IV SA/Gl 982/14

WyrokWSA w Gliwicach2016-01-19

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kozicka, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skierowaniu do domu pomocy społecznej może zostać wydana bez jednoznacznego ustalenia, czy osoba wymaga całodobowej opieki i czy nie można jej zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, zwłaszcza w obliczu sprzecznych informacji w dokumentacji medycznej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadnieniem było niejednoznaczne ustalenie stanu zdrowia skarżącego, wynikające ze sprzecznych informacji w zaświadczeniu lekarskim, co uniemożliwiło prawidłową ocenę spełnienia przesłanek do umieszczenia w domu pomocy społecznej zgodnie z art. 54 ustawy o pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy skierowania M.B. do domu pomocy społecznej, mimo jego schorzeń, ponieważ organy uznały, że nie wymaga on całodobowej opieki i jest zdolny do samodzielnego funkcjonowania. M.B. odwołał się od decyzji, zarzucając pracownikom organów I i II instancji sfałszowanie stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje z powodu naruszenia przepisów postępowania, wskazując na sprzeczności w dokumentacji medycznej dotyczące stanu zdrowia skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta M.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Specjalista Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta M. z dnia [...]r. nr [...] Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] skierowaną do M.B., Burmistrza Miasta M. odmówił skierowania adresata decyzji do Domu Pomocy Społecznej. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona nie spełnia warunków określonych w art. 54 ustawy o pomocy społecznej. Organ ustalił, że strona wprawdzie cierpi na przewlekłą chorobę wieńcową, nadciśnienie tętnicze, przewlekły nieżyt oskrzeli z rozedmą płuc i upośledzeniem wentylacji, nerwicę somatogenną oraz schorzenia współistniejące, jednak w chwili obecnej nie wymaga całodobowej opieki ze strony osób trzecich. Od tej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym nie zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji. Strona domagała się umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej w B. W treści odwołania strona zawarła swoje uwagi na temat pracy pracownika organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 54 ust. 1 i 2 oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na podstawie materiału dowodowego rozpatrywanej sprawy ustalono, że M.B. ma 69 lat, jest osobą samotnie gospodarującą. Od 13 lat pozostaje w separacji z żoną, również z córką nie utrzymuje kontaktów. Strona legitymuje się dochodem miesięcznym w wysokości 2.249 zł. (emerytura), posiada orzeczony - na okres do 31 października 2015 r. -znaczny stopień niepełnosprawności. Jednocześnie z ustaleń organu I instancji wynika, że wnioskodawca samodzielnie funkcjonuje w życiu codziennym, jest zdolny do samoobsługi, sam załatwia swoje sprawy, robi zakupy, przygotowuje posiłki, dba o swój wygląd i higienę osobistą, pierze ubrania. Strona korzysta z opieki lekarskiej w miejscu zamieszkania, umawia wizyty lekarskie i odmówiła przyjęcia oferowanej przez MOPS pomocy w formie usług opiekuńczych. Zdaniem organu odwołujący się może zatem funkcjonować samodzielnie, przy ewentualnej pomocy ze strony MOPS. Stąd też, w ocenie Kolegium organ I instancji zasadnie uznał, iż strona nie spełnia przesłanek wynikających z art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, warunkujących umieszczenie jej w domu pomocy społecznej. Kolegium podkreśliło, że schorzenia, na które cierpi M.B. wymagają systematycznego leczenia, jednak ogólny stan zdrowia strony w chwili obecnej w świetle przepisu art. 54 ust. 1 cyt. ustawy nie daje organowi uprawnień do umieszczenie go w domu pomocy społecznej. Na zakończenie organ przywołał treść w/wym. przepisu prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący M.B. domagał się "uchylenia bezprawnej decyzji". Zarzucił pracownikom organów I i II instancji sfałszowanie stanu faktycznego sprawy. Wskazał, że osoby te działając "w zmowie p-czej" dopuściły się szeregu przestępstw na jego szkodę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumentację zawartą w skarżonej decyzji wnosząc jednocześnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas- uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym, sąd administracyjny przy ocenie legalności aktu administracyjnego nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony i czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla niej względnie czy narusza zasady współżycia społecznego. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd - na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi - stwierdził, że przy wydaniu decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, wobec czego skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawne przesłanki umieszczenia w domu pomocy społecznej określa art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 163). Prawo takie przysługuje osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Analiza przepisu art. 54 ustawy o pomocy społecznej prowadzi do wniosku, że decyzja w sprawie umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej uwarunkowana jest spełnieniem łącznie trzech przesłanek: po pierwsze może ona być wydana jedynie w sytuacji, kiedy osoba wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności; po drugie- osoba te ze względów określonych w przesłance pierwszej, nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu; po trzecie- osobie tej nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 sierpnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 1187/11; CBOIS). W ocenie Sądu, w świetle ustaleń poczynionych w trakcie postępowania wyjaśniającego przyjąć należy, że w sposób jasny i jednoznaczny nie ustalono istotnych dla sprawy okoliczności. Mianowicie z zaświadczenia lekarskiego z dnia 05 czerwca 2014 r. (k. 17 akta administracyjnych) wyłania się niejasny obraz stanu zdrowia skarżącego. Z jednej strony wystawiający to zaświadczenie lekarz stwierdza w ostatnim akapicie tego pisma, że skarżący nie wymaga opieki osoby drugiej ze względu na niemożność samodzielnej egzystencji, natomiast w pkt.8 tego zaświadczenia stwierdza, że w przypadku skarżącego nie istnieje możliwość samodzielnego funkcjonowania w codziennym życiu przy pomocy wsparcia w formie usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania. W opinii Sądu twierdzenia te są w sposób oczywisty sprzeczne z sobą wzajemnie. Oczywistym bowiem jest, że schorowana osoba w przypadku której nie istnieje możliwość samodzielnego funkcjonowania w codziennym życiu przy pomocy wsparcia w formie usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania (pkt. 8), nie może być jednocześnie osobą która nie wymaga opieki osoby drugiej, ze względu na niemożność samodzielnej egzystencji. Tej oczywistej sprzeczności nie wyjaśniły organy orzekające w sprawie, a zatem nie sposób w sposób jednoznaczny stwierdzić, czy skarżący spełnia przesłanki do skierowania go do domu pomocy społecznej, jak też, czy w przypadku skarżącego istnieje możliwość samodzielnego funkcjonowania w codziennym życiu przy pomocy wsparcia w formie usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania W tej mierze wskazać należy, że analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do uprawnionego wniosku, że uzasadnienia decyzji obu instancji nie spełniają wymogów zawartych w art. 107 § 3 k.p.a., gdyż organy te nie dokonały pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji zdrowotnej skarżącego, co narusza także postanowienia naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej postanowieniami art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. W toku ponownie przeprowadzonego postępowania mającego na celu wyjaśnienie niezbędnych dla rozstrzygnięcia okoliczności i analizy dokumentów sprawy, organ obowiązany będzie ważyć poprawność konkluzji w kontekście powyższych uwag sądu, a następnie wydać rozstrzygnięcie, które będzie odpowiadało przepisom prawa materialnego, a motywy rozstrzygnięcia znajdą swoje odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło