IV SAB/Gl 13/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. A. na bezczynność Powiatowego Urzędu Pracy w R. w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych p o s t a n a w i a o d r z u c i ć s k a r g ę W dniu [...] r. J. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Powiatowego Urzędu Pracy w R.. Na uzasadnienie wskazał, że Urząd ten bezprawnie pozbawił go zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...] r. do [...] r. mimo, że spełnił wszystkie wymagane prawem czynności. Dodał, że wszelkie dotychczasowe prośby i argumenty kierowane do Urzędu nie dały efektu. W konsekwencji wnioskował o zasądzenie od Powiatowego Urzędu Pracy w R. wypłaty należnego mu zasiłku dla bezrobotnych za okres 3,5 miesiąca w wymiarze 100 %, dodatkowo na podstawie art. 481 § 1 k.c. zasądzenie ustawowych odsetek za zwłokę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga J. A. podlega odrzuceniu. Na wstępie wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 176 Konstytucji RP z dniem 1 stycznia 2004 r. zostało wprowadzone dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne. Z tym dniem na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./, weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ - zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Natomiast w myśl art. 98 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające.., w okresie dwóch lat od wejścia w życie, skargę wniesiona bezpośrednio do sądu administracyjnego, jeżeli wniesiona została w terminie określonym w art. 53 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny przekazuje organowi, którego działanie lub bezczynności dotyczy skarga. Zestawienie powyższych uregulowań wskazuje, iż przewidują one pośredni tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Skarżący, aby zainicjować i zachować właściwą drogę postępowania sądowoadministracyjnego winien skierować skargę bezpośrednio do organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Jedynie w okresie wskazanym w art. 98 cyt. ustawy, a więc od 1 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2005 r. bezpośrednie wniesienie skargi do sądu administracyjnego pozwalało na konwalidowanie niewłaściwego trybu wszczęcia postępowania. Skarga J. A. z dnia [...] r., wniesiona została bezpośrednio do sądu administracyjnego w dacie wykraczającej poza czasokres przewidziany w art. 98 cyt. ustawy co czyni niemożliwym przekazanie jej organowi, którego bezczynność została zaskarżona. Jak wynika z powołanych przepisów, po dniu 1 stycznia 2006 r. właściwą i konieczną drogą dla prawidłowego zachowania trybu wniesienia skargi jest jej złożenie w organie, którego dotyczy przedmiot skargi, tak jak stanowi art. 54 § 1 p.p.s.a. Wskazać również należy, iż brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej do przekazania organowi administracyjnemu skargi, która wpłynęła do sądu administracyjnego, w szczególności nie wynika ona z treści żadnego aktu prawnego, obowiązującego sądy administracyjne. Brak jest też odesłania do innych aktów prawnych w tym zwłaszcza do art. 65 kpa, który przewiduje możliwość przekazania przez organ administracji podania organowi właściwemu. Zastosowanie powyższego przepisu wyłącza jego zakres przedmiotowy. Pojęcie organ administracji publicznej użyte w treści art. 65 kpa, definiuje art. 5 § 2 pkt 3 kpa. Sąd administracyjny nie jest w myśl w.w. przepisu organem administracji publicznej. Zatem nie ma kompetencji oraz jakichkolwiek podstaw proceduralnych do przekazania wniesionej bezpośrednio do Sądu skargi organowi, którego dotyczy przedmiot skargi. W tym stanie rzeczy, skarga J. A. jako wniesiona z pominięciem ustawowej drogi do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego, na podstawie art. 54 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podlega odrzuceniu. Dodatkowo należy zauważyć, że granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone w art. 184 Konstytucji RP. Z treści art. 1 § 1 cyt. ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych wynika, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji sądowej pod względem zgodności z prawem. Natomiast z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne orzekają na bezczynność organów w sprawach wyłącznie dotyczących przypadków określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. tj., gdy organ winien wydać decyzję administracyjną, postanowienie, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 – 3, a także, gdy organ winien podjąć inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z uregulowań tych wynika, że orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w tym zakresie, w jakim organy administracji publicznej działają w formach władczych lub stanowiących i dotyczy tylko tych przypadków. Do zakresu tego nie należy rozstrzyganie /zasądzanie/ kwot z tytułu odszkodowań z ustawowymi odsetkami, gdyż właściwość do orzekania w tego rodzaju sprawach należy do sądu powszechnego, a nie do sądu administracyjnego. Dlatego skarga w tym zakresie podlega odrzuceniu też w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Nadto Sąd administracyjny nie jest też władny w myśl powołanych wyżej przepisów do zasądzania od organu wypłaty zasiłku dla bezrobotnych. Kognicja sądu administracyjnego w tego rodzaju sprawach sprowadza się jedynie do kontroli zgodności z prawem wydanych przez właściwy organ decyzji administracyjnych lub innych aktów przewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. bądź też do rozpatrzenia skargi na bezczynność organu w przypadkach zakreślonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Jednakże w tej sytuacji jak już wyżej Sąd wskazał właściwym trybem jest wniesienie skargi za pośrednictwem właściwego organu. Z tych przyczyn Sąd orzekł jak na wstępie na podstawie w.w. przepisów i art. 58 § 3 p.p.s.a.