IV SA/Gl 994/05
WyrokWSA w Gliwicach2007-01-30
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Stanisław Nitecki, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej powinno uwzględniać jedynie potrzeby wnioskodawcy, czy również możliwości finansowe organu pomocy społecznej?Ratio decidendi
Przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej jest uznaniowe i powinno uwzględniać zarówno sytuację materialną wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, jak i możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Potrzeby beneficjenta muszą odpowiadać celom i mieścić się w możliwościach pomocy społecznej.Stan faktyczny
G. B. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego, który został częściowo uwzględniony przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Strona odwołała się, argumentując swoją trudną sytuację materialną i bezrobocie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. G. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając niekompleksową analizę jej sytuacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę G. B.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta T. Główny Specjalista ds. Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T., na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 7 pkt 2 - 15, art. 8 i art. 39 ust. 1, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 z 2004 r., poz. 593 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...]r. postanowił przyznać G. B. zasiłek celowy w formie pieniężnej z przeznaczeniem: na zakup żywności w wysokości: [...]zł., na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków w wysokości: [...]zł., na dopłatę do dodatku mieszkaniowego w wysokości: [...]zł., na częściowe pokrycie kosztów zużycia energii elektrycznej w wysokości: [...]zł. Całkowita wysokość przyznanego zasiłku wyniosła [...]zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji podniósł, że dochód strony nie przekracza kryterium dochodowego oraz, że przyznano powyższy zasiłek ze względu na bezrobocie strony. Ponadto wysokość pomocy jest zgodna z możliwościami finansowymi Ośrodka.
W odwołaniu z dnia [...]r. strona zakwestionowała powyższą decyzję argumentując, że jest osobą samotną i bezrobotną, bez środków do życia, wymaga stałego leczenia i przestrzegania ścisłej diety. Ponadto nie ma środków na poszukiwanie pracy tj. pieniędzy na bilety, telefon, znaczki pocztowe oraz papier i tusz do drukarki.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 79 z 2001 r.,poz. 856 z późn. zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że odwołująca się spełnia wymogi formalne określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej konieczne do otrzymania świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego, jednakże zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego z [...] r., organ pomocy społecznej ustalił, iż G. B. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, dochód jej wynosi [...]zł. i składają się na niego; zasiłek okresowy w wys. [...] zł. i dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. Strona jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Jednakże pomoc jakiej udziela organ pomocy społecznej jest uzależniona nie tylko od potrzeb wnioskodawcy ale również od możliwości finansowych Ośrodka. Wyznacznikami ustalenia wysokości zasiłku są z jednej strony – sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony możliwości finansowe organów pomocy społecznej (por. wyrok NSA z 12 stycznia 1994 r. sygn. akt ISA 1649/93).
Jak podkreślił organ odwoławczy zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana w ramach uznania administracyjnego i nie stwierdzono naruszenia zasad uznania administracyjnego.
G. B. na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając, że decyzja organu odwoławczego nie opiera się na kompleksowej analizie jej sytuacji i nie jest zgodna ze stanem faktycznym. Domagała się zmiany rozstrzygnięcia i przyznania pomocy w szerszym zakresie. Argumentowała, że decyzja nie uwzględnia okoliczności, że jest osobą samotnie gospodarującą ,pozostaje bez pracy i bez środków do życia.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi przytoczył przepis art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym wyznacznikami przyznania i ustalenia wysokości zasiłku są - z jednej strony- sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej- możliwości finansowe organów pomocy społecznej.
Na rozprawie G. B. podtrzymała stanowisko przedstawione w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie zatem do przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.
Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd dokonuje kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem zgodności z prawem nie będąc związany zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Przeprowadzając ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem, uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Decyzja została bowiem wydana zgodnie z przepisami obowiązującej w dacie jej wydania ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 ze zm.).
Zgodnie z art.7 tej ustawy pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu: ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych i wielodzietnych, braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze, trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej.
Na podstawie natomiast art. 8 ust. 1 cytowanej ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art.40,41,78 i 91, przysługuje:
- osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł., zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",
- osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł. zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie ",
- rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny"
przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art.7pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Na podstawie wywiadu środowiskowego z [...]r., przeprowadzonego przez organ pomocy społecznej ustalono, że G. B. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, dochód jej wynosi [...]zł. i składają się na niego; zasiłek okresowy w wys. [...]zł. i dodatek mieszkaniowy w wysokości [...]zł. Strona jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Strona spełnia zatem kryteria przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego.
Jednakże podkreślić należało, że zasiłek celowy ma charakter uznaniowy, co wynika z treści art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Świadczenie w formie zasiłku celowego nie jest świadczeniem posiadającym charakter publicznego prawa podmiotowego i przyznawane jest stosownie do posiadanych możliwości i zgodnie z celami pomocy społecznej.
Według art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Przepisy ustawy o pomocy społecznej - jak podkreśla się w orzecznictwie - nie określają wysokości zasiłku celowego i nie podają kryteriów ustalania tej wysokości. Oznacza to, że organy orzekające w sprawach zasiłków celowych nie są związane przepisami prawa co do wysokości przyznawanego zasiłku celowego. W tej sytuacji wyznacznikami ustalania tej wysokości są – z jednej strony - sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej – możliwości finansowe organów pomocy społecznej (wyrok NSA z 12 stycznia 1994 r. ONSA 1995/1/33).
Odnosząc się do zarzutów skarżącej, wskazać należało, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił ustalony stan faktyczny; poddał ocenie wszystkie okoliczności sprawy - co zostało poddane szczegółowej analizie w przedstawionych wyżej rozważaniach Sądu.
Organ administracji nie naruszył przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie – tj. wyżej cytowanych przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte w wyniku wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, właściwej oceny dowodów i prawidłowych rozważań prawnych.
Decyzja organu administracji podjęta została w ramach uznania administracyjnego i Sąd nie stwierdził naruszenia granic tego uznania.
Z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie.
Wobec powyższego uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie – w konsekwencji – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło