IV SA/Gl 995/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. sprawy ze skargi W.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta T. z dnia [...] nr [...] Pismem z dnia [...] r. skierowanym do Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w T. G. W. D. zwrócił się po raz kolejny z prośbą o wyrównanie należności za okres [...] i [...] r. oraz od [...] do [...] r. na podstawie "Programu rządu o dożywianie". Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. G., działając z upoważnienia Burmistrza Miasta T. G., na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. Un. Nr 64, poz. 593 ze z.) odmówił W. D. pomocy finansowej w postaci zasiłków celowych na zakup żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" za okres [...] oraz [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że żądanie zawarte we wniosku strony było już przedmiotem postępowań zakończonych prawomocnymi decyzjami, które wymienił określając daty oraz numery ich wydania. Dodatkowo wskazał, że zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej świadczenia przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, w którym został złożony wniosek. Ponadto zauważył, że pomoc w ramach Programu nie może być przyznana za okres [...], gdyż Program dotyczy realizacji świadczeń w latach [...]. Od powyższej decyzji odwołał się W. D. wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Strona domagała się wypłaty kwot pieniężnych wraz z odsetkami za zwłokę za wskazane we wniosku okresy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności dokonał ustaleń w zakresie sytuacji strony ubiegającej się o świadczenia z pomocy społecznej, w wyniku których stwierdził iż strona ze względu na wysokość dochodu ([...] zł) oraz niepełnosprawność spełnia wymogi określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Następnie organ powołując się na regulacje zawarte w ustawie z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" omówił formy i zasady udzielania pomocy w przedmiotowym zakresie akcentując, iż pomoc ta nie obejmuje okresu sprzed wejścia w życie wskazanej wyżej ustawy, co miało miejsce 31 grudnia 2006 r. Na tej podstawie uznał, że żądanie pomocy w ramach tego Programu za okres [...] i [...] r nie może być przyznana. Natomiast w kwestii pomocy za okres [...] r organ zwrócił uwagę, iż strona nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że nie może ze względów zdrowotnych spożywać posiłków przygotowanych przez jedną ze wskazanych przez organ I instancji placówek. Zaznaczył również, że strona miała przyznaną szeroką pomoc społeczną w tym także na zakup żywności. Końcowo zauważył, że sprawa pomocy na zakup żywności z programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" za okresy wskazane przez stronę w podaniu z dnia [...] r. była przedmiotem decyzji zarówno organu I jak i II instancji, które mają walor decyzji ostatecznych, czemu już dał wyraz organ I instancji w zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem wnosząc o jego uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy oraz uchylenie decyzji organu I instancji zarzucając organom naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w motywach kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola Sądu sprowadza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym, jak głosi art. 134 § 1 ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sądy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzając zatem, po myśli powyższych wskazań kontrolę zapadłych w sprawie decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże wyłącznie z przyczyn, które zostały dostrzeżone przez Sąd w ramach działania z urzędu. Przede wszystkim zauważyć należy, że organy orzekające w sprawie rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie pomocy finansowej na zakup żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" zawierający żądanie wypłaty tegoż świadczenia za okres [...] r. oraz [...] przyznały, że sprawa dotycząca wskazanych we wniosku żądań została rozstrzygnięta decyzjami, które są ostateczne i na tej podstawie odmówiły jego uwzględnienia. Przyjdzie wskazać, że zgodnie z art. 110 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. w skrócie k.p.a.) organ administracji publicznej, który wydał decyzję, od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia jest nią związany. Oznacza to, że decyzja zostaje wprowadzona do obrotu prawnego i jej wzruszenie jest dopuszczalne w granicach wyznaczonych stosownymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasada ta funkcjonuje także w przypadku złożenia przez stronę nowego wniosku w tej samej sprawie. W postępowaniu administracyjnym gwarancje trwałości decyzji, wynikające z art. 110 k.p.a., należy bowiem rozumieć w ten sposób, że organ administracji, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, jeżeli w nowej sprawie, wszczętej przed tym organem, nie zmieniły się istotne elementy poprzednio wydanej decyzji wynikające z art. 107 § 1 k.p.a. (por. wyrok Sądu Najwyższego z 3 czerwca 1993 r. sygn. akt III ARN 27/1993 publik. OSNC 1994/2/43). W tej samej sprawie po raz drugi nie może więc zapaść decyzja oparta o istniejący stan faktyczny i prawny pomiędzy tymi samymi stronami bez wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji już w sprawie wydanych. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w ogólnej zasadzie stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych określonej w art. 16 § 1 k.p.a., która wyraża się w tym, że decyzje obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone, zmienione, bądź dopóki nie zostanie stwierdzona ich nieważność. Zatem dopiero eliminacja z obrotu prawnego takiego rozstrzygnięcia w trybie prawem przewidzianym stwarza możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. Stwierdzić więc należy, że dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym to kolejne postępowanie wszczęte nowym wnioskiem strony dotyczące tego samego przedmiotu i tych samych stron postępowania jest bezprzedmiotowe. Natomiast gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny staje się bezprzedmiotowe, organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania (art. 105 k.p.a.). Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy należy wskazać, że organ pierwszej instancji stwierdził, iż sprawa przyznania W. D. pomocy finansowej na zakup żywności za okres [...] oraz [...] r. w zakresie uregulowanym ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" była już przedmiotem postępowań zakończonych prawomocnymi decyzjami, co przyznał również organ odwoławczy. W tej sytuacji, jeżeli organ uznał, że w sprawie wszczętej na podstawie podania strony z dnia [...] r., występuje tożsamość ze sprawą zakończoną ostatecznymi decyzjami rozstrzygającymi w kwestii wskazanego w tym podaniu żądania, zaś decyzje te nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, to powinien umorzyć postępowanie biorąc pod uwagę, że w tym przedmiocie jest związany wydanymi przez siebie decyzjami. W konsekwencji powyższego należało stwierdzić, że decyzja organu pierwszej instancji podjęta została z rażącym naruszeniem prawa wyczerpującym znamiona stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z rażącym naruszeniem prawa została też wydana decyzja organu drugiej instancji, który utrzymał w mocy decyzję dotkniętą wadą nieważności. Naruszenie to już samo w sobie stanowi dostateczną przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji organu II instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy właściwy organ będzie miał na względzie, iż w przypadku tożsamości sprawy wszczętej na skutek podania strony ze sprawą zakończoną decyzją wydaną przez ten organ, która nie została wyeliminowana z obrotu prawnego brak jest podstaw do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.