IV SAB/Gl 12/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 4) zasądza od Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 21 listopada 2015 r. R.K. zwrócił się do Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie na wskazany adres e-mailowy skanów zanonimizowanych protokołów z wywiadów środowiskowych przeprowadzonych od 14 do 18 września 2015 r. W odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 26 listopada 2015 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w R. poinformował, że żądane dokumenty mają charakter informacji przetworzonej zgodnie z art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej i jednocześnie wezwał wnioskodawcę w terminie 14 dni do wskazania powodów, dla których spełnienie żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Wnioskodawca na wezwanie to nie udzielił odpowiedzi. W dniu 23 grudnia 2015 r. R.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wnosząc o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie tygodnia od otrzymania akt sprawy z Sądu oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego wg. norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie odpowiedział na wezwanie organu, albowiem uważał, że w jego wniosku nie chodzi o informację przetworzoną. Wskazał, że w tej sytuacji organ powinien wydać decyzję odmawiającą udostępnienia informacji, co umożliwiłoby zweryfikowanie jego decyzji przez organ odwoławczy i Sąd. Skarżący nadmienił, ze do dnia złożenia skargi organ nie wydał decyzji, a zatem pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i poinformował, ze w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej i przesłał ją na adres poczty elektronicznej skarżącego. W uzasadnieniu podkreślił, że skarżący R.K. począwszy od dnia 04 listopada 2015 r. zwraca się z różnymi wnioskami o udostępnienie informacji publicznej dotyczącymi m.in. wykształcenia Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej; zanonimizowanych protokołów z wywiadów środowiskowych; korzystania przez pracowników z samochodu służbowego; ilości przeprowadzonych wywiadów środowiskowych, zanonimizowanych wywiadów środowiskowych przeprowadzonych przez wskazanego pracownika przez skarżącego; średnich miesięcznych wynagrodzeń pracowników organu, kierowników działów oraz radcy prawnego organu; wykazu osób zatrudnionych w organie; skanu faktur za telefon służbowy, którym dysponuje organ; skanu legitymacji służbowych wydanych pracownikom organu, itp. W sumie w okresie od dnia 04 listopada 2015 r. do dnia 04 stycznia 2016 r. skarżący złożył 37 wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Organ wyjaśnił, że udzielenie informacji zawartej we wniosku skarżącego nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego i dlatego w dniu [...] r. wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a P.p.s.a. Oznacza to, że w sprawach indywidualnych, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane czynności materialnotechniczne - możliwe jest zaskarżenie braku działania wymaganego od organu administracji. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem kontroli nie jest bowiem określony akt lub czynność organu administracji publicznej lecz obowiązek ich wydania w ustawowym terminie. Z kolei w myśl art. 149 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności albo stwierdzenia bądź uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a nadto rozstrzyga w kwestii, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Celem skargi na bezczynność organu administracji jest natomiast zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu oraz wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach. W kontrolowanej sprawie skarżący wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. polegającą na nie załatwieniu jego wniosku z dnia 21 listopada 2015 r., w którym zwrócił się o udzielenie informacji publicznej. W związku z tym prawem materialnym, na podstawie którego należało ocenić zachowanie organu jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm.) dalej w skrócie "u.d.i.p.". W rozpatrywanej sprawie jest poza sporem, że Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w R. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p.. W związku z tym, mając jednocześnie na względzie wypracowane już i traktowane jako jednolite, stanowisko judykatury, załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej powinno przybrać postać: - czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; - pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; - pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej; - pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji. - decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., a akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji. W sprawie bezsporne jest, że wniosek został złożony w dniu 21 listopada 2015 r. i do dnia wniesienia skargi, tj. do 23 grudnia 2015 r. zobowiązany organ nie załatwił sprawy we wskazany wyżej sposób, wezwał jedynie skarżącego pismem z dnia 26 listopada 2015 r. do wykazania w terminie 14 dni, iż udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dopiero po wpływie skargi, organ podjął czynności mające na celu załatwienie wniosku i decyzją z dnia [...] r. odmówił skarżącemu udzielenia wnioskowanej informacji. Należało zatem ocenić, czy w dacie wniesienia skargi na bezczynność polegającą na niezałatwieniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w R. pozostawał w bezczynność, gdyż fakt wydania decyzji, a więc zakończenie sprawy w sposób przewidziany w przepisach u.d.i.p., po wniesieniu skargi nie zdejmuje z Sądu obowiązku rozstrzygnięcia czy bezczynność zaistniała, a jeśli tak, to czy miała charakter kwalifikowany. Obowiązek ten wynika z art. 149 § 1 zd. 2 P.p.s.a. Wydanie przez organ określonego aktu po wniesieniu skargi czyni jedynie bezprzedmiotowe orzekanie przez Sąd w zakresie zobowiązania organu do podejmowania właściwych korków w celu załatwienia wniosku skarżącego (por. uchwała NSA z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA). Natomiast jak już wyżej wskazano bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności, lub – wprawdzie – prowadził postępowanie w sprawie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji. Termin do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej został określony w art. 13 u.d.i.p. W myśl tego przepisu udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Natomiast zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko orzecznictwa sądów administracyjnych, że termin określony w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. ma zastosowanie nie tylko do czynności polegającej na udostępnieniu informacji, ale również do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a jego bieg rozpoczyna się od chwili otrzymania wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006r., sygn. akt I OSK 601/05, Lex nr 236545). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie od dnia wniesienia wniosku o udostępnienie informacji do dnia wniesienia skargi upłynął czternastodniowy termin do załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu, dla oceny terminowości działania Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. nie ma znaczenia fakt wezwania wnioskodawcy pismem z dnia 26 listopada 2015r. do wykazania powodów, dla których uzyskanie wnioskowanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Co prawda, w piśmie tym organ wyznaczył wnioskodawcy czternastodniowy termin do udzielenia odpowiedzi, a termin ten upływał w dniu 10 grudnia 2015 r., jednakże w tym zakresie organ nie skorzystał z możliwości, o której mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p.. Z materiałów przedstawionych Sądowi wraz ze skargą nie wynika bowiem, by organ poinformował skarżącego o konieczności przedłużenia terminu do wydania decyzji, w związku z tym pozostawał w bezczynności do dnia 31 grudnia 2015 r. Mając na względzie, że przekroczenie terminów w załatwieniu wniosku skarżącego nie było znaczne, a organ podejmował niezwłocznie po otrzymaniu wniosku czynności prowadzące do zakończenia sprawy, Sąd uznaje, że stwierdzona kilkunastodniowa bezczynność organu nie przybrała formy rażącego naruszenia prawa. Jak wcześniej zauważa się, nakazywanie organowi podjęcia niezbędnych czynności w celu załatwienia wniosku, wobec wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej jest bezprzedmiotowe, co uzasadnia orzeczenie o umorzeniu postępowania w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy P.p.s.a. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego, na które składa się wpis sądowy w kwocie 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.