IV SAB/Gl 139/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant St. sekr. sąd. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J.J. na bezczynność Związku A w T. w przedmiocie informacji publicznej postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe; 2) zasądza od Związku A w T. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J.J. wnioskiem z dnia 10 września 2012 r., przesłanym drogą elektroniczną, domagał się udostępnienia informacji publicznej, w postaci treści uchwał oraz protokołów Zgromadzenia Związku A w T. i jego Zarządu z lat 1995-2012, nie publikowanych dotychczas w Biuletynie Informacji Publicznej. Odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem sporządzonym w dniu 13 września 2012 r. i nadanym drogą pocztową, udzielił Przewodniczący Zarządu Związku A w T., który przesłał w załączeniu protokoły z posiedzeń Zgromadzenia i Zarządu za lata 2010-2012 oraz poinformował, iż uchwały tych organów są dostępne na stronie internetowej Związku, a pozostałe materiały z lat poprzednich zostały wysłane pocztą i odebrane przez wnioskodawcę w dniu 9 listopada 2010 r. Kolejnym mailem z dnia 17 września 2012 r. J.J. kwestionował brak umieszczenia uchwał z lat 1995-2011 w Biuletynie Informacji Publicznej i ponownie domagał się realizacji wniosku z dnia 10 września 2012 r., gdyż jego zdaniem odebrana przesyłka z miesiąca listopada 2010 r. dotyczyła zupełnie innego okresu lat 1991-1994. Pismem z dnia 2 października 2012 r. Przewodniczący Zarządu Związku A w T. podtrzymał stanowisko zaprezentowane w piśmie z dnia 13 września 2012 r. W skardze złożonej w dniu 4 października 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, za pośrednictwem Związku A w T., J.J. uznał, że adresat wniosku pozostaje w bezczynności i domagał się udostępnienia żądanej informacji publicznej oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Nadmienił, że w Biuletynie Informacji Publicznej znajduje się tylko część uchwał oraz brak jest uchwał i protokołów z posiedzeń z lat 1995-2003. Wcześniej przesłane mu materiały dotyczyły lat 1991-1994, a wniosek z dnia 10 września 2012 r. dotyczył lat 1995 -2012. Zaznaczył, iż wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej, a mimo to adresat wniosku jej nie udzielił, jak też nie odmówił jej udzielenia ani też nie wskazał, iż wniosek zostanie załatwiony w innym niż przewidziany prawem terminie, określonym w art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 z późn. zm.). Zdaniem skarżącego, z tego powodu organ pozostaje w bezczynności i skarga jest w pełni uzasadniona. W odpowiedzi na skargę, Przewodniczący Zarządu Związku A w T. poinformował, iż złożony przez skarżącego wniosek został częściowo uwzględniony, gdyż skarżący otrzymał protokoły z posiedzeń Zgromadzenia i Zarządu, a uchwały z lat 2010-2012 są dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej. Pozostałe materiały nie zostały udostępnione, gdyż są archiwizowane cyfrowo i będą w Biuletynie Informacji Publicznej w niedługim czasie, a ich kopiowanie byłoby pracochłonne i długotrwałe ze względu na szczupłość kadry pracowniczej. Wobec powyższego wnosił o odrzucenie bądź ewentualnie o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia 4 grudnia 2012 r. skarżący ustosunkował się do stanowiska przedstawionego w odpowiedzi na skargę oraz podtrzymał zarzuty skargi. Dodatkowo wyjaśnił, iż dopiero w odpowiedzi na skargę wskazano powód opóźnienia w udostępnieniu informacji publicznej, chociaż skarżący nie żądał przesłania dokumentów formie kserokopii. Zatem, organ w dniu złożenia skargi pozostawał w bezczynności, bowiem wystosował niepełną odpowiedź na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Co więcej, do tej pory nie udzielił odpowiedzi na część wnioskowanych informacji i szuka argumentacji mającej usprawiedliwić brak ich udostępnienia, przez co, nie stosuje się do obowiązujących przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. pełnomocnik Związku A w T. złożył oświadczenie, iż wszystkie żądane we wniosku skarżącego protokoły i uchwały z posiedzeń Zarządu i Zgromadzeń A zostały udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej, a informacja o tym została przekazana skarżącemu w piśmie z dnia 14 stycznia 2013 r. W związku z tym pełnomocnik modyfikuje odpowiedź na skargę i wnosi o jej odrzucenie z powodu faktycznego udzielenia żądanej przez skarżącego informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności, zauważyć przyjdzie, iż na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w pkt 1-4a przywołanego artykułu, kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w literaturze, że z bezczynnością organu administracji możemy mieć do czynienia tylko wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo zobowiązany podmiot nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął czynności z zakresu administracji publicznej, do której był zobowiązany. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest zatem określony akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, gdy na organie ciążył obowiązek ich podjęcia w określonej przez przepisy prawa formie i terminie, lecz brak stosownego działania z jego strony. Przy badaniu zarzutów skargi na bezczynność bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy i nie mają znaczenia okoliczności, z powodu których określony akt, czy czynność nie została dokonana przez podmiot zobowiązany. Skarga na bezczynność ma na celu przede wszystkim wymuszenie załatwienia sprawy. W świetle powyższego, dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie, że podmiot był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to ich nie podjął. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest skarga na bezczynność w zakresie realizacji wniosku skarżącego z dnia 10 września 2012 r., złożonego w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), do Związku A w T.. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Zatem podmiot jest zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na złożony w trybie tej ustawy wniosek, o ile odnosi się on do wszelkich spraw publicznych, jak również wtedy, gdy wiadomość nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich (por.: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28). Uwzględniając powyższe przyjdzie stwierdzić, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym, jak również treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do tych podmiotów, związanych z nimi osób bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących (por. wyroki NSA - z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 181/02 i II SA 2036-2037/02 oraz z dnia 20 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia na wniosek tylko wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona, np. w Biuletynie Informacji Publicznej i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, co nie pozwala zapoznać się z jej treścią inaczej niż wskutek złożenia wniosku o udzielenie informacji (por. art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Omawiana ustawa o dostępie do informacji publicznej przyjęła jako zasadę szeroki dostęp do informacji publicznej, stanowiąc w jej art. 2 ust. 1, że przysługuje on każdemu, oczywiście do granic chronionych prawem określonych w art. 5, wskazując sposób jego realizacji w treści art. 3 ust. 1 i art. 7 ust. 1 oraz art. 11. Reasumując, przyjąć można, iż organ, do którego został skierowany wniosek o udostępnienie informacji publicznej zobowiązany jest przede wszystkim do dokonania oceny, czy żądana informacja mieści się w pojęciu informacji publicznej, w oparciu o treść art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W sytuacji pozytywnej odpowiedzi w tym zakresie, następuje dopiero rozpatrzenie przesłanek negatywnych udostępnienia informacji publicznej, wyrażonych w art. 5 omawianej ustawy o dostępie do informacji publicznej, w dalszej kolejności przystąpienie do udostępnienia informacji żądanej we wniosku. Stosownie do przepisów analizowanej ustawy załatwienie sprawy zainicjowanej wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej może nastąpić w różny sposób: 1) poprzez udzielenie dostępu do informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, co następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 13 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej); 2) jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w określonym terminie bądź nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące),w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie - również w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 , art. 14 ust. 2 ustawy); 3) jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia o nowym terminie albo innym sposobie udostępnienia informacji wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 ustawy); 4) albo poprzez odmowę udostępnienia informacji publicznej; 5) może również odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ustawy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13). Przy czym, zarówno odmowa udzielenia informacji publicznej, jak i umorzenie postępowania toczonego w tym przedmiocie może nastąpić jedynie w drodze decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 i 2 ustawy). Dopiero brak podjęcia przez organ któregokolwiek z wyżej wskazanych działań, zgodnych oczywiście z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej i podjętych w jej granicach, uzasadnia podniesienie zarzutu bezczynności wobec organu administracji. W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że informacje o udostępnienie których skarżący wystąpił, mieszczą się w katalogu informacji publicznych określonych w art. 1 w związku z art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dokumentacja sprawy przedstawiona Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu wraz ze skargą pozwala przyznać rację skarżącemu, iż do dnia wniesienia skargi, tj. 2 października 2012 r. Związek A w T. nie udzielił wszystkich żądanych we wniosku informacji, które nie były również w tym dniu dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej. W tym zakresie pozostawał w zwłoce, gdyż nie załatwił sprawy w sposób i w formach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Jednakże już z dniem 27 listopada 2012 r. została dokonana aktualizacja Biuletynu Informacji Publicznej i na dzień przeprowadzenia rozprawy wszystkie żądane we wniosku skarżącego protokoły i uchwały z posiedzeń Zarządu oraz Zgromadzeń Związku A w T. zostały udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej, a informacja o tym została przekazana skarżącemu w piśmie z dnia 14 stycznia 2013 r. Wobec tego, mimo odmiennego stanowiska skarżącego, uznać należało, że wspomniany Związek nie był już w bezczynności. Zamieszczenie informacji na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej zwalnia zobowiązany podmiot od obowiązku udzielenia żądanych wiadomości na wniosek, a wynika to z brzmienia art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdzie określa się, iż udostępnienie informacji publicznej następuje albo przez umieszczenie stosownych dokumentów na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej albo przez udostępnienie danych na wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę reprezentuje pogląd, że w przypadku, gdy zobowiązany podmiot załatwi sprawę zgodnie z właściwymi przepisami prawa w czasie pomiędzy wniesieniem skargi, a wydaniem przez sąd administracyjny wyroku, to w takiej sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 26 listopada 2008 r. (sygn. akt I OPS 6/08 publ. Internetowa Baza Orzeczeń NSA) stwierdzając, iż przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a ma zastosowanie, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej, co do których pozostawał w bezczynności. Zgodnie natomiast z wymienionym w cytowanej uchwale przepisem art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. Z przedstawionego wyżej powodu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postanowił umorzyć postępowanie, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji postanowienia, jak też w pkt 2 orzeczono o zwrocie kosztów postępowania sądowego, w oparciu o art. 209 w związku z art. 201 § 1 p.p.s.a.