IV SA/Gl 990/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-11-13

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego powinien zostać uwzględniony, jeśli strona jest osadzona w zakładzie karnym, nie osiąga dochodów i nie posiada majątku, a jednocześnie jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże niemożność poniesienia kosztów pełnomocnika, nawet jeśli jest już zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa. Zwolnienie z kosztów sądowych nie jest tożsame z możliwością opłacenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, a sytuacja materialna strony, w tym osadzenie w zakładzie karnym i brak dochodów, uzasadnia przyznanie pomocy prawnej.
Stan faktyczny
Skarżący J.K., osadzony w zakładzie karnym, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że nie osiąga dochodów, nie posiada zasobów pieniężnych ani wartościowych nieruchomości, poza mieszkaniem. Sąd uznał, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, co czyni ten wniosek bezprzedmiotowym. Jednakże, oceniając sytuację materialną skarżącego w kontekście wniosku o ustanowienie pełnomocnika, sąd uznał, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie tego żądania.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono radcę prawnego dla skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie dochodzenia należności związanych z lokalem mieszkalnym oraz odbioru z magazynu ruchomości usuniętych z lokalu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: 1. ustanowić radcę prawnego dla skarżącego; W treści skargi J.K. zażądał ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Następnie, to jest w dniu 25 października 2014 r., skarżący nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż domaga się nie tylko ustanowienia pełnomocnika - w osobie adwokata lub radcy prawnego, lecz nadto także zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca podkreślił, że przebywa w Zakładzie Karnym, gdzie nie pracuje odpłatnie i nie osiąga jakiegokolwiek dochodu. Zadeklarował też, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości, poza mieszkaniem o powierzchni 46 m2. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności trzeba podnieść, iż mocą zarządzeń: z dnia 6 października 2014 r. (karta nr 1 akt sprawy) oraz z dnia 3 listopada 2014 r. (karta nr 23 akt sprawy) Przewodniczący Wydziału IV uznał, że niniejsza sprawa dotyczy problematyki z zakresu pomocy społecznej i z tego powodu skarżący jest w niej objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. W konsekwencji powyższego należało przyjąć, że wniosek J.K. o zwolnienie od tych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (skarżący został już o tym fakcie wcześniej poinformowany stosownym pismem wystosowanym w wykonaniu przywołanego wyżej zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 3 listopada 2014 r.). Odnosząc się natomiast do wniosku J.K. o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego godzi się podnieść, że w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie przez nią niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście ocena stanu majątkowego i sytuacji życiowej wnioskodawcy doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku, natomiast przedłożone przezeń zaświadczenie Dyrektora Zakładu Karnego w Z. z dnia 23 października 2014 r. (karta nr 30 akt sprawy) potwierdza, iż przebywa aktualnie w tej placówce penitencjarnej, gdzie nie jest zatrudniony odpłatnie i nie posiada do własnej dyspozycji żadnych środków pieniężnych. W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, iż strona wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, że opłacenie pełnomocnika z wyboru przekracza jej możliwości płatnicze. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy. Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło