IV SA/Gl 988/12

WyrokWSA w Gliwicach2013-09-10

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz – Furmanik, Beata Kalaga – Gajewska, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ Państwowej Inspekcji Pracy ma kompetencje do kwalifikowania rodzaju pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w celu umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników uprawnionych do emerytur pomostowych?
Ratio decidendi
Organ Państwowej Inspekcji Pracy nie ma kompetencji do samodzielnego kwalifikowania rodzaju pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, gdyż jest to wyłączna kompetencja pracodawcy oraz organów rentowych i sądów powszechnych. Inspekcja pracy może jedynie orzekać o naruszeniu obowiązku pracodawcy dotyczącego prowadzenia ewidencji, a w przypadku braku wpisu stanowiska w wykazie powinna umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
K. M., zatrudniony od 1988 roku jako konserwator maszyn i urządzeń PMW – elektromonter w Kompanii Węglowej S.A., złożył skargę na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. dotyczącą nieumieszczenia go w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach oraz nieopłacenia składki na Fundusz Emerytur Pomostowych. Po kilku kontrolach i decyzjach odmownych organów PIP, które uznały, że praca K. M. nie spełnia kryteriów pracy bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla, sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi odwoławczemu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant St. sekr. sąd. Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2013 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy uchyla zaskarżoną decyzję W skardze z dnia [...] 2010r. skierowanej do Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. K. M. zakwestionował fakt nieumieszczenia go w wykazie pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych i nieopłacenie za niego składki na Fundusz Emerytur Pomostowych. W uzasadnieniu skargi zaznaczył, iż od [...] 1988r. jest pracownikiem KW S.A. Oddział [...] zatrudnionym na stanowisku konserwatora maszyn i urządzeń PMW – elektromonter. Wykonuje pracę bezpośrednio na przeróbce mechanicznej węgla. Wyjaśnił, że na postawie dotychczasowo obowiązujących przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8, poz. 43 z późn. zm.) zajmowane przez niego stanowisko było zaliczane do pracy w szczególnych warunkach. Obecnie pracodawca sporządził ewidencję pracowników wykonujących takie prace, w oparciu o art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. nr 237, poz. 1656 z późn. zm.), jednak nie powiadomiono go o umieszczeniu w tej ewidencji. Ponadto podniósł, że przeprowadzone w zakładzie pracy badania pod kątem wydatku energetycznego na jego stanowisku pracy budziły wiele zastrzeżeń i nie zostały udostępnione. Po wszczęciu postępowania i przeprowadzeniu kontroli u pracodawcy - Kompanii Węglowej S.A. [...] w B., w celu ustalenia okoliczności związanych z umieszczeniem wybranych pracowników w wykazie stanowisk i w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (protokół nr rej. [...]) Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. decyzją z dnia [...] r., nr rej. [...], inspektor pracy odmówił nakazania umieszczenia K. M. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Pracownik ten odwołał się od rozstrzygnięcia organu I instancji, a Okręgowy Inspektor Pracy w K. uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia (decyzja z dnia [...]r. Nr [...]) ze względu na konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego. Z protokołu kontroli nie wynikało bowiem, czy objęto nim problematykę wystąpienia wszystkich czynników ryzyka pracą wykonywaną przez odwołującego. Po przeprowadzeniu u pracodawcy strony kolejnej kontroli, decyzją z dnia [...]r., nr rej. [...], inspektor pracy odmówił nakazania umieszczenia pracownika K. M. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wyjaśniając, że ustalenia tej kontroli pozwalają przyjąć, iż wykonywana przez pracownika praca nie spełnia określonych w ustawie z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych kryteriów wykonywania pracy bezpośrednio przy przeróbce węgla czy też wykonywania bardzo ciężkich prac fizycznych. Podkreślono nadto, że o umieszczeniu pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach nie decyduje nazwa stanowiska, a rzeczywisty charakter wykonywanych prac. Od decyzji tej również wniesione zostało odwołanie, Okręgowy Inspektor Pracy w K. decyzją z dnia . r., nr rej. [...], uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie stwierdzając naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Uznał także, że sprawa wymaga ponownego wyjaśnienia w zakresie rodzaju i charakteru prac wykonywanych przez odwołującego. Po następnej kontroli przeprowadzonej u pracodawcy decyzją z dnia [...]., nr rej. [...], inspektor pracy odmówił nakazania umieszczenia pracownika K. M. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, stwierdzając jak dotychczas, że praca wykonywana przez tego pracownika nie jest pracą bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla oraz rud metali lub ich wzbogacaniu o czym stanowi załącznik nr 1 pkt 1 do ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych. K. M., zaskarżając również i tę decyzję, wniósł o nakazanie pracodawcy - Kompanii Węglowej S.A. [...] umieszczenia go w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W odwołaniu zawarł polemikę ze stanowiskiem Inspektora Pracy, co do tego, że stanowisko zajmowane przez odwołującego nie spełnia kryteriów pracy bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla. Jego zdaniem organ powołując się na wyjaśnienia zespołu problemowego Komisji Trójstronnej ds. ubezpieczeń społecznych z dnia [...]r. nie zwrócił uwagi na dalszy ciąg wyjaśnień zespołu, gdzie widnieje zapis: "Prawidłowa kwalifikacja stanowisk pracy może być dokonana praktycznie jedynie przez pracodawcę, ponieważ wymaga min. analizy zakresu obowiązków pracownika, wyników oceny ryzyka zawodowego na jego stanowisku pracy i przede wszystkim znajomości charakterystyki pracy wykonywanej przez pracownika." Zdaniem odwołującego, stanowisko konserwatora maszyn i urządzeń Przeróbki Mechanicznej Węgla w oddziałach Kompanii Węglowej zostało uzupełnione przez pracodawcę aneksem do załącznika nr 1 do Uchwały Zarządu KW SA. nr [...] z dnia [...] r., co skutkowało wykonaniem badań wydatku energetycznego na w/w stanowiskach w kwietniu 2010 r. Okręgowy Inspektor Pracy w K. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 404) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Po analizie stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy powołał się na treść art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych stwierdzając, że na jego podstawie uznanie pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach i tym samym nakazanie umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymaga spełnienia dwu warunków. Pierwszy - to wykonywania pracy w szczególnych warunkach, związanych z czynnikami ryzyka, o jakich mowa w ust. 2 art. 3 tej ustawy, a drugi – to ujęcie wykonywanej pracy w wykazie prac w szczególnych warunkach, stanowiącym załącznik nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych. Brak chociażby jednego z podanych powyżej warunków, pomimo spełnienia drugiego z nich, skutkuje wydaniem decyzji odmawiającej nakazania umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Dlatego też efektywny wydatek energetyczny, a także bardzo duże obciążenie statyczne wynikające z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała związane z wykonywaniem pracy przez stronę, nie może być wystarczającą przesłanką umożliwiającą wydanie pozytywnej dla pracownika decyzji. Organ odwoławczy dodał, że w świetle ustawy o emeryturach pomostowych bez znaczenia pozostaje argument, iż stanowisko zajmowane przez odwołującego się było zaliczane do pracy w warunkach szczególnych na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Podzielając w pełni pogląd organu I instancji uznano, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala przyjąć, że praca wykonywana przez odwołującego się jest związana z pracą bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla, lecz nie może być jednak utożsamiana z pracą bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla. W ocenie organu odwoławczego pojęcie "prace bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla" ma wąski zakres. W pojęciu tym nie mieszczą się natomiast czynności wpływające na prace wykonywane bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla. Zauważono, że podobnego rozróżnienia dokonał ustawodawca w przypadku prac wymienionych w pkt 14 i 16 załącznika nr 2, używając w pkt 14 sformułowania: "prace przy bezpośrednim sterowaniu", natomiast w pkt 16 sformułowania: "prace bezpośrednio przy sterowaniu". Organ odwoławczy również podkreślił, że w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych o kwalifikowaniu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie decyduje nazwa stanowiska pracy, lecz faktyczne warunki jej wykonywania. Pod tym właśnie kątem prowadzona była kontrola inspektora pracy, który na jej podstawie wydał decyzję będącą przedmiotem odwołania. Przy wydawaniu przedmiotowej decyzji inspektor pracy wziął pod uwagę wszystkie czynniki ryzyka kwalifikujące pracownika do umieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w tym również efektywny wydatek energetyczny. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w K. Zauważył, że charakter jego pracy na zajmowanym stanowisku nie zmienił się od czasu, gdy na mocy poprzednio obowiązujących przepisów stanowisko to zaliczane było do pracy w warunkach szczególnych. Zakwestionował stanowisko organu, co do tego, że praca wykonywana przez niego jest wprawdzie związana z pracą bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla, lecz nie może być jednak utożsamiana z pracą bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla. Stwierdził, że w przypadku jego stanowiska pracy zostały spełnione kryteria, o jakich mowa w wyjaśnieniach zespołu problemowego Komisji Trójstronnej ds. ubezpieczeń społecznych z dnia 11 marca 2010 r. dotyczących kryteriów, które muszą być spełnione, aby praca była utożsamiana z pracą bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla. Zauważył, że wbrew temu, co twierdzi organ, wyjaśnienia Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 maja 2010 r., nie zawierają w swej treści postanowień, które wskazywałyby, że praca elektromontera nie może zostać uznana jako praca bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla. Uznał, że z naruszeniem zasad wykładni prawa potraktował organ, jako bez znaczenia dla sprawy argument, iż stanowisko konserwatora maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla - elektromontera było zaliczane do pracy w warunkach szczególnych na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnych charakterze. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie przypomnieć należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z póżn. zm.). Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż jej przedmiotem jest ocena prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia skargi jedynie wtedy, gdy występują przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Jednocześnie też sądy administracyjne zobowiązane są wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie uchybienia prawa materialnego i procesowego, jeśli mogło to mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Wniesiona przez K. M. skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak wyłącznie z przyczyn dostrzeżonych przez Sąd w trakcie kontroli dokonywanej ex officio. W pierwszej kolejności zwrócić uwagę należy, iż postępowanie, które zostało zakończone zaskarżoną decyzją wszczęte zostało na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237poz. 1656), dalej u.e.p. Stosownie do treści art. 41 ust.1 tej ustawy pracodawca obarczony został dwoma różnymi obowiązkami – prowadzeniem rejestru stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (pkt 1) oraz prowadzeniem rejestru pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych (pkt 2). Jednocześnie też stwierdzić należy, iż przywołane normy prawne określają pracodawcę, jako podmiot uprawniony do zakwalifikowania danego rodzaju pracy, jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lub jako pracy o szczególnym charakterze. Wprowadzony przywoływaną ustawą przepis art. 11a ustawy ogranicza kompetencje organów inspekcji pracy jedynie do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy, wykreślenia go z ewidencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji. Również z brzmienia art. 41 ust. 6 u.e.p. wynika bezspornie, że skarga do inspekcji pracy przysługuje pracownikowi wyłącznie w przypadku nieumieszczenia go w ewidencji o której mowa w pkt 2 tego przepisu. Niewątpliwie skarga złożona na podstawie wskazanego przepisu przez K. M. zatrudnionego na stanowisku konserwatora maszyn i urządzeń PMW – elektromonter dotyczyła braku wpisu jego nazwiska do ewidencji pracowników prowadzonej przez pracodawcę KW S.A. [...]. Organy przeprowadziły bardzo wnikliwie postępowanie dowodowe dokonując w nim oceny warunków i charakteru pracy skarżącego pod kątem spełnienia kryteriów wskazanych art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych, a także w pkt 1 załącznika nr 1 do tej ustawy i orzekły merytorycznie o braku możliwości zakwalifikowania rodzaju pracy wykonywanej przez skarżącego, jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zdaniem inspekcji pracy praca na stanowisku zajmowanym przez skarżącego nie może być bowiem utożsamiana z pracą bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla. Mając na względzie obecne, ugruntowane już stanowisko sądów administracyjnych Wojewódzki Sąd Administracyjny się za nieuprawniony do kontroli słuszności merytorycznego rozstrzygnięcia organów inspekcji pracy. W związku z brakiem jednolitości stanowiska orzecznictwa, co do kompetencji organów inspekcji pracy w zakresie kwalifikowania danego rodzaju pracy, jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lub pracy o szczególnym charakterze w przypadku sporu pomiędzy pracodawcą a pracownikiem, podjęta została w dniu 13 listopada 2012r. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. I OPS 4/12, publ. CBOS. Rozważono w niej relacje między sprawami o nakazanie pracodawcy umieszczenie pracownika w ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 u.e.p. lub wykreślenie go z tej ewidencji, które są rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej przez organy Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), a sprawami o przyznanie emerytury pomostowej oraz sprawami dotyczącymi obowiązku opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych, które są załatwiane przez organy rentowe i są objęte właściwością sądów powszechnych. Stwierdzono, że sprawy o emerytury pomostowe oraz sprawy dotyczące obowiązku opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych są sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych, do których mają zastosowanie przepisy ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy z dnia 17 stycznia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a także przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 25 i 40 u.e.p.). Z uwagi na właściwość organów rentowych i sądów powszechnych w sprawach regulowanych w u.e.p. oraz z uwagi na charakter ewidencji, o której mowa w jej art. 41 ust. 4 pkt 2 przyjęto, że organy PIP w postępowaniu o nakazanie pracodawcy umieszczenie pracownika w ewidencji lub wykreślenie pracownika z ewidencji nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do tego, czy określone stanowisko pracy jest stanowiskiem, gdzie praca wykonywana jest w szczególnych warunkach lub jest to praca o szczególnym charakterze. W konsekwencji przywołanej uchwały, którą związany jest także Sąd orzekający w niniejszej sprawie, jest ukształtowanie takiej linii orzeczniczej, zgodnie z którą o tym, że pracownik spełnia lub nie spełnia warunki do nabycia prawa do emerytury pomostowej nie może rozstrzygać wpis do ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 u.e.p., ani decyzja administracyjna organów PIP wydana na podstawie art. 11a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o państwowej inspekcji pracy. Oznaczałoby to bowiem, że o spełnieniu przez pracownika jednego z warunków nabycia prawa do emerytury pomostowej rozstrzygają organy PIP oraz w razie wniesienia skargi - sądy administracyjne. Nie ulega zaś wątpliwości, że decyzje administracyjne wydawane przez organy PIP w tych sprawach nie są objęte właściwością sądów powszechnych (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2012 r. o sygn. akt I OSK 557/12,publ. CBOS). W najnowszym orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych zaprezentowano konsekwentne stanowisko, według którego postępowanie zainicjowane skargą pracownika, wniesioną na zasadzie art. 41 ust. 6 u.e.p. zakończyć się może wydaniem nakazu wpisu do ewidencji na podstawie art. 11a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o państwowej inspekcji pracy tylko wtedy, jeżeli dane stanowisko pracy zostało przez samego pracodawcę zaliczone do wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a pomimo to pracownik - spełniający wszystkie warunki do objęcia go obowiązkiem opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych - nie został wciągnięty do ewidencji. Nakaz taki może również być wydany, jeżeli w wyniku decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalone zostanie, że pracownik zatrudniony na danym stanowisku spełnia warunki do objęcia go systemem emerytur pomostowych, co rodzi po stronie pracodawcy obowiązek uiszczania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych. W sytuacji, gdy stanowisko, na którym zatrudniony jest pracownik, nie zostało zaliczone przez pracodawcę albo uprawniony organ do stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, co ma miejsce w kontrolowanej sprawie, organ Państwowej Inspekcji Pracy powinien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Ocena, czy pracownik wykonuje lub nie wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w pełnym wymiarze czasu pracy w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 u.e.p., należy do organów rentowych i sądów powszechnych, ponieważ są to okoliczności dotyczące obowiązku opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych oraz spełniania warunku nabycia prawa do emerytury pomostowej, a nie okoliczności, od których zależy umieszczenie lub nieumieszczenie pracownika w ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 tej ustawy. Inspekcja pracy nie może natomiast rozstrzygać o charakterze jego pracy i przesądzać o okolicznościach decydujących o objęciu pracownika obowiązkami wynikającymi z przepisów emerytalnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2012 r., VIII SA/Wa 1064/11, Lex nr 1139875). Wskazuje się ponadto, że organy PIP nie mają prawnych podstaw do dokonywania wiążących ustaleń czy badań w zakresie wykazywania, czy określone stanowisko pracy spełnia wymogi przewidziane przez ustawę z 2008 r. o emeryturach pomostowych, by być umieszczone przez pracodawcę w rejestrze stanowisk prowadzonych w oparciu o przepis art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy. Organy inspekcji pracy nie są upoważnione do wydawania decyzji ingerujących w treść tego rejestru (por. wyrok WSA w Gliwicach z 17 listopada 2011r., IV SA/Gl 217/11, Lex nr 1043940 oraz wyrok WSA w Poznaniu z 8 września 2011 r., II SA/Po 280/11, Lex nr 899087). Biorąc pod uwagę okoliczności kontrolowanej sprawy, a więc sporny charakter zakwalifikowania pracy skarżącego, jako pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, która wymaga rozstrzygnięcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a w konsekwencji przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, stwierdzić należy brak właściwości organów Państwowej Inspekcji Pracy. Rola inspekcji pracy w tym zakresie ogranicza się jedynie do orzekania o istnieniu lub nieistnieniu naruszenia obowiązku pracodawcy o charterze ewidencyjno - sprawozdawczym. W sytuacji natomiast, gdy po przeprowadzeniu kontroli ustalone zostało, że stanowisko, na którym zatrudniony jest skarżący nie zostało przez pracodawcę zamieszczone w wykazie stanowisk pracy, na których wykonywana jest praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, organ zobowiązany był umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Wobec dostrzeżonych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy uchybień w zakresie interpretacji przepisów zastosowanych w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji przepisach, a także wobec niezastosowania art. 105 § 1 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Rolą organu odwoławczego będzie natomiast skorzystać z uprawnień, jakie daje mu regulacja zawarta w art. 138 § 1 pkt 2 in fine K.p.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło