IV SA/Gl 991/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Protokolant Paulina Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie najmu lokalu mieszkalnego oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta B. zaproponował J.B. mieszkanie socjalne w B. przy ul. [...]. Dotychczas zajmowane mieszkanie znajdujące się w B. przy ul. [...] J. B. musi opuścić wskutek wyroku eksmisyjnego Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] r.. Nie godząc się z tą propozycją J.B. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z odwołaniem wskazując m.in., że proponowane mieszkanie usytuowane jest daleko od jego dotychczasowego miejsca zamieszkania oraz z dala od miejsca pobytu jego dzieci. Postanowieniem z dnia [...] r. wydanym m.in. na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło niedopuszczalność odwołania w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie w tej sprawie jest niedopuszczalne z uwagi na to, że sprawa będąca przedmiotem odwołania nie ma charakteru administracyjnoprawnego, ale cywilnoprawny. Kolegium zważyło, że przedmiotem postępowania administracyjnego może być wyłącznie taka sprawa, która mieści się w obszarze prawa administracyjnego, przewidującego jej rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej w trybie k.p.a. lub przepisów szczególnych. Wynika z tego, że nie każda sprawa podlega rozpoznaniu w trybie ogólnego postępowania administracyjnego, choćby nawet miała charakter indywidualny. Charakter taki mają bowiem także sprawy karne czy cywilne. Organ wskazał, że akt organu administracyjnego tylko wtedy mógłby być uznany za decyzję administracyjną, gdyby - przybierając jej formalną postać -rozstrzygał indywidualną sprawę zakwalifikowaną przez normy prawa materialnego jako sprawę z zakresu administracji publicznej. Wskazano, że w sprawie J.B., jak wynika z treści jego "odwołania"- chodzi o sprawę związaną z najmem lokalu mieszkalnego, która ze swej istoty nie ma charaktery administracyjnego, ale cywilnoprawny. Zaznaczono, że z chwilą utraty mocy obowiązującej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. -Prawo lokalowe (Dz. U. z 1987 r. Nr 30, poz. 165 ze zm.), co nastąpiło w grudniu 1994 r., najem mieszkań znajdujących się w zasobach gminy nie jest prowadzony na podstawie przepisów o postępowaniu administracyjnym, bowiem lokale te nie są przydzielane w drodze decyzji administracyjnych, ale w drodze umów cywilnoprawnych. Z tego względu także rozwiązanie takiej umowy nie podlega kontroli organu wyższego stopnia, jakim jest samorządowe kolegium odwoławcze, ale kontroli sądowej. Z tego względu, skoro w sprawie J.B. Sąd Rejonowy w B. orzekł o jego eksmisji z zajmowanego lokalu, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie może ingerować ani w treść tego orzeczenia, ani w sprawę najmu wskazanego przez Prezydenta Miasta B. lokalu socjalnego. Reasumując wskazano, że powyższe względy nie pozwalają zatem na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy w trybie administracyjnoprawnym, z uwagi na jej cywilnoprawny charakter. Stąd też skoro sprawa ma charakter cywilnoprawny i roszczeń z tego tytułu można dochodzić wyłącznie przed sądem powszechnym, to tym samym w niniejszej sprawie nie wydaje się decyzji administracyjnych. Skoro zaś nie wydano decyzji, to odwołanie od pisma, które nie jest decyzją jest niedopuszczalne. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący J.B. wyraził swoje niezadowolenie z treści otrzymanego rozstrzygnięcia. Podnosił głównie to, że Kolegium za późno wydało postanowienie, wskutek czego pozbawiono go mieszkania, "do którego włamał się komornik". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, przytaczając na uzasadnienie argumentację przytoczoną w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony orzeczeniem, czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Z wyżej opisanego stanu sprawy wynika, że skarżący odwołał się od pisma Prezydenta Miasta z dnia [...] r. stanowiącego propozycję najmu lokalu socjalnego. Organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem stwierdził niedopuszczalność odwołania, uzasadniając zajęte stanowisko brakiem wydania decyzji. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Przepis ten stanowi podstawę do badania we wstępnej fazie postępowania przed organem odwoławczym dopuszczalności odwołania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje m. in. przypadki braku przedmiotu zaskarżenia, na przykład w sytuacji gdy czynność organu administracji nie jest decyzją administracyjną, jako że - według normy art. 127 § 1 k.p.a. - stronie służy odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji. W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta nie był ani uprawniony ani obowiązany do wydania decyzji administracyjnej, albowiem składając skarżącemu propozycję najmu lokalu socjalnego nie rozstrzygał sprawy administracyjnej. Stąd też rozpatrywana sprawa nie podlegała rozpoznaniu w trybie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego, (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), bowiem sprawa najmu lokali mieszkalnych nie jest sprawą administracyjną, rozstrzyganą w drodze decyzji, ale sprawą cywilnoprawną, do której przepisy k.p.a. nie mają zastosowania. Powyższe stanowisko potwierdza również analiza orzecznictwa sądowego, które w tym przedmiocie jednolicie przyjmuje, że spory związane ze stosunkiem najmu mogą podlegać weryfikacji jedynie w ramach właściwie skonstruowanego powództwa przed sądem cywilnym. W związku z powyższym uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie zostało wydane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji (decyzja administracyjna), od którego przysługiwałoby stronie prawo wniesienia odwołania. Stwierdzenie braku istnienia aktu administracyjnego w dacie wniesienia odwołania, od którego strona mogłaby wnieść środek zaskarżenia jest podstawą do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania z przyczyn przedmiotowych. W tym stanie rzeczy - zdaniem Sądu Administracyjnego – organ orzekający w sprawie w sposób właściwy zinterpretował i zastosował przepisy obowiązującego prawa. Z tych przyczyn , skoro zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).