IV SAB/Gl 116/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Michalik po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.L. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w kwestii sprzeciwu skarżącego z dnia 11 listopada 2016 r. na postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 24 października 2016 r. oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z 24 października 2016 r. Pismem z dnia 14 lipca 2016 r. G.L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na wezwanie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 sierpnia 2016 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 24 października 2016 r. starszy referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy albowiem skarżący nie zobrazował swojej sytuacji materialnej w sposób dostatecznie jasny i przekonujący, w szczególności nie potwierdził swoich oświadczeń o tym, jakoby zakończył prowadzenie działalności gospodarczej. Pismem z dnia 11 listopada 2016 r. G.L. wniósł sprzeciw na postanowienie z dnia 24 października 2016 r., w którym oświadczył, że posiada niskie dochody i dlatego nie może ponieść kosztów sądowych ani też nie ma możliwości zatrudnienia pełnomocnika. Jednocześnie wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu wzięto pod uwagę okoliczności z 2015 r., które nie miały miejsca na dzień składania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W wykonaniu zarządzenia Sędziego sprawozdawcy z dnia 6 grudnia 2016 r. wezwano skarżącego w terminie 7 dni do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: – nadesłanie wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo innego zaświadczenia potwierdzającego fakt zaprzestania prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, która według przedłożonej deklaracji PIT-36 przyniosła skarżącemu w roku podatkowym 2015 dochód w kwocie 23.104,77 zł; – udokumentowanie ponoszonych kosztów egzekucji komorniczych w postaci nadesłania kserokopii postanowień Komorników Sądowych o Sygn. [...]. Korespondencja sądowa zawierająca powyższe wezwanie została skutecznie doręczona G.L. w dniu 19 grudnia 2016 r. Tym samym termin do udzielenia odpowiedzi na wezwanie z dnia 6 grudnia 2016 r. upłynął w dniu 27 grudnia 2016 r. Jednakże do chwili obecnej skarżący nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Ponadto wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Natomiast sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Według art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Poza tym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Powołując się na aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych należy zauważyć, że obowiązek zapewnienia skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej ani prawa do zwolnienia od kosztów sądowych. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący (por. postanowienie NSA z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 935/14, LEX nr 1628836). W przedmiotowej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że G.L. nie wykazał w sposób przekonujący, że kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy. Sąd podziela w pełni ustalenia poczynione przez starszego referendarza sądowego zawarte w zaskarżonym postanowieniu z dnia 24 października 2016 r. Również Sąd dostrzega, budzące wątpliwości, rozbieżności w oświadczeniach skarżącego i zarazem dokumentach złożonych przez niego. W szczególności należy zauważyć, że skarżący nie odpowiedział na wezwanie Sędziego sprawozdawcy z dnia 6 grudnia 2016 r. i nie udokumentował faktu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. A zatem w ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że wystąpiły przesłanki uzasadniające uwzględnienie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.