IV SAB/Gl 105/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2012 r. sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Wójta Gminy R. w przedmiocie informacji publicznej postanawia: 1) umorzyć postępowanie; 2) zasądzić od organu na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W skardze z dnia 24 listopada 2011r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący J.J. wystąpił o stwierdzenie bezczynności Wójta Gminy R. i zobowiązanie go do udzielenia żądanych informacji publicznych. W uzasadnieniu skargi podał, iż zwrócił się do organu w dniu 15 października 2011r. o udostępnienie mu informacji publicznych w postaci wykazu uchwał Rady Gminy R. za lata 1990-2002 i wykazu uchwał Zarządu Gminy R. za lata 1990-2002. Zaznaczył, iż wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej i podlega udostępnieniu na mocy przepisów ustawy z dnia 6 września 201r. o dostępie do informacji publicznej. Mimo tego adresat wniosku nie udzielił mu jej, również nie odmówił jej udzielenia ani też nie wskazał, iż wniosek zostanie załatwiony w innym, niż przewidziany prawem, terminie. Do skargi załączono wydruk wniosku podpisanego imieniem i nazwiskiem skarżącego, kierowanego za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres Urzędu Gminy R. z dnia 15 października 2011r. o udostępnienie informacji publicznej w postaci wykazu uchwał Rady Gminy R. za lata 1990-2002 i wykazu uchwał Zarządu tej gminy za lata 1990-2002. We wniosku podany był adres zwrotny. Skarżący dołączył nadto swój list z dnia 6 grudnia 2012r. przesłany do Gminy R. drogą elektroniczną, z którego wynikało, iż otrzymał żądany wykaz uchwał Rady Gminy i oczekuje nadal na doręczenie mu uchwał Zarządu Gminy R. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy R. wniósł o jej oddalenie, a ewentualnie o umorzenie postępowania, gdyż nie istnieje przedmiot sporu wobec udzielenia skarżącemu żądanych informacji w całości. W kolejnym piśmie, z dnia 17 lipca 2012r. nazwanym "wniosek o rozpoznanie skargi" złożonym w trybie art. 55 § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wniósł o rozpoznanie skargi na bezczynność Wójta Gminy R. oraz zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów wpisu sądowego od rozpoznanego wniosku o wymierzenie grzywny w sprawie sygn. akt IV SO/GL 3/12. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, iż w związku z brakiem odpowiedzi na swój wniosek złożony organowi w dniu 15 października 2011r., w którym domagał się udzielenia informacji publicznej wystąpił ze skargą na bezczynność organu za jego pośrednictwem. Organ nie przekazał jednak skargi wraz z dokumentacją sprawy, co stało się przyczyną wniosku o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 §1 P.p.s.a. Sprawa została rozpoznana i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, postanowieniem z dnia 30 stycznia 2012r. wydanym w sprawie IV SO/GL 3/12 wymierzył organowi grzywnę. Skarżący zauważył, iż po złożeniu skargi uzyskał żądane od organu informacje, jednakże nie posiada wiedzy, czy jego skarga na bezczynność została przekazana Sądowi. Uznał, iż nieprzekazanie skargi do Sądu uniemożliwia mu dochodzenie przysługujących praw, w tym uzyskanie od organu kosztów postępowania. Skarżący słusznie domagał się ochrony prawnej od sądu, gdyż organ pozostawał w bezczynności, a stan ten uległ zmianie dopiero w wyniku złożonej skargi i wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W związku z powyższym domagał się rozpoznania skargi, mimo jej nieprzekazania do Sądu i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania obejmującego wpis sądowy od skargi na bezczynność, a także od wniosku o ukaranie grzywną, który był niezbędny w celu ochrony jego praw. W odpowiedzi na wniosek organ alternatywnie wniósł o oddalenie wniosku i umorzenie postępowania stwierdzając, iż skarżący uzyskał żądaną informację publiczną, a wiec nie zachodzi już bezczynność w zakresie udzielenia informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a P.p.s.a. Oznacza to, że w sprawach, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane czynności materialnotechniczne - możliwe jest zaskarżenie samego zachowania się organu administracji. Uwzględnienie skargi w tym przypadku, w myśl art. 149 p.p.s.a., nakazuje sądowi administracyjnemu zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a nadto rozstrzygnięcia kwestii, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ocena, co do bezczynności organu dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu i wynikających z nich uprawnieniach i obowiązkach. W kontrolowanej sprawie stan prawny ma oparcie w regulacji zawartej w ustawie z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198) zwanej dalej u.d.i.p., co skutkuje przyjęciem właściwości sądów administracyjnych w świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym w art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) oznacza, że pozostaje on w bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., l OSK 601/05, LEX nr 236545).Termin określony w art. 13 ust. 2 cytowanej ustawy wynosi – z wyjątkami w nim wymienionymi – 14 dni od dnia złożenia wniosku. Kwestia, czy adresat wniosku o udostępnienie informacji był podmiotem zobowiązanym w świetle u.d.i.p nie była sporna. Nie budzi ona również wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w aspekcie art. 16 ust. 2 zdanie pierwsze Konstytucji RP stanowiącego, iż samorząd terytorialny uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej, a po myśli art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Również jako niesporne należało uznać, iż żądanie domagającego się udzielenia informacji podmiotu mieściło się w obszarze ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prawo do informacji publicznej, o czym stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 ab initio u.d.i.p. obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, którą stanowi każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 w/w ustawy), a więc bezspornie również informacja o aktach prawnych wydawanych przez organy władzy samorządu terytorialnego. Istotę sporu stanowiła natomiast kwestia czy organ podjął wymagane prawem działanie, czy też pozostaje w bezczynności. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej załatwienie sprawy przybiera następujące formy – 1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; 2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nie jest to informacja publiczna, nie dysponuje informacją albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; 3) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji. Natomiast sposób załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej przez organy władzy publicznej ustawa przewiduje wyłącznie w art. 16 ust. 1 ustawy, według którego odmowa udostępnienia informacji oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w jej art. 14 ust. 2, następują w tej właśnie formie. Dokumentacja sprawy przedstawiona Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu wraz ze skargą pozwala przyznać rację skarżącemu, iż do dnia wniesienia skargi zobowiązany organ nie załatwił sprawy w żadnej z wymienionych wyżej form. Nie udzielił żądanych odpowiedzi. Nie wydał też decyzji o odmowie udzielenia informacji ani też nie przekazał adresatowi wniosku pisma informującego że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nie jest to informacja publiczna, nie dysponuje informacją albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać. Jednocześnie nie ulega wątpliwości, że po dacie wniesienia skargi na bezczynność organ załatwił sprawę. Udzielił odpowiedzi w zakresie żądania wykazu uchwał Rady Gminy za lata 1990 – 2002 w dniu 1 grudnia 2011r i w dniu 3 kwietnia 2012r. przekazał wnioskodawcy rejestr chwał Zarządu gminy R. Zauważyć trzeba, że organ nie złożył przeciwdowodu pozwalającego zakwestionować daty, w których udzielona została odpowiedź. Przyznać można rację organowi, iż w następstwie przekazania informacji wnioskodawcy postępowanie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, co do udostępnienia wymienionych wyżej informacji, stało się bezprzedmiotowe. Jednak stało się to dopiero po zainicjowaniu przez wnioskodawcę kontroli sądowoadministracyjnej. W przypadku, gdy organ załatwi sprawę po myśli właściwych przepisów w czasie pomiędzy wniesieniem skargi, a wydaniem przez sąd administracyjny wyroku powinien znaleźć zastosowanie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 26 listopada 2008 r. (sygn. akt I OPS 6/08 LEX nr 463487 publ. Internetowa Baza Orzeczen NSA) stwierdzając, iż przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a ma zastosowanie, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a tej ustawy – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zgodnie z wymienionym w cytowanej uchwale przepisem art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. Z przedstawionego wyżej powodu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. - postanowił umorzyć postępowanie. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono po myśli art. 201 P.p.s.a. Sąd nie był natomiast władny orzekać o kosztach skarżącego poniesionych z tytułu prawomocnie zakończonego już postępowania w innej sprawie prowadzonej w przedmiocie wymierzenia grzywny w trybie art. 55 §1 p.p.s.a.