IV SAB/Gl 119/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.Z. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; W treści skargi z dnia [...] K.Z. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie, to jest w dniu [...] skarżący nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie. W treści tego formularza powołał się na trudną sytuację materialną. Oświadczył bowiem, iż od [...] jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z partnerką zamieszkując w domu o powierzchni [...] m2 (wartość około [...] tys. zł). Wskazał przy tym, że wraz z partnerką utrzymują się z jej wynagrodzenia za pracę, w kwocie netto [...] zł. Nadto dodał, iż są obciążeni znacznymi kosztami bieżącymi i mają zaległości płatnicze. Wezwaniem z dnia 10 listopada 2015 r. zwrócono się do skarżącego o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, na które się powołał. W tym zakresie wezwano go o: - nadesłanie kserokopii dokumentów obrazujących wysokość miesięcznie ponoszonych wydatków w postaci rachunków, faktur VAT lub dowodów wpłat uiszczanych opłat za wodę, gaz, energię elektryczną, telefon, podatek od nieruchomości itp. Wskazano przy tym, że w przypadku zadłużenia w płatnościach należy przedłożyć stosowne dokumenty źródłowe potwierdzające tą okoliczność; - wyjaśnienie czy wnioskodawca korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej i udokumentowanie wsparcia uzyskiwanego z tego tytułu, natomiast w przypadku korzystania z pomocy osób trzecich - nadesłanie oświadczeń tych osób wskazujące rodzaj i wysokość udzielanej pomocy; - przedłożenie zaświadczenia wystawionego przez ZUS potwierdzającego, iż w okresie od [...] do nadal nie były za stronę odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne, - wskazanie rodzaju zadłużenia (kredyty, pożyczki), o którym skarżący wspomina w swoim wniosku, rozmiaru tego zadłużenia oraz wierzycieli, którym jest winny pieniądze. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem [...] skarżący nie udzielił na powyższe wezwanie żadnej odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku K.Z. należy wskazać, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem wnioskujący nie uprawdopodobnił swoich oświadczeń, które podniósł we wniosku ani nie wyjaśnił wątpliwości co do sytuacji materialnej swej rodziny, nie nadsyłając żadnych dokumentów obrazujących wysokość obciążających ją kosztów utrzymania ani też potwierdzających fakt, iż pozostaje aktualnie bez dochodów. Nie wyjaśnił także, czy korzysta z pomocy społecznej ani nie podał żadnych bliższych informacji o charakterze i rozmiarze zadłużenia, które ma go obciążać. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że K.Z. został do tego wyraźnie wezwany zarządzeniem z dnia 10 listopada 2015 r. Wezwanie to zostało mu doręczone w dniu [...] (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru - karta nr 17 akt sprawy), a w rezultacie termin na jego wykonanie upłynął z dniem [...]. W terminie tym skarżący nie udzielił na wspomniane wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełnił wymóg, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z kolei niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Odstępując od wykonania wezwania z dnia 10 listopada 2015 r. skarżący nie zachował przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 przywołanej ustawy.