IV SAB/Gl 133/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, , , po rozpoznaniu w dniu 13 października 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.K. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w T. w przedmiocie udostępnienia dokumentu p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Wnioskiem z dnia 1 września 2014 r. P.K. wystąpił o udostępnienie kserokopii dokumentów z akt z akt spraw [...], [...] i [...]. Następnie w dniu 12 września 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w T. polegającą na nieudostępnieniu wskazanych powyżej dokumentów. Odpowiadając na skargę Prezes Sądu Rejonowego w T. wniósł o jej oddalenie wskazując, że dokumenty, o których kserokopie wystąpił skarżący zostały mu doręczone dzień po wniesieniu skargi do sądu, natomiast zarządzenie wyrażające zgodę na udostępnienie tych dokumentów zostało wydane w dniu 5 września 2014 r., a więc 4 dni po złożeniu wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ustawodawca przyznał sądom administracyjnym uprawnienia kontrolne wyłącznie w określonych prawem przypadkach. Tym samym jednoznacznie określił właściwość sądów administracyjnych w przypadkach bezczynności organów. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne, wyd. 5, s. 378). Oznacza to, że w sprawach, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane czynności materialnotechniczne w powyższym zakresie - możliwe jest zaskarżenie samego zachowania się organu administracji, a uwzględnienie skargi w tym przypadku, w myśl art. 149 P.p.s.a., nakazuje sądowi administracyjnemu zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a nadto rozstrzygnięcia kwestii, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność zachodzi wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu lub też nie podjął innej stosownej czynności (vide T. Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis Warszawa 2005, s. 86). Orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, sąd, rozstrzyga zatem, czy zachodzi jego właściwość w świetle brzmienia art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a, czy organ będący adresatem wniosku jest legitymowany do żądanego działania i w istocie tego działania nie podejmuje. Ocena taka dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu i wynikających z nich uprawnieniach i obowiązkach. Podkreślić należy, że Prezes Sądu Rejonowego nie jest organem administracji publicznej, należy bowiem do organów władzy sądowniczej. W pewnych jednak przypadkach wskazanych w obowiązujących przepisach może działać w charakterze organu administracji publicznej, kiedy z mocy prawa powołany jest do załatwiania indywidualnych spraw rozstrzyganych w formach przewidzianych dla organu administracji. Procedura udostępniania akt sprawy i sporządzania z nich kserokopii została uregulowana w procedurze stosowanej przed sądami powszechnymi. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 9 §1. kodeksu postępowania cywilnego (ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego Dz.U. z 2014, poz. 1010) strony i uczestnicy postępowania mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że czynności sądu powszechnego podejmowane na podstawie art. 9 §1 kodeksu postępowania cywilnego nie podlegają kontroli sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy skarga nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego, wobec tego należało uznać ją za niedopuszczalną, co w świetle regulacji art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi przesłankę jej odrzucenia.