korzystał przed z innego świadczenia socjalnego przyznanego ze względu na swoją osobistą sytuację materialną i to przed zawarciem związku małżeńskiego.
Wobec tego Sąd, będąc zobowiązany nie tylko do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem przestrzegania przepisów prawa procesowego, ale i prawa materialnego, w tym do oceny prawidłowości przeprowadzonej wykładni tych przepisów i ich zastosowania, nie może wypowiedzieć się, czy stwierdzenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "Ponadto bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, jest podnoszony przez odwołującego fakt, iż w roku 2014 nie stanowili jeszcze rodziny". Organ odwoławczy nie przedstawiły bowiem toku swojego rozumowania i nie wskazał z jakich to konkretnie regulacji ustawowych wnioski te wynikają. Zauważyć jednak tylko należy, że wprost z art. 48 ust. 2 ustawy wynika, że rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014 a prawo do tego świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu – tj. przepisu art. 7 ust. 1 - 3 ustawy. Korekta dochodu możliwa jest więc tylko w przypadku, gdy osoba w rodzinie, przez którą rozumie się także małżonka, uzyska dochód również i w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustala się świadczenie wychowawcze, ustalając dochód członka rodziny osiągnięty w tym roku dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Natomiast w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustala się prawo do świadczenia wychowawczego, dochód członka rodziny ustala się na podstawie dochodu członka rodziny powiększonego o kwotę dochodu za miesiąc po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki jest ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Rozumienia tych przepisów, w szczególności art. 48 ust. 2 w związku z art. 7 ust. 2 i 3 ustawy organy jednak nie przedstawiły, czego skutkiem było również niedokonanie w tym względzie koniecznych ustaleń okoliczności wskazanych w ich treści, a mających znaczenie dla rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Nie jest również kwestionowane przez organy, że skarżący w 2014 r. nie pozostawał w związku małżeńskim mimo, że nie ustalono faktycznej daty zawarcia tegoż związku.
W ocenie Sądu w wyniku nieprawidłowo zastosowanego prawa materialnego doszło do niewyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności. Obowiązkiem organu jest bowiem ustalić w sposób prawidłowy strukturę rodziny wnioskodawcy, tak by obliczony dochód przypadający na członka rodziny odpowiadał rzeczywistości.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku
W ponownym rozpoznaniu sprawy organy zobowiązane będą do dokonania wykładni przepisów ustawy które mają zastosowanie w sprawie, we wzajemnym powiązaniu z uwzględnieniem powyższych uwag Sądu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło