IV SAB/Gl 110/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi B. W. na bezczynność Dyrektora A w K. w przedmiocie informacji publicznej 1) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie w pozostałej części; 3) zasądza od wymienionego Dyrektora na rzecz skarżącej kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca B.W. skierowała w dniu 12 sierpnia 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Dyrektora Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w K.. Nie udzielono jej bowiem informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, o którą wystąpiła w dniu 13 czerwca 2013r. W adresowanym do Dyrektora Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w K. wniosku domagała się wydania potwierdzonych za zgodność kopii regulaminu pracy, regulaminu pracy Rady pedagogicznej SPPP, procedury przechowywania i zabezpieczenia kart indywidualnych, protokołu z kontroli przeprowadzonej w wyniki złożonych przez wnioskodawczynię skarg, arkusza organizacyjnego SPPP wraz z aneksami na rok 2010/2011 i 2011/2012 po zabezpieczeniu danych wrażliwych, protokołu z zebrania Rady pedagogicznej z dnia 4 kwietnia 2013r. i z dnia 23 maja 2013r. oraz za okres od 1 września 2008r. do 31 grudnia 2010r. W odpowiedzi na opisany wniosek skarżąca uzyskała w dniu 11 lipca 2013r. informację, że regulamin pracy i regulamin pracy Rady Pedagogicznej SPPP są dostępne na stronie internetowej Poradni, procedury przechowywania i zabezpieczenia kart indywidualnych oraz arkusze organizacyjne SPPP wraz z aneksami na rok 2010/2011 i 2011/2012 są dostępne do wglądu w sekretariacie Poradni, protokołu z kontroli przeprowadzonej w wyniki złożonych przez wnioskodawczynię skarg, jest dostępny w Wydziale Edukacji w K., jako że podmiot ten przeprowadzał kontrolę. Natomiast protokoły z zebrania Rady pedagogicznej z dnia 4 kwietnia 2013r. i z dnia 23 maja 2013r. oraz za okres od 1 września 2008r. do 31 grudnia 2010r. będą dostępne w sekretariacie Poradni. Skarżąca wskazała, że żaden z wymienionych sposobów załatwienia jej wniosku nie miał miejsca. W związku z powyższym podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie podjął w terminie wskazanym w art. 13 ustawy o dostępie do informacji stosownych czynności. Pozostaje zatem w bezczynności. Dodatkowo wniesiono w skardze o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego na podstawie art. 155 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w K. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że nie pozostawał w bezczynności, gdyż zaproponował skarżącej wgląd do wszystkich dokumentów, o których kserokopie wystąpiła w dniu 13 czerwca 2013r. Ponadto część tych dokumentów przygotowana została dla skarżącej w formie kserokopii lecz skarżąca odmówiła ich przyjęcia. Ponad powyższe przedstawił, że uwzględniając skargę w całości przesłał w dniu 16 września 2013r. kserokopie wszystkich dokumentów, o jakie wystąpiła skarżąca. Pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 16 października 2013r. potwierdził uzyskanie wszystkich wnioskowanych informacji publicznych i dokumentów. Wniósł o zasadzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej. Z akt sprawy przedstawionych Sądowi wraz ze skarga wynikało, iż w dniu 13 czerwca 2013r. Dyrektor Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w K. otrzymał wniosek B.W., w którym w trybie informacji publicznej wystąpiła o wydanie jej kserokopii ośmiu dokumentów wymienionych we wniosku. Do wniosku załączyła toner oraz paczkę papieru celem realizacji jej wniosku. W piśmie z dnia 8 lipca 2013r. skierowanym do skarżącej przekazano adresatce, że regulamin pracy i regulamin pracy Rady Pedagogicznej SPPP są dostępne na stronie internetowej Poradni, w związku z czym nie zachodzi potrzeba wydawania ich kopii. Procedura przechowywania i zabezpieczenia "kart indywidualnych" jest dostępna w sekretariacie Poradni "po godzinach Pani pracy". O wydanie protokołu z kontroli przeprowadzonej w wyniku złożonych przez wnioskodawczynię skarg należy zwrócić się do Wydziału Edukacji w K., który przeprowadził kontrolę i jest dysponentem w/w protokołu. Arkusze organizacyjne SPPP wraz z aneksami na rok 2010/2011 i 2011/2012 zostaną przedstawione wnioskodawczyni do wglądu w sekretariacie Poradni "po godzinach Pani pracy". Aneksy do w/w arkuszy nie zostaną okazane ponieważ ich analiza pozwoliłaby na ustalenie wysokości potencjalnych zarobków innych pracowników, co stanowiłoby naruszenie ustawy o ochronie danych osobowych. Natomiast protokoły z zebrania Rady Pedagogicznej z dnia 4 kwietnia 2013r. i z dnia 23 maja 2013r. oraz za okres od 1 września 2008r. do 31 grudnia 2010r. są dostępne w sekretariacie Poradni "po godzinach Pani pracy". Udostępnianie ich wnioskodawczyni w formie odpisu uznano za niemożliwe z uwagi na wynikający z ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty obowiązek nieujawniania spraw poruszanych na posiedzeniach Rady Pedagogicznej. Powołano się na art. 43 ustawy, z którego wynika, że nauczyciele są zobowiązani do nieujawniania spraw poruszanych na posiedzeniu rady pedagogicznej, które mogą naruszać dobro osobiste uczniów lub ich rodziców, a także nauczycieli i innych pracowników szkoły lub placówki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a P.p.s.a. Oznacza to, że w sprawach, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane czynności materialnotechniczne - możliwe jest zaskarżenie braku działania wymaganego od organu administracji. Uwzględnienie skargi w tym przypadku, w myśl art. 149 P.p.s.a., nakazuje sądowi administracyjnemu zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a nadto rozstrzygnięcia kwestii, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu i wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach. W kontrolowanej sprawie prawem materialnym, na podstawie którego należy ocenić zachowanie organu jest ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198). Z wypracowanego już i traktowanego, jako jednolite, stanowiska judykatury wynika niezbicie, że załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać - 1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej, 2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać, 3) pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, 4) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji. Sposób załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej przez organy władzy publicznej ustawa przewiduje wyłącznie w art. 16 ust. 1 ustawy, według którego odmowa udostępnienia informacji oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w jej art. 14 ust. 2, następują w tej właśnie formie. Również wyłącznie w tym przypadku znajdą zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wynika z przedstawionego Sądowi stanu faktycznego skarżąca sprecyzowała w swoim wniosku zarówno treść żądanych informacji publicznych, jak też formę, w jakich domagała się jej otrzymania. Dokonała zatem wyboru sposobu udzielenia jej informacji publicznej, a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie gwarantuje adresatowi wniosku, zobowiązanemu do udzielenia informacji publicznej, uprawnienia do samodzielnego decydowania o sposobie wykonania żądania. Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ab initio w/w ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnienie informacji następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem. Wyjątkiem od tej zasady jest przypadek, o którym mowa w art. 14 ust. 1 in fine – "chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku". W takim przypadku podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Adresat wniosku skierowanego przez skarżącą nie wskazał przyczyn braku możliwości załatwienia sprawy w sposób podany przez wnioskodawczynię. Jego pisma z dnia 8 lipca 2013r. nie można zatem traktować jako załatwienie sprawy. Udzielenie informacji publicznej nastąpiło dopiero po zainicjowaniu przez wnioskodawczynię postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z tezą uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego (sygn. I OPS 6/08) przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Sytuacja taka miała miejsce w kontrolowanej sprawie, wobec czego Sąd postanowił umorzyć postępowanie. Wskazać trzeba dodatkowo, że organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej musi przestrzegać wyznaczonego ustawowo terminu do załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Brak działania po stronie organu w ustawowym terminie, traktowany jako bezczynność, może zostać oceniony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jako rażące naruszenie prawa. W kontrolowanej sprawie nie można przypisać organowi bezczynności o charakterze rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa jest postacią kwalifikowaną, a nie każda bezczynność organu przyjmuje taką postać. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy. Zdaniem Sądu niedochowanie terminu wyznaczonego ustawowo na załatwienie sprawy przez organ w kontrolowanej sprawie było wynikiem błędów w interpretacji prawa. Nie stanowiło natomiast lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych mocą przywoływanej ustawy na podmioty wymienione w jej art. 4 ust. 1 i 2. Odnosząc się do żądania skarżącej wydania postanowienia sygnalizacyjnego na podstawie art. 155 P.p.s.a. wskazać należy, że istotne naruszenie prawa spowodowane jest oczywistymi i niebudzącymi wątpliwości nieprawidłowościami w rozumieniu lub stosowaniu prawa. Jest to naruszenie tego rodzaju, że pomimo iż nie miało ono bezpośredniego wpływu na wynik sprawy, to w zachowanie organu wskazuje w sposób niewątpliwy naruszone zostały przepisy prawa materialnego lub procesowego. Orzeczenie sygnalizacyjne wydawane na postawie art. 155 § 1 P.p.s.a. ma charakter fakultatywny, a wniosek złożony przez skarżąca nie jest dla Sądu wiążący. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dostrzegł, by spełniły się przesłanki stanowiące o konieczności zastosowania tego środka. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono po myśli art. 201 P.p.s.a.