IV SA/Gl 993/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Dnia [...]r. G. B. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności, leków, środków czystości, na opłatę energii elektrycznej, czynszu oraz pokrycie kosztów związanych z poszukiwaniem pracy. Wniosek w części dotyczącej kosztów związanych z poszukiwaniem pracy następnie doprecyzowała podczas wywiadu środowiskowego wyjaśniając, iż prosi o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów związanych z poszukiwaniem pracy tj. na bilety i znaczki pocztowe. Dnia [...]r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta T. Główny Specjalista ds. Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T., na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 7 pkt 2-15, art.8 i art.39 ust.1, art.106 ust.1, art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64 z 2004r.,poz.593 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] r. wydał decyzję nr [...] odmawiającą G. B. świadczenia w postaci zasiłku celowego na zakup środków czystości oraz koszty związane z poszukiwaniem pracy. Organ I instancji podniósł w uzasadnieniu, że odmówiono wyżej wymienionego świadczenia z uwagi na znacznie ograniczone środki finansowe i przytoczył orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, według którego "pomoc społeczna nie jest zobowiązana do zaspokojenia wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc nawet wówczas, gdy są to niezbędne potrzeby bytowe danej osoby, ponieważ uzależnione jest to od możliwości pomocy społecznej". Organ administracji argumentował, że odrębną decyzją została G. B. przyznana pomoc w formie, rodzaju i rozmiarze odpowiednim do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz zgodnie z możliwościami finansowymi Ośrodka. Odrębnymi decyzjami przyznano zasiłek okresowy i zasiłek celowy w ramach programu "Posiłek dla potrzebujących". W odwołaniu z dnia [...]r. strona zakwestionowała powyższą decyzję argumentując, że jest osobą samotną i bezrobotną, bez środków do życia, wymaga stałego leczenia i przestrzegania ścisłej diety. Ponadto nie ma środków na poszukiwanie pracy tj. na bilety, znaczki pocztowe oraz papier i tusz do drukarki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 79 z 2001 r., poz.856 z późn. zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że strona spełnia wymogi formalne określone w art.8 ust.1 ustawy o pomocy społecznej konieczne do otrzymania świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego. Jednakże zgodnie z art.3 ust.4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Pomoc jakiej udziela ośrodek pomocy społecznej jest uzależniona nie tylko od potrzeb wnioskodawcy ale również od możliwości finansowych ośrodka. Wyznacznikami ustalenia wysokości zasiłku są z jednej strony – sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony możliwości finansowe organów pomocy społecznej (por. wyrok NSA z 12 stycznia 1994r. sygn. akt ISA 1649/93). Ponadto - jak podkreślił organ odwoławczy – strona jest objęta pomocą społeczną w oparciu o odrębne decyzje organu pierwszej instancji; otrzymuje zasiłek okresowy, przyznano jej zasiłek celowy; na zakup żywności, na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków, na dopłatę do dodatku mieszkaniowego oraz na częściowe pokrycie kosztów zużycia energii elektrycznej nadto przyznano jej pomoc rzeczową w postaci proszków do prania, mydła, szamponu. Jak podkreślił organ odwoławczy zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana w ramach uznania administracyjnego, nie stwierdzono naruszenia zasad uznania administracyjnego. G. B. na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając, że decyzja organu odwoławczego nie opiera się na kompleksowej analizie jej sytuacji i nie jest zgodna ze stanem faktycznym. Domagała się zmiany rozstrzygnięcia. Argumentowała, że decyzja nie uwzględnia okoliczności, że jest osobą samotnie gospodarującą, pozostaje bez pracy i bez środków do życia. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi przytoczył przepis art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym pomoc jakiej udziela ośrodek pomocy społecznej jest uzależniona nie tylko od potrzeb wnioskodawcy, ale również od możliwości finansowych gminy. Na rozprawie G. B. podtrzymała stanowisko przedstawione w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zatem do przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Jednocześnie, na podstawie art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., kontroli zaskarżonych aktów administracyjnych w zakresie ich zgodności z prawem sąd dokonuje nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną . Przeprowadzając - zgodnie z powyższymi wskazaniami - ocenę zaskarżonej decyzji, uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja została bowiem wydana zgodnie z przepisami obowiązującej w dacie jej wydania ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 ze zm.). Nie ulega wątpliwości, że skarżąca spełnia kryteria ustawowe przyznania zasiłku celowego, zgodnie bowiem z art.7 ustawy o pomocy społecznej, udziela się pomocy społecznej osobom i rodzinom w szczególności z powodu – wymienionego w pkt 4 - bezrobocia. Ponadto, na podstawie art. 8 ust.1 cytowanej ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje: - w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeśli dochód nie przekracza kwoty 461 zł. przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art.7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Jak ustalono na podstawie wywiadu środowiskowego z [...]r., przeprowadzonego przez organ pomocy społecznej, G. B. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, dochód jej wynosi [...]zł. i składają się na niego; zasiłek okresowy w wys. [...] zł. i dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. Strona jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Nie ulega wątpliwości, że strona spełnia kryteria przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Jednakże podkreślić należało, że zasiłek celowy ma charakter uznaniowy, co wynika z treści art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Świadczenie w formie zasiłku celowego nie jest świadczeniem posiadającym charakter publicznego prawa podmiotowego i przyznawane jest stosownie do posiadanych możliwości pomocy społecznej. Organy administracji publicznej, rozstrzygając o udzieleniu świadczeń z pomocy społecznej, działają w ramach tzw. uznania administracyjnego. W świetle ustaleń w sprawie stwierdzić należało, że odmowa przyznania świadczenia w postaci zasiłku celowego na zakup środków czystości oraz koszty związane z poszukiwaniem pracy mieści się w granicach uznania administracyjnego. Podkreślić należało, że – w tej samej dacie, w której odmówiono stronie przyznania świadczenia w postaci zasiłku celowego na zakup środków czystości oraz koszty związane z poszukiwaniem pracy - stronie została przyznana pomoc w oparciu o odrębne decyzje organu pierwszej instancji, w tym została przyznana - wyczerpująca w znacznej części zakres wniosku w niniejszej sprawie - pomoc rzeczowa w postaci środków czystości. Ponadto – również w tej samej dacie - przyznano G. B. zasiłek celowy w formie pieniężnej z przeznaczeniem: na zakup żywności w wysokości: [...]zł., na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków w wysokości: [...]zł., na dopłatę do dodatku mieszkaniowego w wysokości: [...]zł., na częściowe pokrycie kosztów zużycia energii elektrycznej w wysokości : [...]zł. Całkowita wysokość przyznanego zasiłku wyniosła [...]zł. Jak wynika z wywiadu środowiskowego – na mocy wcześniejszej decyzji przyznano stronie zasiłek okresowy. Według art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Kryteriami przyznania zasiłku celowego – są zatem, z jednej strony – warunki materialne wnioskodawcy, ale z drugiej – możliwości finansowe organu pomocy społecznej. Stwierdzenie powyższe, które dotyczy podstaw przyznawania świadczeń pomocy społecznej, w tym zasiłków celowych, ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny zgodności z prawem decyzji zaskarżonej do Sądu. Jak już była o tym mowa - organy administracji publicznej, rozstrzygając o udzieleniu świadczeń z pomocy społecznej, działają w ramach tzw. uznania administracyjnego. W świetle ustaleń w sprawie stwierdzić należało, że odmowa przyznania świadczenia w postaci zasiłku celowego na zakup środków czystości oraz koszty związane z poszukiwaniem pracy mieści się w granicach uznania administracyjnego. Podkreślić należało, że zaskarżona decyzja jest zgodna zarówno z przepisami prawa materialnego jak i postępowania administracyjnego. W toku postępowania administracyjnego zebrano materiał dowodowy, pozwalający na ustalenie sytuacji materialnej strony, dokonano prawidłowej oceny stanu faktycznego – poddając ocenie wszystkie okoliczności i nie naruszono przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte w wyniku wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, właściwej oceny dowodów i prawidłowych rozważań prawnych. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.