IV SA/Gl 996/15

WyrokWSA w Gliwicach2016-08-30

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz – Furmanik, Bożena Miliczek - Ciszewska, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zakończyć postępowanie wznowione w trybie nadzwyczajnym decyzją wydaną w innym trybie, np. dotyczącym nienależnie pobranych świadczeń?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który wznowił postępowanie w trybie nadzwyczajnym, musi zakończyć je w tym samym trybie. Nie może wydać decyzji w innym trybie, np. dotyczącej nienależnie pobranych świadczeń, gdyż jest to niedopuszczalne mieszanie różnych trybów postępowania. W przypadku naruszenia tej zasady, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
R. K. przyznano świadczenia rodzinne. Prezydent Miasta W. wznowił postępowanie administracyjne, uchylił pierwotną decyzję i odmówił przyznania świadczeń, wskazując na nieujawnienie dochodu męża. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając, że nie było podstaw do zastosowania przepisów o nienależnie pobranych świadczeniach, gdyż minął okres, na jaki świadczenia zostały przyznane. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] roku nr [...]. Decyzją z dnia [...] r. R. K. zostały przyznane świadczenia rodzinne w postaci zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku za okres od 1 listopada 2011 r. do 31 sierpnia 2012 r. W dniu 11 czerwca 2015 r. Prezydent Miasta W. [...] wznowił postępowanie na podstawie z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. zwanej dale k.p.a.). Następnie decyzją z dnia [...]r., nr [...] uchylił pierwotną decyzję i odmówił przyznania przedmiotowych świadczeń w trybie art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn: Dz. U. z 2015 r., poz. 114). W uzasadnieniu decyzji wskazał, że podczas składania wniosku o przyznanie przedmiotowych świadczeń skarżąca nie ujawniła dochodu z diet przysługujących jej mężowi S. K. z tytułu delegacji zagranicznych. Na skutek odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...]w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało mu sprawę do ponownego rozpoznania. Kolegium stwierdziło, że nie było podstaw do zastosowania art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż minął już okres na jaki zostały stronie przyznane świadczenia. Dlatego organ I instancji winien jedynie wszcząć postępowanie w sprawie nienależnie pobranych świadczeń, a następnie w sprawie ich zwrotu, bądź po wydaniu decyzji w trybie wznowieniowym, uruchomić postępowanie w sprawie nienależnie pobranych świadczeń i następnie w sprawie zwrotu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z przyczyn merytorycznych odnoszących się do jej uprawnień do świadczeń rodzinnych. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, przy czym zauważył, iż poczynione przez organ I instancji ustalenia implikujące wznowienie postępowania nie znalazły odzwierciedlenia w podstawie prawnej decyzji, ani w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Decyzje obu instancji nie mogą się ostać z powodu naruszenia prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a dotyczącego kwestii poruszonej dopiero w przytoczonym fragmencie odpowiedzi na skargę. Mianowicie organ I instancji w innym trybie wszczął postępowanie, a w innym je zakończył, co jest niedopuszczalne. Po wznowieniu postępowania należało wydać decyzję przewidzianą dla postępowania wznowieniowego, a nie decyzję w trybie art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W zaskarżonej decyzji jedynie zasygnalizowano ten problem, ale nie wyciągnięto właściwych wniosków. Nie znajduje prawnego uzasadnienia przedstawiony przez Kolegium alternatywny sposób dalszego działania organu I instancji. Skoro bowiem postępowanie zostało uruchomione w trybie wznowieniowym, to w takim trybie musi też być zakończone, a zatem w tym kierunku muszą być kontynuowane dalsze czynności organu I instancji. Jednocześnie skoro nie było wszczęte postępowanie w trybie art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to Kolegium winno było podjąć decyzję przewidzianą art. 138 § 1 pkt 2 kpa – uchylającą decyzję I instancji i umarzającą postępowanie w trybie wspomnianego art. 32. Organ odwoławczy nie widział podstaw do wydania decyzji w tym ostatnim trybie, a zatem uchylając decyzję organu podstawowego stopnia i przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia postąpiło niekonsekwentnie, zważywszy na niemożność mieszania różnych trybów, zwłaszcza nadzwyczajnych. W rezultacie naruszenia przez organy obu instancji przepisów proceduralnych zaistniała podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wynikającym z art. 32 ustawy i świadczeniach rodzinnych. Oznacza to, że organ I instancji doprowadzi do końca uruchomione postanowieniem z dnia [...]r. postępowanie wznowieniowe. Z uwagi na pomieszanie przez organy trybów postępowania i uchylenie ich decyzji wyłącznie z przyczyn proceduralnych, Sąd nie mógł w ogóle poruszać kwestii merytorycznych, które wymagają oceny we właściwie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Nadmienić przyjdzie, że Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyrokach tutejszego sądu rozstrzygających sprawy ze skargi R. K. dotyczące innego okresu rozliczeniowego, w których wystąpiła tożsama wada postępowania administracyjnego (sygn. akt IV SA/Gl: 998/15 z dnia 12 kwietnia 2016 r.; IV SA/Gl 991/15 i IV SA/Gl 999/15 z dnia 5 kwietnia 2016 r.; IV SA/Gl 1000/15 z dnia 17 marca 2016 r. - wszystkie są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 3 w zw. z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło