IV SA/Gl 994/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-07-20
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, wdowa po kombatancie, która otrzymuje emeryturę i ponosi znaczne koszty utrzymania oraz leczenia, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych przekraczających 50 zł oraz ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca E.S., wdowa po kombatancie, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym po tym, jak jej skarga na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych została oddalona. Skarżąca podała, że jej miesięczny dochód netto wynosi [...] zł, a miesięczne koszty utrzymania (czynsz, media, opał, leki) wynoszą około [...] zł - [...] zł. Wskazała również, że nie posiada majątku nieruchomego ani ruchomego, a jej stan zdrowia wymaga stałego leczenia.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 50 zł. 2. Ustanowiono adwokata dla skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, , po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień dla wdów po kombatantach w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych), 2. ustanowić adwokata dla skarżącej.
Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę E.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień dla wdów po kombatantach.
Odpis tego orzeczenia wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącej [...].
W dniu [...] skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Równocześnie E.S. zadeklarowała, że jest wdową po zmarłym kombatancie E.S. oraz, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nadto podała, że zajmuje mieszkanie komunalne o pow. 37 m² oraz, iż nie posiada żadnego majątku nieruchomego, samochodu, biżuterii lub obrazów.
Miesięczny dochód netto osiągany z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego zadeklarowany został w kwocie [...] zł, na dowód czego dołączyła do wniosku odcinek przekazu pocztowego.
Jednocześnie skarżącą wskazała, że miesięczne opłaty z tytułu czynszu oraz za media wynoszą ok. [...] zł i dodała, iż oprócz tego jest zmuszona ponosić koszty zakupu opału – węgla. Kończąc podała, że choruje na serce, nadciśnienie i reumatyzm, a miesięczne koszty leczenia wahają się w granicach od [...] do [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 wyżej cytowanego przepisu). Z kolei stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 i 2 cytowanej ustawy, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym uwarunkowane zostało koniecznością wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Odnosząc się do wniosku skarżącej należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić tylko wówczas gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Ocena stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącej doprowadziła do konkluzji, że przedstawiony wyżej wymóg nie został w sprawie zachowany. Z oświadczeń zawartych we wniosku skarżącej wynika, iż dochód netto jej gospodarstwa domowego wynosi [...] zł, zaś miesięczne koszty utrzymania wynoszą około [...] zł – [...] zł (na co składają się opłaty czynszowe oraz za media w kwocie [...] zł, koszty zakupu opału oszacowane przez Sąd na kwotę [...] zł miesięcznie oraz koszt zakupu leków w kwocie [...] – [...] zł). Wobec tego należało przyjąć, że skarżąca dysponuje comiesięcznie kwotą ok. [...] – [...] zł, za którą nabywa artykuły żywnościowe, odzież, środki czystości itp. Jakkolwiek nie jest to kwota wysoka, pozwala jednak na uiszczenie opłat sądowych każdorazowo w części wynoszącej 50 zł. Wobec tego należało uznać, iż nie została spełniona, określona w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przesłanka umożliwiająca przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Niemniej należało uznać, że skarżąca wykazała, iż dysponując comiesięczną kwotą wynoszącą od [...] – [...] zł (po odliczeniu wyżej wymienionych koniecznych wydatków), nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, co pozwoliło na zastosowanie regulacji zawartej w art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy, a więc przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie jej z każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 50 zł i ustanowienie adwokata. Nie budzi bowiem wątpliwości, że kwota jaką dysponuje comiesięcznie skarżąca w zasadzie wyklucza możliwość poczynienia oszczędności mogących wystarczyć na sfinansowanie kosztów związanych z udziałem w sprawie fachowego pełnomocnika oraz uiszczenie każdorazowych opłat sądowych w kwocie przenoszącej wysokość 50 zł.
Równocześnie, na co należy zwrócić uwagę, wnioskująca nie posiada majątku, który mógłby zostać w tym celu łatwo i szybko spieniężony.
Mając na względzie powyższe uznano, że E.S. wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, że poniesienie pełnych kosztów związanych z niniejszym postępowaniem przekracza jej możliwości finansowe.
Dlatego, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło