IV SA/Gl 987/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, WSA (del.) Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant referent stażysta Łukasz Konieczny, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części, która dotyczy utrzymania w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] roku, znak: [...] orzekającej o odmowie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu [...] M. K., 2. oddala skargę w pozostałym zakresie. SW Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Prezydent Miasta B., działając na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 48 ust. 2, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7 i art. 12 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2004 r. Nr 45, poz. 433), przyznał wnioskodawczyni J. K. zasiłek rodzinny na dziecko w kwocie [...] zł miesięcznie oraz dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości [...] zł miesięcznie od dnia [...] r. do [...] r. Organ jednocześnie odmówił przyznania jednorazowego dodatku z tytułu urodzenia dziecka. W uzasadnieniu argumentował, iż dziecko wnioskodawczyni urodziło się [...] r., natomiast, w myśl art. 72 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazana regulacja prawna weszła w życie dopiero z dniem 1 maja 2004 r., wobec czego nie mogła mieć zastosowania w sprawie w zakresie jednorazowego dodatku z tytułu urodzenia dziecka w czasie gdy jeszcze nie obowiązywała. W odwołaniu od powyższej decyzji J. K., kwestionując zasadność odmowy przyznania dodatku z tytułu urodzenia dziecka podniosła, powołując się na stanowisko Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, że przedmiotowy dodatek przysługuje także rodzinie na dziecko urodzone w miesiącu [...]r., jeżeli rodzina nie zdążyła złożyć wniosku lub wniosek nie został rozpatrzony w miesiącu kwietniu i w związku z tym nie uzyskała prawa do macierzyńskiego zasiłku okresowego i macierzyńskiego zasiłku jednorazowego, przysługujących na podstawie ustawy o pomocy społecznej, obowiązującej przed dniem 1 maja 2004 r. W świetle takiej interpretacji, w opinii odwołującej się, organ winien był przyznać również dodatek z tytułu urodzenia dziecka. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją wydaną w dniu [...] r. Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 1, art.2, art.17 i art.18 ustawy z dnia12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Swoje stanowisko organ uzasadnił argumentacją tożsamą do tej, jaką przytoczył organ I instancji, a mianowicie skoro przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych zaczęły obowiązywać dopiero z dniem 1 maja 2004 r., regulacja jaką zawierają, odnosić może się wyłącznie do stanów faktycznych zaistniałych po tej dacie. Organ jednocześnie skonstatował, iż w takiej sytuacji, dodatek z art. 9 ustawy, przysługuje osobie uprawnionej z tytułu urodzenia dziecka w okresie obowiązywania ustawy, czyli po dniu 30 kwietnia 2004 r. W tym stanie rzeczy zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego K., ponieważ dziecko wnioskodawczyni urodziło się [...] r., tym samym J. K. mogła ubiegać się w miesiącu [...] r. o przyznanie jednorazowego zasiłku macierzyńskiego z pomocy społecznej, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, czego nie uczyniła, natomiast prawnie niedopuszczalnym było przyznanie przez organ dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka. Rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przez J. K., która domagała się jego uchylenia. W skardze podniesiony został zarzut uchybienia dyspozycji art. 65 i 66 kodeksu postępowania administracyjnego, polegający na nie przekazaniu sprawy wnioskodawczyni właściwemu organowi. Nadto skarżąca wskazała, iż rozpoznające sprawę organy administracji pominęły treść art. 7 k.p.a. nakazującą dążenie do ustalenia okoliczności faktycznych sprawy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, a także art. 8 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując zajęte uprzednio stanowisko. Zwrócił także uwagę na fakt złożenia w parlamencie projektu nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych, zawierającego zapis przyznający z datą wsteczną prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka w [...] r. Odnosząc się do zarzutu nie przekazania wniosku J. K. przez Referat Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miejskiego do właściwego organu i powstania z tego tytułu jakiejkolwiek szkody wskazał, iż ewentualnych roszczeń odszkodowawczych strona może dochodzić w postępowaniu cywilnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotowa skarga winna być uwzględniona. Na wstępie rozważań wskazać należy, że w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, a więc innymi słowy, zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( lit. a ), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). Stosownie do treści art. 134 § 1 cyt. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji, rolą sądu jest stwierdzenie, że zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego, które w myśl wskazanego wyżej przepisu miało wpływ na jego treść, a co za tym idzie, skutkować winno uchyleniem decyzji w takim zakresie, w jakim naruszenie nastąpiło. Należy przy tym jednak zaznaczyć, że nie wiązało się to z nieprawidłową oceną prawną dokonaną przez organ, lecz zmianą (dodaniem)odpowiedniego przepisu przez ustawodawcę, która to zmiana weszła w życie już po wydaniu zaskarżonej decyzji a co najistotniejsze, wolą ustawodawcy nadano jej moc wsteczną. W myśl art. 56a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka przysługuje na dziecko urodzone w okresie od dnia 1 kwietnia 2004 r. do dnia 30 kwietnia 2004 r., jeżeli rodzina spełnia warunki określone w ustawie. Wskazany przepis art. 56a dodany został przez art. 27 pkt 28 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. Nr 86. poz. 732) i stosownie do art.30 pkt 1 tej ustawy wszedł w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 maja 2004 r. Powyższe oznacza, że przepis art. 56a ustawy o świadczeniach rodzinnych zyskał moc wsteczną. Tym samym, forma pomocy w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, która weszła w życie w dniu 1 maja 2004 r.(art.72), mogła być udzielona nie tylko matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka ( art. 9), urodzonego po dniu wejścia w życie przepisu wprowadzającego tenże dodatek do zasiłku rodzinnego ( 1 maja 2004 r.), ale również przysługiwała na te dzieci, które urodziły się w miesiącu kwietniu 2004r. Odnosząc powyższe rozważania do meritum przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż " nieaktualna" okazała się jedyna przeszkoda dla pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka M. K., która przyszła na świat w dniu [...] r. Jest bowiem w przedmiotowej sprawie poza sporem pozytywne ustalenie przez organ drugiej przesłanki art. 56a ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych a mianowicie, że rodzina spełniła warunki określone w ustawie, co wynika wprost nie tylko z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych, ale również z wywodów organów, uzasadniających decyzję zarówno zaskarżoną jak i poprzedzającą w tej części, w jakiej pozytywnie rozstrzygnięto o prawie do zasiłku rodzinnego i zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Rozstrzygając ponownie sprawę w wyznaczonym wyrokiem zakresie, organ winien uwzględnić obowiązujący stan prawny zważając, aby strona nie poniosła szkody na skutek niezależnych od niej okoliczności. Ponieważ skarżąca zakwestionowała decyzję zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w całości, co wynika z treści skargi, zarzucając naruszenie przede wszystkim przepisów procedury dotyczące całego toku postępowania, należało, stwierdzając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ jedynie na część decyzji, uchylić tę część zaskarżonej decyzji, która dotyczy utrzymania w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej naruszającej prawo materialne, a więc w zakresie odmowy przyznania dodatku z tytułu urodzenia dziecka M. K. W świetle przedstawionych wyżej wywodów, należało uwzględnić skargę w części, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Nie znajdując uzasadnienia dla kwestionowania zaskarżonej decyzji w pozostałej jej części, należało skargę w tym zakresie oddalić, stosownie do brzmienia art. 151 p.p.s.a.