IV SAB/Gl 117/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-11-18
Skład orzekający: Tadeusz Michalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca, pomimo wezwania, nie wykazała w sposób obiektywny i udokumentowany swojej trudnej sytuacji materialnej. Brak wystarczających dowodów uniemożliwił sądowi ocenę, czy spełnione zostały przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co skutkowało obciążeniem strony negatywnymi konsekwencjami niewykonania wezwania.Stan faktyczny
Skarżący E.S. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta C. w przedmiocie informacji publicznej. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Mimo wezwań sądu do uzupełnienia wniosku i wykazania trudnej sytuacji materialnej, skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, , , po rozpoznaniu w dniu 30 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.S.- redaktora naczelnego dziennika "A" w C. na bezczynność Prezydenta Miasta C. w przedmiocie informacji publicznej w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.
W piśmie z dnia 19 lipca 2012 r. E.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezydenta Miasta C. w przedmiocie informacji publicznej.
Wyrokiem z dnia 14 maja 2013 r. tutejszy Sąd oddalił skargę E.S. Wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu na skutek zgłoszonego żądania dnia 25 czerwca 2013 r.
Wnioskiem z dnia 1 lipca 2013 r. skarżący zwrócił się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wskazanego wyżej wyroku.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV E.S. wezwany został do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wniosku na urzędowym formularzu PPF- w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W zakreślonym przez Sąd terminie skarżący nadesłał wypełniony formularz, w którym wniósł o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że jest studentem, a jednocześnie osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymującą się głównie z pomocy najbliższych osób oraz pomocy społecznej. E.S. wskazał ponadto, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie oraz że nie posiada żadnych wartościowych rzeczy, które pomogłyby mu sfinansować koszty przygotowania skargi kasacyjnej. Skarżący podkreślił, że prowadzona przez niego działalność społeczna ma charakter non- profit i służy umacnianiu demokracji lokalnej. E.S. poinformował również, że nie posiada żadnych dochodów.
Dnia 7 października skarżący wezwany został do wykazania dochodów pozwalających mu na zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych. W odpowiedzi E.S. nadesłał pismo datowane na dzień 9 października 2013 r., w którym oświadczył, że utrzymuje się głównie z pomocy babci zamieszkałej w S., która wspiera go w zakresie wyżywienia oraz pomocy finansowej. Jak wskazał skarżący środki na utrzymanie uzyskuje również ze zbierania i sprzedaży produktów podlegających recyklingowi. Wsparcia okresowego oraz doraźnego, jak informuje, udziela mu także Ośrodek Pomocy Społecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzedu.
W dalszej kolejności wskazać należy, że w myśl zasady sformułowanej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny.
O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie" nakładające na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale formułujące obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Oficyna Wydawnicza VERBA s.c., Lublin 2003, s. 117). Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostało udowodnione przez stronę.
W tym właśnie kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego wniosku. Skarżący bowiem pomimo prawidłowego i precyzyjnego wezwania nie uprawdopodobnił okoliczności dotyczących swojej trudnej sytuacji materialnej ani nie udokumentował okoliczności, na które powołał się we wniosku. Fakt ten w zasadzie uniemożliwia dokonanie właściwej oceny stanu majątkowego wnioskodawcy. Nie jest bowiem możliwe obiektywne stwierdzenie, że wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Aby wykazać zasadność swojego wniosku, strona powinna przedłożyć takie dokumenty, które uprawdopodobnią, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy
Stwierdzić więc przyjdzie, iż E.S. pomimo wezwania nie wykazał okoliczności przemawiających za przyznaniem mu prawa pomocy, co leżało w jego bezpośrednim interesie. Natomiast Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie zostały mu przedstawione do oceny i weryfikacji.
Nadesłane do Sądu pismo z dnia 21 października 2013 r. nie może zostać potraktowane jako wyczerpujące udzielenie odpowiedzi na wezwanie Sądu.
W tej sytuacji, skoro skarżący nie uzupełnił danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z wezwaniem z dnia 7 października 2013 r., to nie jest możliwe obiektywne ustalenie jego aktualnego stanu majątkowego i sytuacji osobistej. Natomiast uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Zatem nie sposób przyjąć aby skarżący wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu. Tym samym wymóg wynikający z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. nie został w sprawie zachowany. Natomiast negatywne skutki niewykonania wezwania Sądu obciążają w całości stronę, do której wezwanie zostało skierowane.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło