IV SAB/Gl 10/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-07-07

Skład orzekający: Beata Kalaga - Gajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniono to trudną sytuacją materialną skarżącego i jego rodziny, niskimi dochodami, znacznymi wydatkami na utrzymanie, obciążeniem majątku hipoteką oraz toczącymi się postępowaniami egzekucyjnymi, co w konsekwencji uniemożliwia skarżącemu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący E. S. złożył skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego w C. w przedmiocie informacji publicznej. Po oddaleniu skargi, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, wskazując na trudną sytuację materialną i rodzinną. Sąd analizował przedłożone dokumenty dotyczące dochodów, wydatków, majątku oraz postępowania egzekucyjnych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. – redaktora naczelnego dziennika "[...]" w C. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w C. w przedmiocie informacji publicznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i zwolnienia od kosztów sądowych postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2014 r. oddalił skargę E. S. – redaktora naczelnego dziennika dla [...] w C. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w C. w przedmiocie informacji publicznej. E. S. w piśmie z dnia 18 kwietnia 2014 r. (k. 243) zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślił, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji rodzinnej oraz materialnej. Jedynym żywicielem rodziny jest jego matka, która pracuje na umowę zlecenie i otrzymuje wynagrodzenie w kwocie około 1.300 zł netto, z czego połowa jest zajęta przez organ egzekucyjny. Ponadto, żaden z pozostałych członków rodziny nie jest zatrudniony oraz nie posiada żadnych oszczędności. Następnie w dniu 15 maja 2014 r. skarżący złożył urzędowy formularz wniosku z dnia 13 maja 2014 r. o przyznanie prawa pomocy (k.248–249). Uzasadniając wniosek wskazał, że bardzo trudna sytuacja materialna jego rodziny pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych kosztów utrzymania. Powtórzył, że jedynym żywicielem rodziny jest jego matka – E. S., która wykonuje pracę sprzątaczki na podstawie umowy zlecenia. E. S., który jest bezrobotnym studentem, działalność społeczną wykonuje na rzecz mieszkańców C. "non – profit" i "pro publico bono". Jednocześnie jest współwłaścicielem w 50 % nieruchomości rolnej o powierzchni 12,22 ha, która nie jest wykorzystywana rolniczo i nie przynosi żadnych dochodów. Położone na niej budynki znajdują się w stanie przeznaczonym do rozbiórki. Ponadto, w gospodarstwie brak jest inwentarza żywego oraz urządzeń rolniczych. Na dochód jego czteroosobowej rodziny składa się: wynagrodzenie E. S. z tytułu umowy zlecenia w kwocie 1.337,57 zł. netto, zasiłek z MOPS w kwocie 272,85 zł. oraz zasiłek z MOPS M. S. (ojciec skarżącego) w kwocie 153 zł. Siostra skarżącego – B. S. jest osobą bezrobotną. Jednocześnie członkowie rodziny nie posiadają jakiegokolwiek majątku, ani oszczędności. Skarżący oświadczył, że koszty utrzymania mieszkania wynoszą łącznie 1.033,53 zł. miesięcznie (czynsz 229,48 zł., rata długu wobec NETIA SA 241,21 zł., energia elektryczna 142.92 zł., telefon 69.90 zł., rata długu dla komornika – zadłużenie wobec banku 100 zł., leki 100 zł., koszty dojazdów do pracy i na uczelnię – bilety 150 zł.). Leczenie niepełnosprawnego ojca jest kosztowne, jednakże skarżący nie dysponuje rachunkami z aptek. Do wniosku skarżący dołączył dokumenty potwierdzające dochód rodziny oraz wydatki, w tym kserokopie decyzji administracyjnych o przyznaniu: dodatku mieszkaniowego z dnia [...] w kwocie 272,82 zł. (od marca 2014 r. do sierpnia 2014 r. k.252) oraz zasiłku pielęgnacyjnego z dnia [...] na rzecz M. S. w kwocie 153 zł (od stycznia 2013 r. do marca 2016 r. k.254). Skarżący nadesłał także kserokopie: rachunku z dnia 6 lutego 2014 r. za najem mieszkania w C. przez E. S. za luty 2014 r. przy ul. [...] w kwocie 502,30 zł (w tym z adnotacją, że za lokatora płaci MOPS w kwocie 279,40 zł. k.258), potwierdzenia przelewu z dnia 29 kwietnia 2014 r. dokonanego przez E. S. na rzecz Komornika Sądowego w Z. w kwocie 100 zł (k.259) oraz zaświadczenia z dnia 23 stycznia 2014 r. o zarejestrowaniu B. S. jako osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku. Zarządzeniem z dnia 2 czerwca 2014 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez: nadesłanie wyciągów i wykazów obrazujących operacje finansowe dokonywane na posiadanych przez skarżącego i osoby z nim zamieszkujące rachunkach bankowych w okresie ostatnich 3 miesięcy, wykazanie tytułu prawnego do posiadanej nieruchomości rolnej, nadesłanie dokumentacji obrazującej sytuację finansową spółki A Sp. z o.o. w K., której skarżący jest właścicielem, udokumentowanie faktu, że skarżący jest osobą bezrobotną, udokumentowanie wysokości zadłużenia w związku z dokonywanymi potrąceniami wynagrodzenia E. S. W odpowiedzi z dnia 16 czerwca 2014 r. na wezwanie E. S. podniósł, że jego siostra B. S. nie posiada konta bankowego (k.267). Wyjaśnił, że toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości, której jest współposiadaczem w części równej i nikt nie może rozporządzać nieruchomością ani czerpać z niej pożytków ze względu na konflikt rodzinny. Jednocześnie zadłużenie skarżącego wobec Urzędu Skarbowego w C. uniemożliwia mu sprzedanie działek przed spłatą tych należności. Ponadto A Sp. z o.o. nie prowadzi księgi przychodów rozchodów, a w lutym 2014 r. zgłoszona została do likwidacji. Spółka nie osiągała żadnych przychodów, a kapitał zakładowy został zajęty w 100% przez Urząd Skarbowy w C. z tytułu zaległości podatkowych. Do pisma dołączył kserokopie wyciągu posiadanego rachunku bankowego w [...] od marca 2014 r. do maja 2014 r. (k.268-276), rachunku bankowego w [...] od 7 kwietnia 2014 r. do 11 czerwca 2014 r. (k.277-278), rachunków bankowych E. S. w [...] od 25 marca 2014 r. do 25 maja 2014 r. (k.279-281) oraz M. S. w [...] (k.282). Ponadto dołączył kserokopie umowy darowizny z dnia [...] nieruchomości rolnej w S. o pow. 12,22 ha, zawartej w formie aktu notarialnego, pomiędzy T. S. a E. S. (k.283-286). Jednocześnie skarżący nadesłał kserokopie: zawiadomienia o wpisie w księdze wieczystej tej nieruchomości hipoteki przymusowej z tytułu zaległości podatkowych na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (k.287-289), wniosku z dnia 3 lutego 2014 r. o wykreślenie spółki A Sp. z o.o. z KRS, złożonego w Sądzie Rejonowym w K. (k.291), zaświadczenia z dnia 16 czerwca 2014r. (z którego wynika, że E. S. jest osobą bezrobotną, nie posiadającą prawa do zasiłku k.291) oraz zajęcia wynagrodzenia za pracę E. S. z grudnia 2013r. i wierzytelności z jej rachunku bankowego z lutego 2014 r., w związku z egzekucją należności w łącznej kwocie 13.423,73 zł. wraz z odsetkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast w myśl art. 245 § 3 tej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Na wstępie należy wskazać, że E. S. w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczył w rubryce 4, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, jednakże zdaniem Sądu intencją skarżącego jest także zwolnienie od kosztów sądowych, o czym świadczy uzasadnienie wniosku. W tym zakresie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie. Skarżący oraz członkowie jego rodziny znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. E. S. oraz jest siostra B. S. są osobami bezrobotnymi, bez prawa do zasiłku. M. S. – ojciec skarżącego, który jest osobą legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności, otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł. miesięcznie. E. S. – matka skarżącego, jest zatrudniona na umowę zlecenie i osiąga z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie 1.337,35 zł., jednakże z tej kwoty dokonywane są potrącenia na rzecz Komornika Sądowego w W. w związku z toczącymi się postępowaniami egzekucyjnymi. Ponadto rodzina skarżącego otrzymuje dodatek mieszkaniowy w kwocie około 270 zł. miesięcznie. Jednocześnie E. S. udokumentował koszty związane z utrzymaniem mieszkania w wysokości około 700 zł. miesięcznie. Powyższe wskazuje, że dochód rodziny skarżącego jest niski i po uiszczeniu tych kosztów oraz pozostałych niezbędnych wydatków, takich jak zakup żywności, odzieży, leków itp., nie pozwala skarżącemu na pokrycie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika i opłacenie kosztów postępowania. Skarżący także udokumentował, że on oraz członkowie jego rodziny nie posiadają jakichkolwiek oszczędności umożliwiających pokrycie tych kosztów. E. S. wprawdzie jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 12,22 ha, jednakże jest ona obciążona hipoteką przymusową z tytułu egzekucji prowadzonej wobec skarżącego przez Urząd Skarbowy w C. i skarżący nie może dokonać żadnych rozporządzeń do czasu spłaty należności. Jednocześnie wobec jego matki E. S. toczą się postępowania egzekucyjne na łączną kwotę około 13.400 zł. i z tego tytułu dokonywane są potracenia komornicze z wynagrodzenia za pracę i rachunków bankowych. Przedłożone przez skarżącego wyciągi bankowe z tych rachunków wykazały ogólnie saldo zerowe, a przelewy z udokumentowanych źródeł dochodu dokonywane są głównie na zaspokojenie wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania i należności egzekucyjnych. Ponadto, skarżący wykazał zlikwidowanie działalności gospodarczej. Wobec powyższego należy stwierdzić, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika, który będzie go reprezentował w postępowaniu. Z tych względów, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., postanowiono jak sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło