IV SA/Gl 993/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA (del.) Elżbieta Naumowicz Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi K.B. na postanowienie Rektora Ś. Uniwersytetu Medycznego w K. z dnia [...] w przedmiocie spraw studentów uchyla zaskarżone postanowienie Decyzją z dnia [...] r. znak [...] wydaną przez [...] Wydziału [...] Ś. Akademii [...] w K. skreślono K. B. z [...] roku Wydziału [...] w roku akademickim [...] wobec braku [...] semestru z [...] przedmiotów. Decyzja zawierała pouczenie o przysługujących stronie środkach odwoławczych i terminach do ich wniesienia . Odbioru decyzji w miejscu zamieszkania K. B. dokonała w dniu [...] r. osoba określona przez doręczyciela jako [...]. W dniu [...] r. wpłynęło do organu odwołanie od opisanej decyzji , w którym K. B. zwrócił się z prośbą o umożliwienie [...] roku studiów. Jednocześnie wskazał, iż niezłożenie odwołania od decyzji w wyznaczonym 14dniowym terminie spowodowane było pobytem odwołującego poza miejscem zamieszkania, a także brakiem wiedzy o możliwości [...] roku studiów. Postanowieniem z dnia [...] r. wydanym w oparciu o art. 123 § 1 w związku z art. 134 k.p.a. i § 31 statutu Ś. Uniwersytetu [...] w K. Rektor Ś. Uniwersytety [...] w K. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania wskazując, iż wpłynęło ono z przekroczeniem 14 dniowego terminu, a strona nie złożyła wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Postanowienie to zaskarżone zostało przez K. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W złożonej skardze skarżący podniósł, iż wbrew twierdzeniu organu zawarł w odwołaniu wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia opisując przyczyny , jakie miały wpływ na to uchybienie . Brak rozpoznania tego wniosku przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, zdaniem skarżącego, stanowił o naruszeniu zasad procedury administracyjnej , a w tym przepisów art. 7 i art. 9 k.p.a. W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Rektor Ś. Uniwersytetu [...] w K. podtrzymał swoje stanowisko co do braku złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Rektora skarżący zawarł w odwołaniu ogólną wzmiankę o wyjazdach z miejsca zamieszkania nie uprawdopodabniając w najmniejszym stopniu gdzie i kiedy wyjeżdżał. Nie była to zatem wyraźnie sprecyzowana prośba o przywrócenie uchybionego terminu, a tym samym organ nie był uprawniony do rozstrzygania w tej kwestii. W odpowiedzi na skargę odniesiono się nadto do podnoszonych przez skarżącego okoliczności usprawiedliwiających opóźnienie skargi, wskazując, iż jego czasowe przebywanie poza miejscem zamieszkania nie może odebrać skuteczności doręczenia decyzji na adres zamieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zwanej dalej p.p.s.a.. W ramach kontroli zgodności z prawem wydawanych przez organu administracji rozstrzygnięć sądy administracji oceniają zgodność działania tych organów z przepisami procedury, słuszność zastosowania prawa materialnego, a także słuszność zastosowanej w sprawie interpretacji prawa materialnego. W sprawie niniejszej przedmiotem skargi jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Dokonując kontroli legalności tego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądom administracyjnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, iż należy przypisać mu wadę przedwczesności. Jest oczywiste, iż każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje , że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie ,chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art. 58 i n. k.p.a. Uprawnienie jaki przysługuje stronie na mocy przywołanego przepisu powoduje po stronie organu konieczność starannego wyjaśnienia, przy uwzględnieniu zasad wynikających z przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a., czy wniosek o przywrócenie uchybionego terminu nie został przez stronę złożony. Orzeczenie o uchybieniu terminu nie może bowiem zapaść przed rozpoznaniem wniosku o jego przywrócenie. Wbrew stanowisku organu prezentowanemu przede wszystkim w odpowiedzi na skargę, należy zauważyć, iż strona domagać się może przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art. 58 i nast. k.p.a. nie tylko w odrębnym, wyraźnie sformułowanym piśmie. Wola strony wyrażona może zostać również w treści odwołania i nie musi zostać wyrażona poprzez użycie nazewnictwa przyjętego w procedurze administracyjnej. Może wyrażać się nawet poprzez wskazanie usprawiedliwiających opóźnienie, jej zdaniem, okoliczności. Zgodnie z utrwalonym już poglądem prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną m.in. w art. 63, art.65, art.128 czy art.140 k.p.a. jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. Jeżeli żądanie strony jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej nie jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2002 r., I SA 2188/00, LEX 81741 i cytowane tam orzecznictwo). W razie wątpliwości , mając na względzie postanowienia art. 7-9 k.p.a., rozpoznający sprawę organ powinien natomiast zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska . Powracając na grunt rozpoznawanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, iż Rektor Ś. Uniwersytetu [...] w K. dokonał oceny treści odwołania złożonego przez skarżącego w sposób zbyt arbitralny , a tym samym w sposób sprzeczny z obowiązkiem wynikającym dla organu z przepisu art. 7 k.p.a.. Wskazana norma wymaga załatwienia wniosku po myśli strony, z uwzględnieniem jej słusznego interesu, a wszelkie niejasności i niedopowiedzenia żądań strony nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść . Zawarte w odwołaniu K. B. sformułowania stanowiły podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej jego woli. Konsekwencja tego byłoby ewentualne wezwanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku w aspekcie wymaganych treścią art. 58 § 2 k.p.a. przesłanek., Zaskarżonemu postanowieniu należy zatem przypisać naruszenie wskazanych wcześniej przepisów art. 7, art. 9 i 77 k.p.a., bowiem orzeczenie o uchybieniu terminu nie mogło zapaść przed dokładnym wyeliminowaniem możliwości istnienia wniosku o jego przywrócenie. Treść skargi wskazuje na wolę skarżącego , jaką miał on w chwili składania odwołania. Wyjaśnienie zatem tego problemu wydaje się obecnie zbędne. W ponownym rozpoznaniu sprawy zatem , organ powinien z większą starannością zbadać wskazane przez skarżącego okoliczności mające na celu uprawdopodobnienie przyczyn uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego. Trzeba zauważyć, iż uprawdopodobnienie wynikające z art. 58 § 1 kpa polega na wskazaniu okoliczności wystarczających do powzięcia przekonania o prawdopodobieństwie braku winy po stronie zainteresowanego w uchybieniu terminu. Na organie jednak spoczywa obowiązek badania wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z zasadami procedury administracyjnej. Powinien więc dążyć do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych ku temu środków dowodowych . W tym celu organ powinien wezwać skarżącego wyznaczając mu termin do przedstawienia stosownych dowodów i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydać postanowienie rozstrzygające badaną kwestię. Następstwem tego rozstrzygnięcia będzie dopiero ewentualna możliwość orzeczenia w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art.145 § 1 pkt1 lit."c" p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.