IV SAB/Gl 102/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.M. (M.) na bezczynność Prezydenta Miasta G. w przedmiocie przyznania pomocy społecznej w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: 1. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; W dniu 5 lipca 2013 r. M. M. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W treści tego formularza podniósł, że gospodaruje samotnie, nie uzyskuje żadnych dochodów ani nie posiada jakiegokolwiek majątku. Ponieważ oświadczenia wnioskodawcy uznano za niewystarczające do oceny jego sytuacji materialnej, zarządzeniem z dnia 5 września 2013 r. referendarz sądowy wezwał go o uzupełnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołał. W tym zakresie zwrócono się do niego o udokumentowanie faktu, iż nie osiąga jakiegokolwiek dochodu, określenie i udokumentowanie miesięcznej kwoty kosztów bieżącego utrzymania oraz o wskazanie źródeł, z których czerpie środki pieniężne na pokrycie tych kosztów. Powyższe wezwanie, przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego na język angielski skierowano na podany przez skarżącego we wniosku adres do doręczeń ([...], ul.[...]). Przesyłka zawierająca to wezwanie została zwrócona przez pocztę z adnotacją "Brak nr mieszkania, adresat nieznany". Wobec powyższego Sąd - po dokonaniu czynności zmierzających do ustalenia aktualnego miejsca pobytu M. M., które nie odniosły skutku - postanowieniem z dnia 20 stycznia 2014 r. zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie. Następnie, to jest w dniu 27 sierpnia 2015 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącego, w którym ponowił on żądanie o ustanowienie adwokata, podając przy tym nowy adres do korespondencji ([...]ul.[...]). Postanowieniem z dnia 7 września 2015 r. Sąd orzekł o podjęciu zawieszonego postępowania, z kolei zarządzeniem z dnia 19 listopada 2015 r. Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do referendarza sądowego, celem podjęcia dalszych czynności. Z uwagi na fakt, iż od daty złożenia wniosku (5 lipca 2013 r.) upłynęło ponad dwa lata, pismem z dnia 1 grudnia 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia tego wniosku, poprzez zaktualizowanie danych dotyczących posiadanych przezeń składników majątkowych oraz uzyskiwanych dochodów. Wskazano, iż należy w tym celu podać, czy skarżący posiada aktualnie zasoby pieniężne (jeżeli tak, to w jakiej wysokości), nieruchomości (jeżeli tak, podać jakie i określić ich powierzchnię) oraz rzeczy ruchome o wartości przekraczającej 3.000 Euro, a nadto, czy osiąga dochód, a jeśli tak - w jakim rozmiarze. Nadto wezwano wnioskodawcę do nadesłania zaświadczenia wydanego przez administrację Aresztu Śledczego, wskazującego, czy posiada środki pieniężne w depozycie (i w jakiej wysokości) oraz, czy wykonuje w tej placówce pracę zarobkową. Ponieważ w międzyczasie Sąd powziął informację o kolejnej zmianie miejsca pobytu skarżącego (został przeniesiony do Aresztu Śledczego w G., ul.[...]), przywołane wezwanie z dnia 1 grudnia 2015 r. - po przetłumaczeniu na język angielski - wysłano na ten adres. Przesyłka ta została jednak zwrócona do Sądu z adnotacją, że M. M. został z tej placówki zwolniony oraz, że jego aktualny adres to: G. ul. [...]Wobec powyższego, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 stycznia 2016 r., przetłumaczone wezwanie z dnia 1 grudnia 2015 r. wysłano ponownie - na ten adres. Także ta przesyłka została zwrócona do Sądu, przy czym umieszczono na niej adnotację "Zwrot, nie podjęto w terminie". Zarządzeniem z dnia 4 marca 2016 r. Przewodniczący Wydziału uznał, że skuteczne doręczenie rzeczonej przesyłki nastąpiło w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej "p.p.s.a." z dniem 24 lutego 2016 r. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, liczonym od powyższej daty, którego upływ nastąpił z dniem 2 marca 2016 r. skarżący nie udzielił na to wezwanie żadnej odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Na wstępie należy odnotować, że przedmiotem skargi M. M. jest bezczynność organu w przedmiocie przyznania pomocy społecznej, a zatem korzysta on w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. W konsekwencji, jego wniosek w omawianym zakresie jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata godzi się podkreślić, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, po myśli art. 245 §3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie fachowych pełnomocników) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść przywołanego art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy użyte w nim słowo "wykazanie", które nakłada na stronę powinność uprawdopodobnienia powoływanych przez nią okoliczności faktycznych. Oznacza to, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Dokonana w tym kontekście analiza okoliczności sprawy doprowadziła do konkluzji, że brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Trzeba bowiem podkreślić, że M. M. nie uzupełnił swojego wniosku w stopniu czyniącym zadość powołanemu wyżej zarządzeniu z dnia 1 grudnia 2015 r. Zarządzenie to, wysłane na ostatni znany adres skarżącego ([...]ul. [...]- miejsce jego pobytu po zwolnieniu z Aresztu Śledczego w G.) awizowano w dniu 10 lutego 2016 r. oraz powtórnie, w dniu 18 lutego 2016 r. (adnotacje na zwróconej przesyłce - karta nr 117 akt sprawy). W świetle art. 73 p.p.s.a., skutek doręczenia omawianego wezwania nastąpił więc w dniu 24 lutego 2016 r. (czyli czternaście dni od pierwszego awizowania), zaś wyznaczony w jego treści siedmiodniowy termin upłynął odpowiednio w dniu 2 marca 2016 r. W terminie tym skarżący nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. W konsekwencji, nie sposób uznać, aby zobrazował on swoją sytuację materialną w sposób umożliwiający dokonanie choćby pobieżnej analizy jego aktualnego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Przyznanie prawa pomocy jest natomiast możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Brak złożenia przez wnioskodawcę jakichkolwiek wyjaśnień żądanych w wezwaniu z dnia 1 grudnia 2015 r. powoduje więc, iż przesłanka, o której mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. nie została zachowana. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.