IV SAB/Gl 135/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.R. na bezczynność Prezydenta Miasta D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; Wyrokiem z dnia 29 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę w niniejszej sprawie. W dniu 14 grudnia 2016 r. M.R. wniósł o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku, z kolei w dniu 2 stycznia 2017 r. uiścił opłatę kancelaryjną za odpis wspomnianego orzeczenia z uzasadnieniem, w kwocie 100 zł. Niezależnie od powyższego, także 14 grudnia 2016 r. skarżący nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określił, iż domaga się ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podkreślił, że ma orzeczoną niepełnosprawność i od marca 2015 r. jest osobą bezrobotną, pozbawioną majątku i dochodów. Równocześnie zadeklarował, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i pełnoletnim bratem oraz, że posiada zgromadzone zasoby pieniężne, w kwocie 560 zł. Nie posiada natomiast żadnych nieruchomości ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Wywiódł przy tym, że na dochód jego rodziny, w kwocie 3.450 zł składa się świadczenie przedemerytalne jego matki, w wysokości 1.050 zł oraz renta ojca, w kwocie 2.400 zł. Wezwaniem z dnia 10 stycznia 2017 r. skarżącego wezwano do uzupełnienia i uprawdopodobnienia okoliczności, na które powołał się we wniosku. W tym zakresie wezwano go o: - udokumentowanie (kopiami stosownych decyzji, potwierdzeniami wypłaty, wyciągami bankowymi itp.) wysokości pobieranych przez jego rodziców: świadczenia przedemerytalnego oraz renty; - nadesłanie zaświadczenia właściwego powiatowego urzędu pracy, potwierdzającego, że jest on osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku; - udokumentowanie faktu, że jego brat nie uzyskuje żadnych dochodów. Wskazano, iż należy w tym celu przedłożyć zaświadczenie właściwego powiatowego urzędu pracy potwierdzające, że jest on osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku lub zaświadczenie właściwego urzędu skarbowego potwierdzające, że nie wykazał w ostatnim roku podatkowym dochodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych; - podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania jego gospodarstwa domowego (czynsz, opłaty za tzw. media, to jest wodę, gaz, energię elektryczną, usługi telekomunikacyjne, wywóz śmieci itd., a także zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków, inne wydatki). Wskazano przy tym, iż wydatki ponoszone z tytułu czynszu, opłat za tzw. media oraz na zakup leków powinny zostać nadto udokumentowane stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp.; W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 25 stycznia 2017 r. wnioskujący nie udzielił na powyższe wezwanie żadnej odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku M.R. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżący nie uprawdopodobnił swoich oświadczeń, które podniósł we wniosku, nie nadsyłając żadnych dokumentów potwierdzających fakt, iż jest osobą bezrobotną oraz, że zarówno on sam jaki i jego pełnoletni brat nie osiągają jakichkolwiek dochodów. Nie przedłożył także dokumentów potwierdzających wysokość dochodów pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym rodziców, jak również nie podał ani nie udokumentował wysokości kosztów utrzymania obciążających swą rodzinę. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że M.R. został do tego wyraźnie wezwany zarządzeniem z dnia 10 stycznia 2017 r., które zostało mu doręczone w dniu 18 stycznia 2017 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru - karta nr 65 akt sprawy). W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 25 stycznia 2017 r. strona nie udzieliła na to wezwanie żadnej odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełniła wymogi, o których mowa w przywołanym wyżej art. 246 §1 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Odstępując od wykonania wezwania z dnia 10 stycznia 2017 r. skarżący nie zachował przesłanek określonych w art. 246 §1 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 przywołanej ustawy.