IV SAB/Gl 125/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-01-11

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej radcy prawnemu z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinno nastąpić według przepisów rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., czy rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., jeśli postępowanie w pierwszej instancji zakończyło się przed wejściem w życie nowego rozporządzenia?
Ratio decidendi
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej radcy prawnemu z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy postępowanie w pierwszej instancji zakończyło się przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., należy przyznać na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Zgodnie z § 22 nowego rozporządzenia, w sprawach wszczętych i niezakończonych przed jego wejściem w życie stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Stan faktyczny
Skarżący K. M. złożył skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2016 r. oddalił skargę. Następnie, postanowieniem z dnia 18 października 2016 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy i ustanowiono pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego J. B. Pełnomocnik złożyła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd przyznał te koszty.
Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu J. B. kwotę 442,80 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: przyznać radcy prawnemu J. B. kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa zł 80/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł o oddaleniu skargi. Następnie, postanowieniem z dnia 18 października 2016 r. starszy referendarz sądowy uwzględnił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy ustanawiając dla niego pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. wyznaczyła radcę prawnego J. B.. W dniu 20 grudnia 2016 r. wspomniana pełnomocnik złożyła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wskazanego wyżej wyroku wywodząc, iż orzeczenie to jest prawidłowe oraz popierając swoje stanowisko stosowną, obszerną argumentacją. Równocześnie wniosła o przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej za sporządzenie niniejszej opinii składając oświadczenie, że koszty te nie zostały zapłacone w całości ani w części. Zarządzeniem z dnia 2 stycznia 2017 r. sędzia sprawozdawca uznał, iż przedmiotowa opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzona została z zachowaniem zasad należytej staranności. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W rozpoznanej sprawie mają zastosowanie zasady określone w uregulowaniach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805). Zgodnie z § 2 tego aktu wykonawczego, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Stosownie do § 4 ust. 1 rzeczonego aktu, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w jego rozdziałach 2-4. Ustęp 2 tego przepisu określa zaś, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w przywołanym ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Mając na uwadze treść przywołanych wyżej unormowań, pełnomocnikowi strony przyznano zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w wysokości 442,80 zł, na którą składa się wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ustalone na podstawie § 4 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia, w kwocie 360 zł, odpowiadającej opłacie maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b tego aktu (wynoszącej 75 % stawki maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) podwyższone - stosownie do § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia - o podatek od towarów i usług obliczony według stawki 23 %, wynoszący 82,80 zł. W tym miejscu należy wyjaśnić, że wynagrodzenie przyznano w kwocie maksymalnej mając na względzie kryteria wskazane w cytowanym § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Uznano mianowicie, iż treść przedstawionej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wskazuje, że jej sporządzenie związane było z ponadprzeciętnym nakładem pracy. W opinii tej przedstawiono bowiem bardzo obszerną, rozbudowaną, a równocześnie jasną argumentację, którą oparto na wyjątkowo wnikliwej i szczegółowej analizie orzecznictwa, jak również literatury przedmiotu. Niniejsze postanowienie wydano działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. Na koniec trzeba podnieść, że chociaż problematyka objęta tym postanowieniem podlega aktualnie regulacjom rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715), to jednak uwzględniono fakt, iż w świetle § 22 tego rozporządzenia, w sprawach wszczętych i niezakończonych przed jego wejściem w życie (które nastąpiło z dniem 1 listopada 2016 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego pierwszej instancji (czyli wydanie wyroku przez tutejszy Sąd), miało miejsce 7 kwietnia 2016 r., czyli nastąpiło jeszcze pod rządami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Dlatego przyznając pełnomocnikowi koszty sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wspomnianego orzeczenia, należało zastosować przepisy dotychczasowe, czyli ten akt wykonawczy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło