IV SA/Gl 988/10

WyrokWSA w Gliwicach2011-06-14

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej, ustalając odpłatność za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, mogą ograniczyć się jedynie do matematycznego wyliczenia dochodu rodziny w stosunku do kryterium dochodowego, pomijając analizę indywidualnej sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej strony oraz jej zadłużenia?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, wydając decyzję w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, nie mogą ograniczyć się jedynie do matematycznego wyliczenia dochodu rodziny w stosunku do kryterium dochodowego. Mają obowiązek wszechstronnie zbadać indywidualną sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną strony, uwzględniając takie okoliczności jak zadłużenie, zagrożenie eksmisją czy częste pobyty dziecka w domu rodzinnym. Brak takiej analizy i oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na kryterium dochodowym, bez należytego uzasadnienia, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasad czynnego udziału strony, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i oceny dowodów, co uzasadnia uchylenie decyzji.
Stan faktyczny
M. P. został zobowiązany do odpłatności za pobyt córki w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Organ I instancji zwolnił go z 70% opłat, uznając trudną sytuację finansową rodziny, ale ustalając 30% odpłatności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, mimo stwierdzenia, że ustalona kwota odpłatności przekracza realne możliwości finansowe rodziny, powołując się na zasady określone w uchwale rady miasta. M. P. w skardze do WSA podniósł, że jego dochody są obciążone zajęciami komorniczymi, posiada zaległości czynszowe i grozi mu eksmisja, a organy błędnie wyliczyły koszty utrzymania rodziny.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J., orzekając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Paulina Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] r., nr [...]Prezydent Miasta J. działając na podstawie art. 81 ust. 1 – 6 ustawy o pomocy społecznej i art. 104 i 108 § 1 k.p.a., a także uchwały [...]Rady Miasta J. z dnia [...]r. w sprawie określania warunków częściowego lub całkowitego zwalniania z opłat za pobyt dzieci w placówkach opiekuńczo – wychowawczych postanowił zwolnić M. P. z odpłatności za pobyt dziecka R. P. w "A" w J. w wysokości 70 %, w okresie od [...]r. do [...]r. Zobowiązał jednocześnie stronę do odpłatności w wysokości 974,67 zł to jest 30 % kosztu utrzymania. Ustalił ponadto, iż pełny koszt utrzymania córki w placówce wynosi 3.248,91 zł i zobowiązał do informowania o każdej zmianie sytuacji dochodowej rodziny oraz dziecka zgodnie z art. 109 ustawy. Decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w J. wobec małoletniej R. P. orzeczono umieszczenie w placówce opiekuńczo – wychowawczej. Następnie małoletnia została skierowana do O. W. w J. Odpłatność za pobyt dziecka w placówce w wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania dzieci w placówce ponoszą rodzice dzieci a także opiekunowie prawni w przypadku, gdy dysponują dochodami dzieci. Osoby te mogą ubiegać się o zwolnienie z ponoszenia odpłatności lub z odstąpienia od ustalania opłaty ze względu na trudną sytuację rodzinną, zdrowotną i majątkową rodziny lub osoby. Organ I instancji ustalił natomiast, iż dochód rodziny wyniósł 2.734,10 zł wobec czego przekracza kryterium dochodowe ustalone zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej o ponad 250 %. Wobec czego organ zwolnił stronę z obowiązku odpłatności w wysokości 70 % kosztów utrzymania w placówce bowiem rodzina znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Z decyzją tą nie zgodził się M. P. składając odwołanie, w którym ponownie wniósł o zwolnienie z odpłatności za pobyt córki w placówce. Wskazał, iż dochód jego rodziny to świadczenie emerytalne w kwocie 1.500 zł oraz renta rodzinna w kwocie 579 zł. Zaznaczył, iż wydatki rodziny są duże i sięgają kwoty około 1.065 zł tytułem opłat za mieszkanie, gaz, energię elektryczną. Zaakcentował, że jeżeli zostanie zobowiązany do uiszczania opłat za pobyt córki w ośrodku wówczas do życia pozostanie mu 20 zł, a na utrzymaniu ma jeszcze syna który nie pracuje. Jednocześnie podniósł, że córka przebywa średnio 3 dni w tygodniu w domu oraz często bywa w nim na obiadach. Podkreślił również, że ma zaległości czynszowe na ponad 5.500 zł. i grozi mu eksmisja z tego powodu. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r., nr [...] na mocy art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Dokonując ustaleń faktycznych organ odwoławczy stwierdził, iż dochód rodziny wynosi 2.734,10 zł, na który składa się emerytura oraz renta rodzinna, przy czym rzeczywisty dochód to kwota 2.081,41 zł na który składa się emerytura w kwocie do wypłaty – 1.502,12 zł oraz renta w kwocie 579,29 zł. Jednocześnie miesięczne wydatki obciążające rodzinę to kwota 1.620 zł. Zatem trzyosobowej rodzinie pozostaje do dyspozycji kwota 461,41 zł. W ocenie Kolegium ustalona kwota odpłatności pomimo częściowego zwolnienia, przekracza realne możliwości finansowe rodziny. Jednakże organ odwoławczy uznał, iż obowiązujące przepisy prawa, w tym wydana na podstawie upoważnienia ustawowego uchwała Rady Miasta J. nr [...] z dnia [...]r. w sprawie ustalenia zasad częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat za pobyt dzieci i osób pełnoletnich w placówkach opiekuńczo – wychowawczych ustala zasady zwalniania ze wskazanych opłat uzależniając kwotę odpłatności od dochodu rodziny. Organy administracji są natomiast tą uchwałą związane, nawet jeżeli w ich ocenie wkracza ona w sferę decyzyjną przyznaną przez ustawodawcę staroście. Organ przytoczył regulację art. 81 ustawy o pomocy społecznej oraz zaznaczył, że w niniejszej sprawie wyżej wskazaną uchwałą Rada Miasta J. ustaliła zasady częściowego lub całkowitego zwalniania z opłat za pobyt dzieci i osób pełnoletnich w placówkach opiekuńczo – wychowawczych. Zasadą natomiast jest odpłatność za pobyt w tego typu placówkach, którą winni ponosić rodzice dziecka lub opiekunowie osoby pełnoletniej. Starosta może ustalić opłatę o niższej wartości niż kwota utrzymania dziecka, a takie rozstrzygnięcie mieści się w ramach uznania administracyjnego, jednakże w rozpoznawanej sprawie Rada uzależniła wysokość odpłatności od kryterium dochodowego dlatego w ocenie Kolegium organ I instancji wydał decyzję zgodną z obowiązującym prawem i zatem zasługującą na utrzymanie w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. P. ponownie wniósł o zwolnienie go z obowiązku pokrywania kosztów pobytu córki w placówce. Zaznaczył, iż jest w trudnej sytuacji materialnej. Jego dochody obciążone są zajęciami komorniczymi dlatego nie jest w stanie regulować wszystkich swoich płatności, a tym bardziej nie będzie mógł uiszczać opłaty za pobyt córki w Ognisku. Podał, iż organy błędnie wyliczyły koszty utrzymania jego trzyosobowej rodziny bowiem nie uwzględniły w jej wydatkach opłat za energię elektryczną, gaz, czy telewizję. Ponownie podniósł, iż jego córka przebywa w dni wolne w domu, zaznaczył że to on kupuje jej obuwie, ubrania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przytoczyło argumenty powołane w skarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z regulacją art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż jej przedmiotem jest ocena prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Sąd administracyjny ocenia czy wydana w sprawie decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle wyżej przytoczonych kryteriów Wojewódzki Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Materalnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiła ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze z.), a w szczególności jej art. 81. Zgodnie z powołanym przepisem (ust. 1 ) za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej, o której mowa w art. 80 ust. 8, w całodobowej placówce opiekuńczo-wychowawczej opłatę ponoszą, do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania, rodzice dziecka, osoba pełnoletnia lub jej rodzice, a także opiekunowie prawni lub kuratorzy, w przypadku gdy dysponują dochodami dziecka, z tym że opłata ponoszona przez opiekunów prawnych, kuratorów lub osobę pełnoletnią nie może być wyższa niż 50 % kwoty stanowiącej dochód dziecka lub osoby pełnoletniej. Przepis ten stosownie do regulacji ust. 2 art. 81 stosuje się również do rodziców pozbawionych władzy rodzicielskiej lub których władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona. Ust. 3 art. 81 stanowi natomiast, że opłatę, o której mowa w ust. 1, ustala, w drodze decyzji administracyjnej, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed skierowaniem do placówki. Starosta może częściowo albo całkowicie zwolnić lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w ust. 1, na wniosek lub z urzędu, ze względu na trudną sytuację materialną rodziny lub osoby (ust. 4 ). Starosta, ustalając wysokość opłaty, o której mowa w ust. 1, uwzględnia sytuację rodzinną, zdrowotną, dochodową i majątkową rodziny lub osoby (ust. 5). Rada powiatu określa, w drodze uchwały, warunki częściowego lub całkowitego zwalniania z opłaty, o której mowa w ust. 1 – zgodnie z ust. 6 cytowanego przepisu. Wskazana norma prawna statuuje zasadę odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo – wychowawczej, a wysokość tej odpłatności, jak i zwolnienie, odstąpienie od jej ustalania została przekazana do właściwości starosty, który wydając decyzje w tym przedmiocie winien kierować się przede wszystkim sytuacją rodzinną, zdrowotną, dochodową i majątkową rodziny lub osoby. Ustawodawca przewidział zatem możliwość odstąpienia od ustalenia omawianej opłaty, jak i możliwość całkowitego, czy częściowego zwolnienia rodziny czy osoby od obowiązku uiszczania opłaty za pobyt. Unormowanie to miało na celu stworzenie ochrony dla tych zobowiązanych, dla których uczynienie zadość temu obowiązkowi powodowałoby znaczne trudności, czy to ze względów finansowych czy też zdrowotnych i rodzinnych. Nie można tracić z pola widzenia, że unormowania dotyczące kwestii odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo – wychowawczej zostały zamieszczone w ustawie o pomocy społecznej oraz iż celem wskazanej regulacji jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Również patrząc przez pryzmat wskazanych celów starosta winien dokonywać oceny sytuacji strony postępowania ustalając wysokość omawianej opłaty. Cel ten winien być ponadto brany pod uwagę przez radę powiatu wykonującą delegację ustawową zawartą w regulacji art. 81 ust. 6 ustawy pomocy społecznej. W niniejszej sprawie Rada Miasta J. określiła w uchwale nr [...]z dnia [...]r. w sprawie ustalenia zasad częściowego lub całkowitego zwalniania z opłat za pobyt dzieci i osób pełnoletnich w placówkach opiekuńczo – wychowawczych, zasady zwalniania i częściowego i całkowitego z obowiązku uiszczania omawianych opłat. Jednakże uchwała ta w sposób kategoryczny określa warunki tego zwolnienia uzależniając jego wysokość od tego jaki jest stosunek procentowy dochodu rodziny do ustawowego kryterium dochodowego nie pozostawiając w zasadzie staroście możliwości rozstrzygnięcia w drodze uznaniowej decyzji administracyjnej odmiennie wskazanej kwestii mając na uwadze ciężką sytuacją rodziny czy osoby. Uchwała ta nie zawiera, żadnego przepisu, który umożliwiłby, nawet w drodze wyjątku, w skrajnie trudnych sytuacjach rodzinnych czy zdrowotnych, innego określenie zwolnienia z odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo – wychowawczej aniżeli w sposób zależny od kryterium dochodowego rodziny. Zgodnie bowiem z zapisami omawianej uchwały: § 1. 1. Pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, zwanych dalej "placówkami", jest odpłatny. 2. Opłatę do wysokości średniego miesięcznego utrzymania dziecka lub osoby pełnoletniej w placówkach ponoszą: 1) rodzice dziecka 2) osoba pełnoletnia 3) rodzice osoby pełnoletniej 4) opiekunowie prawni lub kuratorzy, w przypadku gdy dysponują dochodami dziecka. 3. Opłata ponoszona przez opiekunów prawnych, kuratorów lub osobę pełnoletnią nie może być wyższa niż 50% kwoty stanowiącej dochód dziecka lub osoby pełnoletniej. 4. Opłatę, o której mowa w ust. 2, ponoszą również rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub których władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona. § 2. 1. Opłatę za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w placówkach ustala w drodze decyzji administracyjnej z upoważnienia Prezydenta Miasta Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej na okres nie dłuższy niż jeden rok. 2. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej może częściowo zwolnić lub odstąpić od ustalenia opłaty o której mowa w ust. 1 na wniosek lub z urzędu, potwierdzony wywiadem środowiskowym przeprowadzonym przez właściwy miejscowo dla placówki, w której przebywa dziecko lub osoba pełnoletnia, ośrodek pomocy społecznej. § 3. 1. Zwolnić całkowicie osoby zobowiązane do ponoszenia opłaty, o których mowa w § 1 ust. 2, za pobyt dziecka lub pełnoletniego wychowanka w placówkach, gdy dochód na osobę w rodzinie ubiegającej się o zwolnienie nie przekracza kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 64 poz. 593) zwanego dalej "kryterium dochodowym." 2. Zwolnić częściowo z opłaty za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w placówkach osoby zobowiązane, o których mowa w § 1 ust. 2, wg następujących zasad: 1) przy dochodzie na osobę w rodzinie powyżej 100% - 150% kryterium dochodowego zwolnienie z opłaty obejmuje 95% średniego miesięcznego kosztu utrzymania dziecka lub osoby pełnoletniej w placówce 2) przy dochodzie na osobę w rodzinie powyżej 150% - 200% kryterium dochodowego zwolnienie z opłaty obejmuje 90% średniego miesięcznego kosztu utrzymania dziecka lub osoby pełnoletniej w placówce 3) przy dochodzie na osobę w rodzinie powyżej 200% - 250% kryterium dochodowego zwolnienie z opłaty obejmuje 80% średniego miesięcznego kosztu utrzymania dziecka lub osoby pełnoletniej w placówce 4) przy dochodzie na osobę w rodzinie powyżej 250% - 300% kryterium dochodowego zwolnienie z opłaty obejmuje 70% średniego miesięcznego kosztu utrzymania dziecka lub osoby pełnoletniej w placówce 5) przy dochodzie na osobę w rodzinie powyżej 300% - 350% kryterium dochodowego zwolnienie z opłaty obejmuje 50% średniego miesięcznego kosztu utrzymania dziecka lub osoby pełnoletniej w placówce 6) przy dochodzie na osobę w rodzinie powyżej 350% - 450% kryterium dochodowego zwolnienie z opłaty obejmuje 30% średniego miesięcznego kosztu utrzymania dziecka lub osoby pełnoletniej w placówce 7) przy dochodzie na osobę w rodzinie powyżej 450% kryterium dochodowego zwolnienie z opłaty nie przysługuje. Jak z powyższego wynika zakres wydawanej przez Prezydenta Miasta decyzji uznaniowej, związanej z możliwością częściowego czy całkowitego zwolnienia z obowiązku ponoszenia wskazanych opłat został całkowicie ograniczony. Jednakże uchwała ta nie ogranicza kompetencji tego organu do ustalenia kwoty odpłatności za pobyt dziecka w placówce na odpowiednim, dostosowanym do możliwości finansowych zobowiązanych, poziomie. Przecież starosta zgodnie z wyżej przytoczoną regulacją art. 81 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej ustalając wysokość opłaty zobligowany został przez ustawodawcę uwzględnić sytuację rodzinną, zdrowotną, dochodową i majątkową rodziny. Zatem, choć zasadą jest pokrywanie przez zobowiązanych pełnych kosztów utrzymania dziecka w palcówce opiekuńczo – wychowawczej, możliwe jest odmienne ustalenie kwoty tej odpłatności przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych istniejących w konkretnej sprawie, czy też odstąpienie od jej ustalenia. W tym zakresie starosta ma możliwość weryfikacji wysokości opłaty, może w granicach uznania administracyjnego określić omawianą opłatę na poziomie, który będzie adekwatny z jednej strony do kosztów utrzymania dziecka a z drugiej, będzie uwzględniał indywidualną sytuację rodziny zobowiązanej do pokrywania tych należności, a także co już wyżej zaakcentowano odstąpić od jej ustalenia. W tym miejscu godzi się podnieść, iż skarżący występował o zwolnienie go z odpłatności za pobyt córki w placówce opiekuńczo – wychowawczej. W aktach sprawy brak jest natomiast jakichkolwiek ustaleń, które mogłyby sugerować, że organ administracji rozważał możliwość ustalenia odpłatności za pobyt dziecka na niższym poziomie, a w szczególności – do czego jest wprost uprawniony przez przepisy ustawy – do odstąpienia od jej ustalenia. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji nie dokonywał analizy sytuacji materialnej strony zastosował jedynie matematyczne wyliczenia. Oczywiście, że zgodnie z zapisami ustawy o pomocy społecznej dochód rodziny jest pojęciem zdefiniowanym. W tym więc zakresie organ zobligowany jest do dokonania takich właśnie wyliczeń. Jednakże w sytuacji, w której ustawodawca pozostawia organom administracji możliwość wydawania decyzji w granicach uznania administracyjnego wskazując kryteria, którymi organ winien się kierować wydając taką decyzję nie może ona opierać się li tylko na takim wyliczeniu. Organ winien wskazać dlaczego nie uwzględnił takich indywidualnych uwarunkowań, jak sytuacja rodzinna, oraz zadłużenie rodziny. Na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie, którym natomiast odmówił waloru wiarygodności. Oraz co jeszcze istotniejsze w niniejszej sprawie dlaczego nie dokonał analizy rzeczywistej sytuacji materialnej strony. W postępowaniu poddanym kontroli sądowej istniało przecież wiele okoliczności mogących wpłynąć na konieczność zmniejszenia wysokości opłaty ustalonej jako należnej z tytułu skierowania małoletniej do ośrodka. Przede wszystkim świadczenia, które uzyskuje skarżący są obciążone zajęciami komorniczymi, jednocześnie strona dowodzi, że posiada zadłużenie czynszowe, które stanowi ogromne zobowiązanie finansowe. Ponadto skarżący wskazuje, że jest zagrożony eksmisją i obawia się o los własny i swoich dzieci. Jednocześnie organy administracji nie odnoszą się do argumentacji podnoszonej przez skarżącego dotyczącej częstych pobytów jego córki w domu rodzinnym, podczas których to na stronie ciąży obowiązek zaspokajania jej potrzeb życiowych. Powyższe okoliczności nie powinny zostać pominięte. Organ winien ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Organy obu instancji w swoich decyzjach nie odniosły się do powyższych okoliczności i choć skarżona w niniejszym postępowaniu decyzja administracyjna jest wydawana w granicach uznania administracyjnego, to nie może ona zostać wydana w oparciu o dowolne kryteria. Decyzja uznaniowa wymaga bowiem jeszcze bardziej szczegółowego uzasadnienia niż inne kategorie rozstrzygnięć organów administracji, aby nie można im było zarzucić dowolności w rozstrzyganiu indywidualnej sprawy. Decyzja w przedmiocie ustalenia wysokości odpłatności za pobyt w placówce opiekuńczo – wychowawczej, jak i zwolnienia z takiej odpłatności winna być poprzedzona szczegółowym badaniem sytuacji osoby zobowiązanej do ponoszenia tych kosztów. Nie można zatem ograniczyć postępowania dowodowego do ustalenia wysokości uzyskiwanego przez rodzinę dochodu, bowiem nie jest to kryterium wyłączne. Organy winny wszechstronnie rozpatrzeć stan faktyczny konkretnej sprawy, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Organy zobowiązane są w sposób umożliwiający Sądowi kontrolę, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne sprawy oraz zaprezentować swoje poparte konkretnymi argumentami. Sądowa kontrola decyzji mieszczących się zakresie uznania administracyjnego sprowadza się do oceny zgodności postępowania organów administracji z przepisami postępowania administracyjnego. Kontrolując ten rodzaj decyzji Sąd przede wszystkim bada takie kwestie, jak wyjaśnienie stanu faktycznego oraz wzięcie pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Sąd ocenia, czy ustalony zgodnie z przepisami stan faktyczny został poddany należytej ocenie organów administracji oraz czy ustalenia tego stanu pozostają w zgodzie z wynikami postępowania dowodowego. W istocie więc sądowa kontrola zamyka się w badaniu prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie przez organy administracji decyzji administracyjnej, w szczególności w kontekście art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Bowiem jak już wyżej wskazano uznanie administracyjne nakłada na organy administracji szczególny obowiązek precyzyjnego uzasadnienia własnego stanowiska mając oczywiście na uwadze zasady prawidłowego rozumowania, nie tracąc z pola widzenia zasad doświadczenia życiowego. Brak natomiast prawidłowego uzasadnienia decyzji uniemożliwia jej kontrolę dokonywaną przez Sąd oraz dokonanie oceny, czy w sprawie nie przekroczono granic uznania administracyjnego, a więc czy organ nie dokonał dowolnej oceny stanu faktycznego. Na marginesie należy zaznaczyć, iż Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uznało decyzję organu I instancji za prawidłową bowiem odmówiono skarżącemu uwzględnienia jego wniosku w zasadzie wyłącznie w oparciu o ustalenie, iż jego dochód przekracza kryterium dochodowe zatem nie może zostać zwolniony w większych granicach z ponoszenia kosztów związanych z pobytem jego córki w placówce. W istocie w niniejszej sprawie nie została zbadana żadna z przesłanek o których mowa w art. 81 ust. 4 i 5 ustawy o pomocy społecznej. Natomiast kryteria dochodowe nie mogą być utożsamiane z sytuacją rodzinną, zdrowotną i majątkową rodziny, a w sprawie organy nie dokonały takiej analizy tej sytuacji zasłaniając się niejako uregulowaniami uchwały określającej zasady zwalniania z odpłatności za pobyt w placówkach opiekuńczo – wychowawczych tracąc z pola widzenia możliwość ustalenia odpłatności na innym poziomie. Mając na uwadze powyższe uchybienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, z uwagi na potrzebę pełnego wyjaśnienia sprawy uchylił kontrolowane decyzje działając w oparciu o regulację art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. uznając, że dostrzeżone uchybienia proceduralne mają wpływ na wynik sprawy. Wskazania, co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na postawie art. 152 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło