IV SAB/Gl 124/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-08-28

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Beata Kozicka, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, będąca jednoosobową spółką kapitałową gminy, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej, a jeśli tak, to czy jej odpowiedź na wniosek o jej udzielenie była wystarczająca, czy też można mówić o bezczynności organu?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, będąca jednoosobową spółką kapitałową gminy i gospodarująca majątkiem publicznym, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej. Odpowiedź organu na wniosek o udzielenie informacji publicznej, która jest lakoniczna, niespójna, nie analizuje poszczególnych pytań i powołuje się na nieistniejące podstawy odmowy, nie stanowi załatwienia wniosku i należy ją uznać za bezczynność organu. Prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, niezależnie od motywów i celów wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. złożyła do B Sp. z o.o. wnioski o udostępnienie informacji publicznej dotyczące m.in. procesu wyboru wykonawców, terminów realizacji budowy, przyczyn braku postępu prac, wydatkowania środków publicznych oraz kwestii bezpieczeństwa na budowie. B Sp. z o.o. udzieliła odpowiedzi tylko na jedno z pytań, uznając pozostałe za niezwiązane z faktami, stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa lub służące celom komercyjnym. Spółka A sp. z o.o. wniosła skargę na bezczynność B Sp. z o.o. do WSA w Gliwicach.
Rozstrzygnięcie
1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2) zobowiązuje Prezesa Zarządu B Sp. z o.o. w Z. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 30 marca 2018r. w terminie 14 dni, 3) zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Specjalista Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi A sp. z o. o. w Z. na bezczynność B Sp. z o.o. w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2) zobowiązuje Prezesa Zarządu B Sp. z o.o. w Z. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 30 marca 2018r. w terminie 14 dni, 3) zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskami z dnia 8 marca 2018 r. i dnia 30 marca 2018 r. A sp. z o. o zwróciła się do Prezesa B sp. z o. o. o udostępnienie informacji publicznej w trybie art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. We wniosku z dnia 8 marca 2018r. podano jako przyczynę wystąpienia o informację publiczną obawę o przyszłość budowy budynków n nr 4 i 5 wykonywanych na podstawie umów [...] oraz [...] (zawartych 16 stycznia 2017 r.) oraz wezwano do wskazania kryteriów stosowanych wobec aktualnego wykonawcy. Wniesiono także o udzielenie informacji dotyczącej budowy budynku nr 6 albowiem zakończenie budowy w terminie umownym jest technologicznie niemożliwe. We wniosku z dnia 30 marca 2018 r. zwrócono się o: 1. podanie czy zastosowany został tryb konkursowy (jeżeli nie, to jaki) przy obsadzaniu stanowisk: Prezesa Zarządu O. Z., Dyrektora J. L. oraz Kierownika Projektu K. S.; 2. wskazanie jaki jest umowny termin zakończenia przez firmę C sp. z o.o. budynków wielorodzinnych nr 4, 5 i 6? Czy terminy zakończenia są zgodne z terminami podanymi w umowie stanowiącej załącznik do dokumentacji przetargowej? Jeżeli nie, to z jakich powodów został zmieniony; 3. przesłanie dokumentów potwierdzających ponaglenia tempa prac oraz pism grożących odstąpieniem od umowy z winy wykonawcy wraz z naliczeniem stosownych kar umownych; 4. wskazanie przyczyn, z których wynika brak postępu prac od 3 lutego 2018 r. do 7 marca 2018 r.; 5. wyjaśnienie, dlaczego w trakcie przetargu ogłoszonego na dokończenie prac zgodnie z informacją z otwarcia ofert z dnia 21 sierpnia 2017 r. zamawiający zamierzał przeznaczyć kwotę 14.364.000,00 zł brutto (13.300.000,00 zł netto), która przewyższa wartość umów zawartych z firmą A sp. z o.o. - 12.312.000,00 zł brutto (11.400.000,00zł) pomimo wykonania przez firmę A sp. z o.o. prac zmniejszających budżet zamawiającego oraz wyjaśnienie skąd zamawiający zdobył dodatkowe środki na realizację inwestycji. 6. wyjaśnienie dlaczego przetarg na wykonanie robót ziemnych i stanu surowego budynku nr 6 nie został unieważniony, skoro kwota, którą zamawiający zamierzał przeznaczyć na wykonanie tych prac, tj. 3.996.000,00 zł brutto (3.700.000,00 zł netto), była rażąco niska w porównaniu z najniższą ofertą złożoną przez firmę C sp. z o.o. tj. 7.148.548,14 zł brutto (6.619.026,06 zł netto). 7. przesłanie dokumentów potwierdzających upomnienie wykonawcy i dokumentujących naliczenie kar umownych albowiem pracownicy firmy C sp. z o.o. nie przestrzegają podstawowych zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. 8. przesłanie dokumentów potwierdzających zwracanie uwagi wykonawcy przez zamawiającego o konieczności utrzymywania drogi miejskiej w czystości oraz faktur za czyszczenie drogi przez zamawiającego z powodu braku wywiązywania się z umowy przez wykonawcę. 9. podanie przyczyn odstąpienia od umowy z firmą A sp. z o.o. na 6 miesięcy przed datą zakończenia prac zgodnie z terminem umownym i późniejszymi aneksami, a firma C sp. z o.o. kontynuuje prace pomimo zakończenia terminu umownego dotyczącego budynku nr 6 oraz na 2 miesiące przed zakończeniem terminu umownego dotyczącego budynku nr 4 i 5 skoro pewne jest, że na dzień dzisiejszy stopień zaawansowania prac objętych w/w umowami uniemożliwia zrealizowanie prac w terminie. 10. potwierdzenie, że ławki zostały uprzątnięte i doprowadzone do stanu pierwotnego przez wykonawcę. 11. wyjaśnienie powodów dla których akceptowane jest stwarzanie zagrożenia dla zdrowia i życia przechodniów i pracowników budowy poprzez brak reakcji na nieprawidłowo zamontowany tymczasowy kabel zasilający biegnący po stalowym ogrodzeniu budowy. 12. przesłanie zgłoszenia podwykonawcy firmy D przez firmę C sp. z o.o. 13. udostępnienie protokołów badań nośności i zagęszczenia gruntu pod płytę fundamentową wykonanych bezpośrednio przed ułożeniem podkładu betonowego pod budynkami nr 5 i 6. 14. wyjaśnienie czy fundamenty zostały wzmocnione w miejscach posadowienia dźwigów - żurawi? Jeżeli nie, o przesłanie informacji od konstruktora o przeliczeniu fundamentów i braku konieczności ich wzmacniania. W odpowiedzi na wniosek z dnia 8 marca 2018 r. przekazano wnioskodawcy, że wnioskiem o udzielenie informacji może być objęte pytanie o określony stan istniejący na dzień udzielenia odpowiedzi. Wniosek taki nie może zmierzać do inicjowania działań ani dotyczyć przyszłych niesprecyzowanych zamierzeń. Nie mają więc charakteru informacji publicznej wnioski w sprawie indywidualnej oraz polemiki z dokonanymi ustaleniami. Natomiast w odpowiedzi na wniosek z dnia 30 marca 2018 r. stwierdzono, że tylko pytanie przedstawione w punkcie 1 dotyczy informacji publicznej. W udzielonej w tym zakresie informacji wskazano, że Prezes B sp. z o.o. zatrudniony został przy zastosowaniu procedury właściwej dla powoływania członków zarządu spółek kapitałowych, z uwzględnieniem szczególnych wymogów zawartych w ustawie z dnia 20 grudnia 1996r. o gospodarce komunalnej oraz w umowie spółki. Powołania dokonała Rada Nadzorcza. Informacje dotyczące trybu powoływania zarządu udostępnione zostały także w Biuletynie Informacji Publicznej. W pozostałym zakresie, a więc w zakresie pytań od 2-14 uznano, że nie odnoszą się do sfery istniejących faktów, stanowiąc jedynie niezmaterializowane w jakiejkolwiek postaci zamierzenia podejmowania określonych działań. Ponadto żądane wiadomości stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, która podlega szczególnej ochronie i na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej jej ujawnianie jest wyłączone. Adresat wniosku stwierdził dodatkowo, że nie jest dopuszczalne wykorzystanie prawa do informacji, poprzez składanie wniosków o udostępnienie informacji publicznej do celów komercyjnych lub też realizacji osobistych, subiektywnych celów wnioskodawcy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A sp. z o.o. w Z. wniosła o zobowiązanie B sp. z o.o. w Z. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podano, że B sp. z o.o. w Z. są jednoosobową spółką kapitałową gminy miejskiej Z., przez co zobowiązane są do udostępniania informacji publicznej o gospodarowaniu majątkiem publicznym na podstawie art. 4 ust. 1 pkt. 5 w związku z art. 6 ust. 1 pkt. 5c ustawy o dostępie do informacji publicznej. Poinformowano, że pismem z dnia 23 kwietnia 2018 r. skarżąca wezwała B. sp. z o.o. do usunięcia naruszeń prawa i udzielenia żądanej informacji publicznej, jednakże wezwanie to było bezskuteczne. Do dnia złożenia skargi B. sp. z o.o. nie udostępniły bowiem żądanej informacji ani też nie wydały decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszyły ustawowy, 14-dniowy termin wskazany wart. 13 ust. 1 tej ustawy. Zdaniem skarżącej spółki B. Spółka z o.o. nie ustosunkowały się do wniosku skarżącej o udzielenie informacji publicznej – albowiem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej jest organ właściwej jednostki organizacyjnej. Wymogu tego nie spełniają pisma kierowane do wnioskodawcy przez adwokata albowiem czynność udzielenia informacji publicznej nie jest działaniem z zakresu stosunków cywilnoprawnych, zatem nie może być dokonana przez przedstawiciela/pełnomocnika. Adwokat nie jest dysponentem informacji publicznej, a nadto nawet - powołując się na udzielone mu pełnomocnictwo - nie jest reprezentantem podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że stosownie do brzmienia art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej — wydania decyzji przez obowiązanego wymaga jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej, będąca aktem rozstrzygającym sprawę indywidualną. W ocenie organu czynność materialno-techniczną zaś, nie wymagającą wydania decyzji, stanowi samo udostępnienie informacji publicznej lub poinformowanie wnioskodawcy, że żądana informacja została już udostępniona np. w Biuletynie Informacji Publicznej. Zatem w sytuacji gdy pismo z dnia 16 kwietnia 2018 r. miało charakter czynności materialno- technicznej, brak było przeszkód, by czynność ta była dokonana przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach skarżący wyjaśnił, że skarga jego dotyczy bezczynności w zakresie załatwienia wniosku z dnia 30 marca 2018 r. Cofnął nadto skargę w odniesieniu do pytania postawionego w punkcie pierwszym tego wniosku. Oświadczył nadto, że nie podtrzymuje zarzutu braku umocowania pełnomocnika adresata wniosku do udzielenia informacji publicznej. Natomiast pełnomocnik adresata wniosku, poza podtrzymaniem stanowiska prezentowanego w odpowiedzi na skargę dodał, że skarżący nie wykazał niezbędnego do udzielenia informacji publicznej związku z interesem społecznym czy publicznym, a wnioskowane informacje można byłoby częściowo potraktować jako informacja publiczna przetworzona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a) P.p.s.a. Bezczynność zachodzi wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu lub też nie podjął innej stosownej czynności. Co więcej, w orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie prawniczym przyjmuje się, że w sprawach dotyczących udzielenia informacji publicznej skargę na bezczynność organu można złożyć nie tylko wobec "milczenia" organu, ale również w sytuacji, gdy organ nie załatwił sprawy w wymaganej w ustawie formie lub nie zrealizował w pełni żądania wniosku. Poprzez wniesienie skargi na bezczynność strona może zatem domagać się wymuszenia na organie załatwienia sprawy zgodnie z sprecyzowanymi we wniosku żądaniami. Natomiast sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów, zgodnie z art. 149 P.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W kontrolowanej sprawie prawem materialnym, na podstawie którego należy ocenić zachowanie organu jest ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.) zwanej dalej u.d.i.p. albowiem wniosek o udzielenie wskazanych informacji strona skarżąca złożyła w trybie przepisów tej ustawy. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierowany został do jednoosobowej spółki kapitałowej Skarbu Państwa, a zatem podmiotem zobowiązanym na gruncie przepisów u.d.i.p. Krąg podmiotów zobligowanych do udzielenia informacji publicznej, wskazany w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., nie jest ograniczony wyłącznie do podmiotów mieszczących się w pojęciu administracji w sensie organizacyjnym, a obejmuje również podmioty mieszczące się w pojęciu administracji w sensie funkcjonalnym. W świetle tego, sformułowanie przepisu art. 4 ust. 1 ustawy przez użycie zwrotu "w szczególności" należałoby rozumieć w ten sposób, że każdy podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, jeśli wykonuje zadania władzy publicznej lub dysponuje majątkiem publicznym. Podmiotem zobowiązanym może być więc w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej również spółka prawa handlowego, która zajmuje się wykonywaniem zadań publicznych i gospodarowaniem majątkiem publicznym. Przyjąć zatem należy, że wniosek złożony przez stronę skarżącą był kierowany do podmiotu obciążonego, co do zasady, obowiązkiem udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy). Kwestia ta ponadto nie była sporna pomiędzy stronami. Natomiast, wobec zaprezentowania sprzecznych stanowisk adresata wniosku i strony skarżącej, obowiązkiem Sądu, było ocenić, w przedstawionym stanie faktycznym sprawy, czy podmiot zobowiązany do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej dopełnił swego obowiązku. Załatwienie sprawy, a więc realizacja wniosku o udostepnienie informacji publicznej, może przybrać postać - 1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej, 2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nie jest to informacja publiczna, nie dysponuje informacją albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać, 3) decyzji odmawiającej udzielenia żądanej informacji publicznej, 4) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji. Sposób załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej przez organy władzy publicznej ustawa przewiduje wyłącznie w art. 16 ust. 1 ustawy, według którego odmowa udostępnienia informacji oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w jej art. 14 ust. 2, następują w tej właśnie formie. Również wyłącznie w tym przypadku znajdą zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wprowadziła na swój użytek legalnej definicji pojęcia "informacja publiczna". Wykształciła się ona w drodze stosowania prawa. Za informację publiczną uznaje się w orzecznictwie każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące takie funkcje, a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Prawo to traktowane jest bardzo szeroko, jako jedno z praw człowieka, przyrodzone, niezbywalne i istniejące niezależnie od woli państwa. Obejmuje ono wszelkie posiadane przez organy sektora publicznego przejawy działań, faktów lub informacji - oraz wszelkie kompilacje takich działań, faktów lub informacji - niezależnie od zastosowanego w tym celu środka. W trybie przepisów u.d.i.p. można domagać się uzyskania dostępu do informacji o sposobie załatwienia sprawy, to jest reakcji właściwego organu wobec obciążających go obowiązków, sposobu zorganizowania pracy danego podmiotu rozumianej jako zespół pewnego rodzaju norm organizacyjnych, które wyznaczają sposób funkcjonowania jednostki organizacyjnej, także informacji o wydatkowaniu środków publicznych przeznaczonych na funkcjonowanie organu, o trybie działania organu jednostki samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania przez niego zadań publicznych, o zasadach funkcjonowania podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.). Zauważyć przy tym należy, że zwrot ustawowy "zasady funkcjonowania", o którym mowa w tym przepisie, należy rozumieć jako kwestie natury ogólnej dotyczące generalnie sposobu wykonywania zadań publicznych. "Dane publiczne", o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., stanowią natomiast zbiorczą nazwę informacji odnoszących się do efektów wszelkiej działalność podmiotów zobowiązanych do udostępnienie informacji publicznej, a będących w zakresie ich kompetencji (zob. D. Fleszer, Dostęp do danych publicznych na przykładzie aktu administracyjnego, SIP LEX 42/2). W kontrolowanej sprawie adresat wniosku skierował do wnioskodawcy pismo, w którym wskazał zasadniczo trzy przyczyny skutkujące brakiem realizacji wniosku. Wskazał, że pytania zawarte w pkt od 2-14 wniosku nie odnoszą się do sfery istniejących faktów, stanowiąc jedynie niezmaterializowane w jakiejkolwiek postaci zamierzenia podejmowania określonych działań. Po drugie żądane wiadomości stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, która podlega szczególnej ochronie i na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. jej ujawnianie jest wyłączone. Po trzecie, nie jest dopuszczalne wykorzystanie prawa do informacji, poprzez składanie wniosków o udostępnienie informacji publicznej do celów komercyjnych lub też realizacji osobistych, subiektywnych celów wnioskodawcy. Dodatkowo, na rozprawie, pełnomocnik organu stwierdził, że wnioskowana informacja może zostać zaliczona do informacji przetworzonej. Przedstawione przez organ stanowisko jest po pierwsze niespójne, a wręcz wewnętrznie sprzeczne, a nadto głęboko lakoniczne w przypadku oceny treści postawionych przez skarżącego pytań. Skarżący skierował do organu 14 pytań, z czego na jedno wyłącznie udzielono odpowiedzi. Są to pytania różniące się zasadniczo treścią, zmierzające do wyjaśnienia najrozmaitszych kwestii. Każde z tych pytań wymaga oceny pod względem tego czy zmierza do uzyskania dostępu do informacji o rodzaju reakcji adresata wniosku wobec obciążających go obowiązków, sposobu zorganizowania jego pracy, sposobu jego funkcjonowania, także informacji o wydatkowaniu środków publicznych przeznaczonych na funkcjonowanie organu, czy też efektów działalność należącej do jego kompetencji. Określenie treści wszystkich zadanych przez skarżącego pytań w sposób tożsamy jako "nie odnoszących się do sfery istniejących faktów, stanowiących jedynie niezmaterializowane w jakiejkolwiek postaci zamierzenia podejmowania określonych działań", zdaniem Sądu nie może zostać potraktowane jako załatwienie wniosku i zasadniczo uniemożliwia kontrolę stanowiska podmiotu zobowiązanego. Powołanie się na tajemnicę przedsiębiorstwa, co stanowi drugą z przyczyn odmowy udostępnienia informacji publicznej w sytuacji, gdy w opinii adresata wniosku żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej, jest co najmniej niezrozumiałe. Ponadto, w takim przypadku, ustawodawca wskazuje jednoznaczny sposób załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Także przyznanie waloru przetworzonej informacji, która zdaniem podmiotu zobowiązanego nie spełnia wymogów informacji publicznej, budzi daleko idące wątpliwości, co do staranności jego działania. Brak jest nadto jakiegokolwiek wywodu uzasadniającego taką ocenę charakteru wnioskowanej informacji, a co więcej wezwania do wykazania szczególnego interesu publicznego dla jej uzyskania. W konsekwencji tego, udzielona skarżącemu odpowiedź nie może być uznana za wypełnienie obowiązku ciążącego na podmiocie zobowiązanym na gruncie ustawy o informacji publicznej. Ustosunkowując się do trzeciej z wskazanych przyczyn braku realizacji wniosku strony skarżącej, a to do zanegowania prawa do informacji publicznej podmiotów, które występują o nią w celach komercyjnych lub celach subiektywnych, osobistych zważyć przyjdzie, że prawo dostępu do informacji zagwarantowane w art. 61 Konstytucji RP znajduje konkretyzację w treści art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 i 2u.d.i.p. Określa się tam, że każdemu przysługuje prawo do informacji o sprawach publicznych. Wobec tak sformułowanej zasady udostępniania informacji publicznej, brak jest podstaw prawnych do rozważania interesu prawnego lub faktycznego wnioskodawcy. Także motywy działania wnioskującego o informację publiczną i jego intencje nie mogą być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku. Zgodzić się należy z poglądem powtarzanym w orzecznictwie sądów administracyjnym, co do tego, że celem ustawy nie jest zaspokajanie wiedzy w zakresie problematyki związanej z prowadzoną przez pytający podmiot działalnością gospodarczą, czy też uzyskiwanie informacji dotyczących innych celów zawodowych, czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu z funkcjonowaniem publicznych instytucji (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK, z dnia 30 października 2012 r. sygn. akt I OSK, z dnia 30 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK , z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK publ. CBOSA). Z punktu widzenia funkcjonalnej wykładni prawa oznacza to, że prawo do informacji publicznej, a w szczególności procesowe instrumenty jej pozyskiwania mają służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu z funkcjonowaniem struktur państwowych i publicznych. W literaturze przedmiotu wskazuje się jako nadużycie prawa w zakresie dostępu do informacji publicznej, próbę korzystania z tej instytucji dla osiągnięcia celu innego niż dbałość o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów. Jednakże w obowiązującym systemie prawa brak jest w istocie właściwych instrumentów, które pozwalałyby na ograniczenie dostępu do informacji publicznej prostej. Ustawodawca przyznał to prawo "każdemu" bez względu na jego cele i motywy. Z tych przyczyn, nawet jeśli wniosek skarżącego nie wynikałby z dbałości o dobro publiczne, w przypadku gdy zawierał pytania o informację publiczna prostą, odmowa jej udzielenia oznacza po stronie organu pozostawanie w bezczynności. W wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność nie jest możliwe określić, w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa, w której organ pozostaje w bezczynności. W tym przypadku art. 149 P.p.s.a. nakazuje sądowi administracyjnemu zobowiązanie organu do załatwienia sprawy we właściwej na gruncie omawianej ustawy formie, o której mowa powyżej i we właściwym terminie. Przypomnieć należy bowiem, że organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej musi przestrzegać wyznaczonego ustawowo terminu do załatwienia sprawy, o którym mowa w art. w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Powyższe oznacza, że w terminie 14 dniu od zwrotu akt adresat wniosku skarżącego, w ponownym postępowaniu, przed załatwieniem sprawy, dokona starannej analizy zadanych mu pytań. Następnie ustosunkuje się do każdego z nich we właściwej formie, mając na względzie ocenę prawną i wskazania przedstawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Brak działania po stronie organu w ustawowym terminie, traktowany jako bezczynność, może zostać oceniony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jako rażące naruszenie prawa. Rażące naruszenie prawa jest postacią kwalifikowaną i nie każda bezczynność organu przyjmuje taką postać. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Sz 34/13 (publ. CBOSA). Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy. Regulacje dotyczące udostępnienia informacji publicznej budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne, a stanowisko adresata wniosku zajęte w toku postępowania nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na podmioty zobowiązane mocą art. 4 ust. 1, 2 i 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W stanie faktycznym sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zarzucana bezczynność podmiotu zobowiązanego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 149 § 1 i art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono po myśli art. 200 wskazanego aktu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło